Jammer van de bediening

De onbeschoftheid in het Gleneagles Hotel bracht John Cleese in 1970 op het idee voor 'Fawlty Towers'. De service is er niet meer wat hij ooit was.

De opvolger van Basil Fawlty zit er ontspannen bij. Hij schenkt een Bays Gold in, een goudbruin bier dat wordt gebrouwen door een lokale brouwerij, en kijkt tevreden om zich heen. Het is net vijf uur geweest en het begint aardig vol te worden in de recentelijk verbouwde, door blauwe ledlampjes verlichte hotelbar. De hotelbar die, dat laat zich raden, Basil's Bar heet.


James Farrell heeft twaalf jaar ervaring in de hotelbranche en is sinds september 2011 manager van het Gleneagles Hotel in het Zuid-Engelse Torquay. Deze badplaats, hart van wat zich blijmoedig de Engelse riviera noemt, is een lustoord voor met name wat oudere stellen die afkomen op de Agatha Christie Trail, een vaartochtje over de rivier Dart en een ritje met de Dartmouth Steam Railway.


Het Gleneagles is prima op zijn plaats in deze omgeving. Het is een voorzichtig-modern driesterren boutiquehotel, dat afscheid heeft genomen van de klassieke Engelse drie-eenheid van bloemetjesbehang, bloemetjestapijt en bloemetjesmeubilair. De meeste kamers hebben uitzicht op zee - al ligt die vrij ver weg - en het hotel ligt in een rustige, boomrijke woonwijk, boven op een heuvel. Op een steenworp afstand bevindt zich een van Torquays beroemdste attracties: de prehistorische grotten van Kents Cavern.


Het Gleneagles heeft een bijzondere troef die sinds kort weer wordt uitgespeeld. Het hotel vormde de inspiratiebron voor de televisieserie Fawlty Towers en trekt om die reden bezoekers van alle uithoeken van de wereld.


'Er is een tijd geweest dat het management van het hotel die Fawlty Towers-geschiedenis als slechte reclame beschouwde', verklaart Farrell. 'Het devies was jarenlang don't mention Fawlty Towers.' Vandaag de dag maakt de website expliciet melding van de voorgeschiedenis. Een bruin VVV-bordje op de hoek van de straat doet hetzelfde.


Het verhaal zou bekend kunnen zijn. In mei 1970 verbleef het Monty Python-team in het hotel in verband met opnamen voor het tweede seizoen van de tv-programmaserie Monty Python's Flying Circus, in het nabijgelegen Paignton. Daarbij werden ze door manager en eigenaar Donald Sinclair dermate onbeschoft bejegend dat de meeste Pythons het hotel al na korte tijd verlieten.


Terreur

John Cleese bleef en belde zelfs zijn vrouw Connie Booth (Polly in Fawlty Towers) om gezamenlijk de gebeurtenissen in het Gleneagles te bestuderen. De manager die zijn gasten terroriseerde en zelf onder de plak zat van zijn bazige echtgenote, plus de hilarische verhalen over goedkope buitenlandse personeelsleden die nauwelijks Engels spraken, vormden de basis voor een van de populairste comedyseries ooit.


In later jaren, na de dood van haar echtgenoot, liet Beatrice Sinclair zich schamper uit over Fawlty Towers. De serie zou een volkomen vals beeld geven van haar, haar man en het hotel. Maar een serveerster die in 1973 een seizoen in het hotel had gewerkt, verklaarde dat haar baas 'volkomen geschift' was. 'De gasten hadden medelijden met ons en gaven ons extra fooi.'


In 1973 verkochten de Sinclairs het hotel en vertrokken ze naar Miami, hoewel ze later naar Engeland terugkeerden. Toen Fawlty Towers een internationaal succes werd en het gaandeweg bekend raakte dat het Gleneagles Hotel in Torquay de inspiratiebron was, kwam er een voorzichtig Fawlty-toerisme op gang.


Dat liep niet zelden uit op een teleurstelling. De 'echte' Basil was twee jaar voor het eerste Fawlty Towers-seizoen uit het hotel verdwenen. Bovendien was het Gleneagles Hotel niet de locatie waar de serie werd opgenomen. Alle binnenscènes zijn opgenomen in de BBC-studio's in Shepherd's Bush. Het witte gebouw van de buitenopnamen, is de Wooburn Grange Country Club in Buckinghamshire. In 1991 werd het gebouw door een brand verwoest.


'Nog altijd gebeurt het dat gasten klagen dat het hotel niet lijkt op dat uit de serie', zegt Farrell lachend, terwijl hij ons meevoert naar de Fawlty Towers-memorabilia in de hal tegenover de balie. Er hangen gesigneerde foto's van de vier hoofdrolspelers, krantenknipsels over het hotel en over de familie Sinclair en een groot stuk over de heropening van het hotel in 2006, door niemand minder dan Prunella Scales (Sybil).


Thema-avond

Om gasten die verlangen naar de 'Basil Fawlty-behandeling' van dienst te zijn, organiseert het Gleneagles Hotel zeven maal per jaar een thema-avond, waarbij acteurs de rollen spelen van Basil, Sybil, Manuel en soms ook Polly. Farrell: 'Ik werk samen met twee organisaties, Hotelshop en Laughlines, die de optredens voor ons organiseren. Het acteerwerk is perfect en de avonden zijn altijd een groot succes. De gasten maken deel uit van een groot theaterstuk, hebben echt het gevoel dat ze bij Fawlty Towers te gast zijn.'


Natuurlijk kleven er ook risico's aan het uitventen van het Fawlty Towers-verleden, geeft Farrell toe. 'Kijk maar eens op sites als Tripadvisor. Zodra mensen hier een mindere ervaring hebben, laten ze de hele wereld weten dat het hotel net zo beroerd is als in de serie.'


Een blik op internet bevestigt Farrels opmerking. Zowel in de juichrecensies ('Certainly not Fawlty Towers!') als in de jeremiaden ('Could still be Fawlty Towers for the service!!') wordt gretig naar de comedyserie verwezen. De klassieke klacht over het gebrek aan gelijkenis met het televisiedecor komt van een verongelijkt echtpaar uit het Australische Perth: 'Als ze ergens een slaatje uit willen slaan, moet het er wel een beetje op lijken.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden