Interview Jan Dijkgraaf

Jan Dijkgraaf: Nederlanders verlangen het Nederland van 1996 dat wordt bezongen in ‘15 miljoen mensen’

'Gele hesjes’-organisator Jan Dijkgraaf belooft rustige demonstraties komend weekend in Rotterdam en Amsterdam.

Beelden uit de Postbank-reclame uit 1996 met het nummer '15 miljoen mensen'.

Hoe voorkom je dat je demonstratie wordt gekaapt door extreme figuren? Verbied spandoeken, leuzen en gezichtsbedekkende kleding en eis dat de deelnemers ervan meezingen met 15 miljoen mensen, het zoete lied over de Nederlandse volksaard uit 1996 van Jochem Fluitsma en Eric van Tijn, oorspronkelijk de tekst, geschreven door Frank Pels, van een reclamespot voor de Postbank.

Dat was de gedachte van Jan Dijkgraaf (56), hoofdredacteur van The Post Offline en columnist op website The Post Online. Afgelopen zaterdag organiseerde hij een demonstratie in Den Haag, waar volgens hem tachtig mensen 15 miljoen mensen zongen, in navolging van Franse demonstranten gekleed in gele hesjes. Als het aan Dijkgraaf ligt, vinden de 15 miljoen mensen-demonstraties wekelijks plaats, te beginnen dit weekend in Amsterdam en Rotterdam.

Terug naar het land van 1996

Het is gelukt brute figuren buiten de demonstratie te houden, zegt Dijkgraaf. ‘60 procent was vrouw, er zaten vakbondsleden tussen en secretaresses, GroenLinks- en PVV-aanhangers. Ze zijn tegen verschillende dingen: de EU, Mark Rutte, het Pact van Marrakesh, ziekenhuisprivatiseringen. Maar over één ding zijn ze het eens: ze willen terug naar het land van 1996, het land waarover gezongen wordt in 15 miljoen mensen.’

Welk land is dat? Dijkgraaf: ‘Lees de tekst. Een land waar de gordijnen open konden blijven, waar niemand droog brood eet. En een land waar de kloof tussen regering en bevolking niet zo groot is, dat zit in de zin ‘die laat je in hun waarde’. Waar uitslagen van referenda niet werden genegeerd.’ Was de kloof in 1996, toen referenda niet mogelijk waren, minder groot? ‘Je werd tenminste niet belazerd’, zegt Dijkgraaf. ‘Nu wordt een referendum gehouden en als de uitslag niet bevalt worden allerlei smoesjes verzonnen waardoor de uitslag toch genegeerd wordt.’

1996 was óók de tijd van Paars, de twee kabinetten van toenmalig PvdA-leider Wim Kok die door critici verantwoordelijk worden gehouden voor een te soepel beleid op het gebied van privatisering en immigratie, stenen des aanstoots voor veel demonstranten. ‘Dat klopt’, zegt Dijkgraaf, ‘maar de effecten daarvan waren toen nog niet doorgedrongen.’

Een lief lied

Dijkgraaf heeft een rechts imago. Bij de laatste Tweede Kamer-verkiezingen was hij lijsttrekker van GeenPeil, hij heeft geschreven voor website GeenStijl en schrijft voor The Post Online. ‘Ik ben voor goede gezondheidszorg, goed onderwijs, goede zorg voor oorlogsvluchtelingen. Ik vind alleen dat economische vluchtelingen hier niets te zoeken hebben. Ben je dan rechts? Ik vind mezelf links.’

Het hoogtepunt zou volgens Dijkgraaf zijn als Jochem Fluitsma en Eric van Tijn komen optreden bij de demonstraties. Dat is niet waarschijnlijk. ‘Ik heb dit helemaal niet meegekregen’, zegt Van Tijn (62) verbaasd aan de telefoon. ‘Wat een toestand. Als ze zingen dat ze naar die tijd verlangen, mag dat natuurlijk, maar het is nooit bedoeld als politiek statement. Het is gewoon een lied over het Nederland van toen, waar lunch een broodje kaas was en de politieagent je beste vriend. Zo’n lief lied zou nu niet meer zo makkelijk gemaakt kunnen worden. De tegenstellingen tussen sommige groepen zijn verhard. Politici schamen zich niet meer om leugens te verkondigen als: vluchtelingen komen met vliegtuigladingen vol en pakken onze welvaart af.’

Van Tijn hoeft zich geen zorgen te maken dat de demonstranten een politieke beweging gaan vormen, zegt Dijkgraaf. ‘We staan niet eens toespraken toe. Het lied is het politieke statement, en ik denk dat Van Tijn daar wel achter staat, want hij heeft het jarenlang gezongen.’ Dijkgraaf vermoedt zelfs dat Van Tijn nog blij gaat zijn met de keuze voor zijn lied. ‘We hebben opgeroepen ‘15 miljoen mensen’ in de Top-2000 te stemmen. Als dat lukt, gaat hij nog geld aan ons verdienen.’

15 miljoen mensen (songtekst)

15 Miljoen Mensen

Land van 1000 meningen

Het land van nuchterheid

Met z’n allen op het strand

Beschuit bij het ontbijt

Het land waar niemand zich laat gaan

Behalve als we winnen

Dan breekt acuut de passie los

Dan blijft geen mens meer binnen

Het land wars van betutteling

Geen uniform is heilig

Een zoon die noemt z`n vader Piet

Een fiets staat nergens veilig

(Refrein)

15 Miljoen mensen

Op dat hele kleine stukje aarde

Die schrijf je niet de wetten voor

Die laat je in hun waarde

15 Miljoen mensen

Op dat hele kleine stukje aarde

Die moeten niet ’t keurslijf in

Die laat je in hun waarde

Het land vol groepen van protest

Geen chef die echt de baas is

Gordijnen altijd open zijn

Lunch een broodje kaas is

Het land vol van verdraagzaamheid

Alleen niet voor de buurman

De grote vraag die blijft altijd

Waar betaalt `ie nou z`n huur van

`t Land dat zorgt voor iedereen

Geen hond die van een goot weet

Met nasiballen in de muur

En niemand die droog brood eet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.