James Bondje spelen

EEN BEDRIJFJE in Rotterdam verhuurt 'vinger-camera's' aan leerlingen die hun leraar willen betrappen op onrechtvaardig handelen. Wie zich altijd ten onrechte gepakt voelt, zou dat kunnen bewijzen door bij de rector een videoband in te leveren....

Eén van de charmante kenmerken van nieuwe snufjes is hun democratisch karakter. Internet maakt van iedereen de uitgever van zijn eigen blaadje, met behulp van de computer kan iedereen muziek mixen of films monteren.

Allemaal zaken waarvoor vroeger grote investeringen nodig waren. Zo kunnen nu ook apparaten die voorheen slechts door spionage-diensten gebruikt werden, voor een habbekrats worden gehuurd.

Volgens sommige techno-optimisten zal een nieuw democratisch tijdperk aanbreken. Elke burger kan overal over meepraten door thuis zijn elektronische stem uit te brengen.

Ook de vinger-camera kan beschouwd worden als zo'n democratisch apparaat. Iedereen krijgt de kans om autoriteiten op hun nummer te zetten.

Het is niet toevallig dat de vinger-camera wordt aangeprezen voor gebruik in de klas. Hedendaagse mensen hebben moeite met hiërarchische verhoudingen. Het is niet meer vanzelfsprekend dat een leraar gezag heeft over zijn leerlingen of een politie-agent over burgers. Gezag wordt hoogstens tijdelijk toegekend, en moet voortdurend gerechtvaardigd worden.

Op zichzelf is dat natuurlijk een hele vooruitgang. Maar het heeft er alle schijn van dat de afbraak van de hiërarchie een eindpunt heeft bereikt. In scholen en op straat is eerder behoefte aan meer gezag dan aan een verdere aantasting van autoriteit. In het onderwijs zijn ook geen vingercamera's nodig om een leraar te controleren. Een onredelijke en onrechtvaardige docent zal het niet lang volhouden.

Een wereld van vingercamera's is een weinig aantrekkelijk perspectief. Het is een merkwaardig spiegelbeeld van Orwell's 1984. Niet het ongrijpbare centraal gezag bespiedt ons, maar we bespieden elkaar met onze James Bond-speeltjes. Met de maatschappij is ook het spioneren gefragmenteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden