Profiel Jan Anthonie Bruijn

Jan Anthonie Bruijn (VVD) voorzitter van de Eerste Kamer: ‘Altijd een dokter in de zaal’

Hoewel Jan Anthonie Bruijn buiten het Binnenhof redelijk onbekend is, is zijn verkiezing tot Eerste Kamervoorzitter geen verrassing. In politiek Den Haag geniet de arts en hoogleraar al jaren de status van belangrijk ideoloog in de VVD. Bruijn is sinds zijn studententijd lid van de VVD en heeft zeven jaar ervaring als lid van de Eerste Kamer.

Jan Anthonie Bruijn (rechts) wordt gefeliciteerd door zijn vader nadat hij is verkozen tot voorzitter van de Eerste Kamer. De nieuwe voorzitter volgt Ankie Broekers-Knol op. Beeld ANP - Bart Maat

Om te laten zien dat hij niet alleen een statige, ietwat ongenaakbare en afstandelijk ogende hoogleraar is, fleurde arts-politicus Jan Anthonie Bruijn (VVD) zijn sollicitatiespeech dinsdag op met wat persoonlijke noten. ‘Als u mij als voorzitter kiest, is er voortaan altijd een dokter in de zaal om u te dienen.’

Het was voorafgaand aan de verkiezing van de voorzitter voor de komende vier jaar. Eerder hadden Bruijn (61) en zijn drie tegenstrevers – Joris Backer (D66), Toine Beukering (Forum voor Democratie) en Ruard Ganzevoort (GroenLinks) – al een sollicitatiebrief geschreven. Dinsdag lichtten zij die toe, waarna de senaat zijn voorzitter koos. Na drie stemrondes was dat Bruijn.

Hij schetste het gezin met drie broers en een zus waar hij ‘met humor en ontspanning’ opgroeide. Vader was ondernemer: aanpakken en doorzetten was het devies. Diezelfde vader, inmiddels 91 en aanwezig op de tribune, is nog steeds zijn ‘grote voorbeeld’. Zelf is Jan Anthonie arts en hoogleraar immunopathologie, een medisch specialisme, in Leiden. 

Belangrijk ideoloog

Buiten het Binnenhof kennen weinigen Bruijn, maar in politiek Den Haag geniet hij al jaren de status van belangrijk ideoloog in de grootste regeringspartij. Hij is sinds zijn studententijd, toen hij in Rotterdam mede-oprichter en een van de eerste slagwerkers was van de Hermes House Band, lid van de VVD en daar actief. De laatste jaren schreef hij mee aan opeenvolgende partijprogramma’s.

In de vragenronde werd hem dat VVD-stempel nagedragen. Of dat niet schuurt met de onafhankelijke positie die de Kamervoorzitter moet innemen? ‘Ik wil niet langs die meetlat. Ik sta hier niet namens mijn partij’, aldus Bruijn. ‘Ik wil een voorzitter zijn voor alle fracties, groot en klein, gevestigd of nieuw.’ Hij vertelde hoe hij onpartijdig formateur van het gemeentebestuur in Rotterdam is geweest. ‘Het is een kwestie van de knop omzetten.’

Ook de fulltimebaan van Bruijn als hoogleraar zou een obstakel kunnen zijn. Voorzitter van de Eerste Kamer is weliswaar een parttimebaan maar met fulltime inzetbaarheid. Dinsdag is de vergaderdag maar die vergaderingen moeten voorbereid. Ook is de jarenlange renovatie van het Binnenhof op komst, met tal van logistieke kwesties die tijd vergen. En dan zijn er de ceremoniële verplichtingen – ontvangsten van buitenlandse gasten bijvoorbeeld. 

Zijn talen spreekt hij, toonde Bruijns dinsdag  door in rap tempo in Italiaans, Frans, Spaans en Engels het zinnetje  ‘ik spreek Italiaans/Spaans/Frans/ Engels’ uit te spreken. ‘Fryslan boppe’, voegde hij toe voor de vertegenwoordiger van de provinciale partijen. Maar ook met de werkbelasting is er geen probleem, meent Bruijn. De cao voor de universitair medische centra biedt volgens hem ruimte voor deze klus en hij heeft er in Leiden al over gesproken: het kan. 

Op zich was de verkiezing van Bruijn geen verrassing. Met bijna zeven jaar ervaring in de Eerste Kamer weet hij als lid van een grote fractie hoe het politieke spel er wordt gespeeld. Dat geldt ook voor zijn tegenstrevers Ruard Ganzevoort en Joris Backer. Maar zij komen uit kleinere fracties. Toine Beukering had zich als nieuwkomer op voorhand op achterstand gezet met een onhandige uitspraak over de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog.

Bij de eerste twee stemrondes, waar de vier kandidaten aan meededen, gingen Bruijn en, verrassend, Ganzevoort aan kop. Waarna een derde ronde tussen deze twee volgde. Die won Bruijn met 34 tegen 28 stemmen. Elf senatoren stemden na het afvallen van Beukering blanco.  Forum  kon het blijkbaar niet over het hart verkrijgen om te kiezen. Niet vóór disruptie van het partijkartel door vóór GroenLinkser Ganzevoort te stemmen en evenmin voor de afgezant van de aanpalende partij in het politieke spectrum, de VVD.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden