Jan Decleir beukt Vondel door de zaal

Theatergroep Zuidpool brengt een inventieve nieuwe versie van Vondels toneelstuk Lucifer (1654).

Theater


Lucifer


Bij Zuidpool hebben engelen souffleurs.

ANTWERPEN - Acteur Jan Decleir wekt de duivel tot leven in de voorstelling Lucifer van de Antwerpse theatergroep Zuidpool. In dit door Joost van den Vondel op rijm geschreven toneelstuk uit 1654 speelt hij de titelrol. Met een zwarte muts op zijn hoofd en onopvallende werkmanskleding aan zijn lijf vertolkt hij het lot van de jaloerse en ten slotte gevallen engel. Ook heeft hij in zijn handen een levensgrote pop met een rood gewaad, een gouden masker en rode glinsterende ogen.


Zuidpool (Jorgen Cassier, Sofie Decleir en Koen van Kaam) en Jan Decleir spelen het klassieke Lucifer als een poppenspel op een leeg toneel omringd door rode gordijnen. Van personages als Beëlzebub, Michaël en Gabriël en dus Lucifer zijn prachtige poppen gemaakt. De acteurs staan ermee in hun handen terwijl ze de tekst vertolken.


De theatermakers willen onderstrepen dat het allemaal maar een verhaaltje is. Omdat de engelen een verzinsel van de mens zijn, en alles wat ze ooit gezegd zouden hebben dus uit de koker van diezelfde mens komt, zetten ze acteurs achter de engelenpoppen. De engelen hebben immers altijd al souffleurs gehad.


Het verhaal gaat ongeveer als volgt: God schept de mens. De engelen zijn onder de indruk. Totdat ze te horen krijgen dat God de mens boven de engelen wil verheffen. Onder leiding van Lucifer wordt een opstand voorbereid. Waarop God hem verbant naar de onderwereld.


Het mooiste aan Lucifer is de taal van Vondel die in deze voorstelling anderhalf uur lang in al zijn barokke, archaïsche, ondoorgrondelijke eigenheid wordt geëerd. Tegen iedere hedendaagse impuls tot modernisering in. Dat zal bij toeschouwers moeizame momenten van verminderde concentratie voortbrengen. Maar Decleir en de andere acteurs beuken foutloos door. Totdat de brute cadans het uiteindelijk wint van de kakofonie aan woorden.


Op den duur worden de engelenpoppen opzij gelegd en nemen de menselijke gedaanten hun plaats in. Decleir legt Lucifer, als hij afdaalt naar de hel, op de grond, neemt zijn muts af, en verklaart de oorlog begonnen; hij is dan de vleesgeworden duivel.


Zo wekt men een toneelstuk weer tot leven.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.