tv-series

'Jack is back' - Hoe 24 vecht tegen de tand des tijds

Het leek vier jaar geleden definitief gedaan met de nietsontziende actieheld Jack Bauer uit de tv-serie 24. Bijna alle vormen van terreur wist Bauer - een rol van Kiefer Sutherland - steeds in precies 24 uur te ontmantelen; het was na acht seizoenen wel mooi geweest. Waarom keert hij dan toch terug op het scherm?

Kiefer Sutherland als Jack Bauer. Na een stilte van vier jaar is de anti-held terug.Beeld ap

24 was jarenlang een grote hit voor de Amerikaanse tv-zender FOX, mede dankzij het perfecte momentum. Enkele weken na de aanslagen van 11 september ging de eerste aflevering in première en de Amerikanen, maar in hun kielzog de rest van de wereld, hadden grote behoefte aan een man die zonder scrupules de terroristen een lesje zou leren. Dat ging dan ook in de beste actietraditie, van lange halen, snel thuis. Geen verhoormethode te dol, of Bauer testte 'm uit, tot grote voldoening van de op wraak beluste kijker. 'Martel-porno' werd de serie ook wel genoemd. Dankzij de uitgekiende plotwendingen - elk uur minstens vier - bleef de kijker seizoen na seizoen uiterst bevredigd.

Pre-streamingtijdperk
In Nederland was 24 één van de eerste series die op dvd massaal van hand tot hand ging. In het pre-streamingtijdperk waren complete tv-show nog maar mondjesmaat online te bekijken. Downloaden kon al wel, maar was vaak te traag en in te slechte kwaliteit, waardoor de dvd-boxen het beste alternatief bleken. Voor het eerst konden mensen hun eigen tv-avond samenstellen, aan de hand van een serie met zoveel afleveringen dat je er niet in één avond doorheen bent. Zowel op tv als op dvd brak de serie alle records: het revolutionaire 24 was zo bezien de House of Cards van de jaren nul.

Kiefer SutherlandBeeld reuters

Ook inhoudelijk blijkt de serie een inspiratiebron te zijn geweest voor de vele tv-series die we nu - in wat wel de gouden eeuw van de televise wordt genoemd - kennen. Grensoverschrijdende verhoormethoden, onverwachte plots, hoofdrolspelers die plotseling overlijden, danwel niet de goedzak blijken waar ze toch 23 afleveringen voor doorgingen; 24 maakte school.

Denk aan nu populaire Amerikaanse series als Homeland, The Good Wife (waarin onlangs een hoofdrolspeler onverwachts overleed) en The Blacklist. Ook in 'real life' had 24 voorspellende gaven: zo was er in 24 al in 2002 sprake van een zwarte president, overigens gevolgd door een vrouwelijke, en bleken de door Jack Bauer gebruikte omstreden verhoormethoden later veelvuldig in Irak en Afghanistan te worden toegepast.

Uitgewerkt
Maar zoals dat dan gaat met bijna iedere succesvolle serie, na een seizoen of zes, zeven komt de klad erin. De kijker heeft het wel gezien, maar ook de makers zijn door hun vat aan ideeën heen. Het wereldwijde succes van 24, nog even uitgemolken met een achtste seizoen, bracht de zender intussen een hoop extra geld voor nieuwe producties. Maar hoe groots opgezet ook, het megasucces wist FOX niet meer te evenaren. Bij de concurrentie gingen copycats Crisis (NBC) en Hostages (CBS) hopeloos ten onder, en bij FOX viel het flink gehypte The Following tegen. De serie met Kevin Bacon over een sekte bestaande uit seriemoordenaars had het 24 van deze tijd moeten worden - veel vaart, heftige plots, aansprekende hoofdrolspeler - maar zag het kijkersaantal al in het tweede seizoen instorten.

Beeld reuters
Mary Lynn Rajskub (Chloe O'Brien) bij de première van het nieuwe seizoen van 24, afgelopen weekend in New York. Maandagavond is de eerste aflevering van seizoen negen in de VS te zien.Beeld reuters

Chloe O'Brien
En dus waren de bazen van FOX er snel uit. Jack Bauer moest terugkeren. Aangepast aan deze tijd, dat wel, want in vier jaar tijd is er veel veranderd. Oorlogen worden gevoerd met drones, veel geheimen liggen dankzij spionagepraktijken op straat. Technisch is er ook veel meer mogelijk. Het kostte de schrijvers dan ook weinig moeite om Bauer en zijn eeuwige assistente Chloe O'Brian in de wereld van nu te plaatsen.

In het negende seizoen zien we O'Brien wederom als de vertrouwd norse vrouw die, hoewel eerst chagrijnig mompelend dat zoiets écht niet mogelijk is, voor Jack toch alle bestaande computersystemen in een handomdraai weet te kraken. In de eerdere seizoenen deed ze dat nog veilig vanachter haar bureau bij de Counter Terrorist Unit (CTU), maar nu is ze, net als Bauer, ondergedoken. Samen met een groep hackers helpt Chloe Jack Bauer vanuit hun underdogpositie de wereld opnieuw te redden. Het plot is hier duidelijk geïnspireerd door de ontwikkelingen rond Wikileaks en Edward Snowden, wat 24 heel handig in één klap in de wereld van nu brengt.

Niet meer 24 afleveringen
Ook op een ander vlak voelt FOX de behoefte van de kijkers van nu aan. De reeks bestaat niet meer uit 24 afleveringen, maar uit 12. Volgens de zender is dit nodig om ervoor te zorgen dat kijkers elke week inschakelen op het vertrouwde uitzendmoment op de zender en niet wachten tot de serie verschijnt op één van de streamingkanalen. De buzz die wekelijkse uitzendmomenten met zich meebrengen - een week wachten op het vervolg - is voor traditionele kanalen nog altijd het lucratiefst. Immers, hoe meer kijkers, hoe meer adverteerders. En in de tv-reclame gaan nog altijd miljoenen meer om dan in online advertenties. Bij 24 afleveringen zou de spanningsboog te lang zijn geweest in een tijd waar zenders vechten om de aandacht van de serieliefhebber.

Plots minder ongeloofwaardig
24 gaat dus ingekort verder en de belevenissen zijn niet meer in 'realtime'. De aanpassing leidt er toe dat alleen ontwikkelingen die er echt nog toe doen, te zien zijn in de reeks die vanavond in Amerika in première gaat. 'De plotwendingen zijn daardoor minder ongeloofwaardig', oordeelt The New York Times. 'Maar de wereld van tv is veranderd, 24 doet nu gedateerd aan', voegt de krant daaraan toe. Ook de reacties van andere media zijn gematigd positief. 'Meer van hetzelfde, maar voor wie daarvan houdt is er genoeg om naar uit te kijken', oordeelt The Washington Post. 'Jack is back', kopt de Wall Street Journal.

Die Jack Bauer is gelukkig nog altijd zijn vertrouwde zelf. Weliswaar wat rimpels meer, maar nog even vastbesloten, paranoïde en emotieloos als altijd. Ook hier waren de bedenkers van de serie hun tijd ver vooruit, anti-helden domineren de series met het meeste succes in de gouden eeuw van de televisieserie: Don Draper en Walter White, hoofdrolspelers van respectievelijk Mad Men en Breaking Bad, in beiden schuilt een Jack Bauer. En hoeveel er wereldwijd dan ook veranderd mag zijn, de kijker wil van Bauer nog altijd hetzelfde: verlos onze wereld van het kwaad en bega desnoods alle zonden die er zijn. Simpel uitgangspunt, zwaar verslavend.

'24, Live another day' ging in mei in première in de VS. RTL5 zendt de serie vanaf 3 juli uit. Elke donderdag worden drie afleveringen achter elkaar vertoond.

In het nieuwe seizoen is Chloe O'Brien een hacker. In gothic-stijl.Beeld ap
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden