Jammer dat James Brown de Zwarte Pietendiscussie heeft gemist

Soul Power

Een zwarte Sint is eigenlijk wel groovy, misschien.

Op de plee van Tuschinski zag ik Huub van der Lubbe, ook hij schudde haastig af, want Mr. Dynamite kon elk moment beginnen, een IDFA-film over wie anders dan James Brown, geproduceerd door nota bene Mick Jagger. Het stikte ineens van de podiumbeesten, misschien zat ergens een nest.

Op weg naar mijn stoel deed ik alsof het matroesjka's waren, van die Russische poppen die je in elkaar kunt opbergen. Popje Van der Lubbe verdween zonder morren in popje Jagger, ik zal niet zeggen als een dobbelsteen in een yahtzeebeker, dat is nergens voor nodig, maar om de Rolling Stone in James Brown te krijgen, daar kwam kracht bij kijken.

De film begon. Geen ondertitels, wat je wel vaker ziet op festivals. Ik heb nooit begrepen waarom, misschien vinden festivaldirecteurs dat chic of zo. Dat ze hopen op een zure, intellectuele afdronk, zodat wij denken: zie je, die film komt vers van de montagetafel en wij zitten toch maar mooi hier, waar het gebeurt, terwijl Jean-Pierre Geelen thuis naar Nederland Zingt zit te kijken, dus laat die ondertitels alsjeblieft weg, zeg, wij zijn de avant-garde.

Ik verstond er geen hol van. Niet wat James Brown vintage zat te murmelen en al helemaal niet wat zijn recentelijk afgekickte, tandeloze, gedementeerde bandleden met ons wilden delen. En dat lag niet aan mij, want ook Suzy kon er geen touw aan vastknopen, terwijl zij niet alleen met slecht gevolg een tolk-vertaleropleiding heeft afgebroken, maar ook als stewardess in menig taal kon vertellen hoe je tijdens het te pletter slaan een zwembandje opblaast.

Gelukkig had ik thuis mijn eigen ondertitels liggen, en betere ook. Sweet Soul Music van Peter Guralnick, en daaruit het James Brown-hoofdstuk, waarin de grote Elvis-biograaf haarfijn analyseert hoe op aarde in de naam van Jezus Christus James Brown in 1965 zomaar plotseling uit het niks op de proppen wist te komen met de funk.

Ook de documentairemaker las Guralnick, dat kon ik merken. Verstandig, want wie echt iets wil begrijpen van James Brown, moet dat stuk van Guralnick lezen, Guralnick kan het allemaal beter uitleggen dan James Brown zelf, wat helemaal geen schande is, want wie gaat er nou zichzelf uitentreuren lopen verklaren?

'Karl Ove Knausgård', gaapte Suzy.

James oefende liever invloed uit. We zagen hem bij Ed Sullivan I Feel Good performen. Zingen, gillen, splitten, pirouetten en ondertussen orders uitdelen. Napoleon Bonaparte, aan hem dacht ik, maar vreemd genoeg ook aan Donald Duck, of eigenlijk zijn neefjes Kwik (Prince) en Kwak (Michael Jackson).

'En Kwek dan?', fluisterde Suzy. 'Die zit voorlopig nog wel even in z'n ei', garandeerde ik.

Ook wij raakten zwaar beïnvloed door James, via lichaamstaal. 'Dat ga ik ook invoeren', zei Suzy, terwijl we James tijdens Say It Loud (I'm Black and I'm Proud) z'n beruchte boetes zagen uitdelen aan bandleden, het spreiden van de vuist, één keer: vijf dollar, twéé keer: tien.

'Jammer dat James de Zwarte Pietendiscussie heeft gemist', fluisterde ik terug, 'je weet wat hij in de tuin van zijn kasteel in Queens had staan?'

'Geert Wilders in Hot Pants?'

'Nee, een Black Santa. En hij had ook een ophaalbrug, want hij was een Black Capitalist.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.