Nieuws Verenigde Staten

Jacht op identiteit klokkenluider is geopend

Nu in de VS de jacht op de identiteit van de klokkenluider is geopend, vrezen Democraten en advocaten voor represailles tegen de CIA-functionaris. 

De Amerikaanse president Donald Trump. Beeld AP

De Amerikaanse president haalde donderdag fel en dreigend uit naar de klokkenluider die melding maakte over Trumps telefoontje met zijn Oekraïense collega Zelenski. Hij wees erop dat er vroeger hardhandig werd afgerekend met ‘spionnen en verraders’ in de VS, waarmee hij doelde op executie. 

‘Spionnen en verraad, wij waren gewend dat soort zaken anders af te handelen dan we nu doen’, aldus de president. Die woorden zijn Democratische Congresleden in het verkeerde keelgat geschoten. ‘Ik maak mij zorgen over doodsbedreigingen aan zijn of haar adres’, aldus de Democratische senator Jeff Merkley.

De uithaal van het Witte Huis kan verstrekkende gevolgen hebben voor de klokkenluider, evenals de speurtocht naar diens identiteit door verschillende media. ‘Niet alleen brengt het deze klokkenluider in gevaar, het ontmoedigt ook anderen om naar voren te komen’, aldus Ben Rhodes. 

De onderdirecteur Nationale Veiligheid van president Obama reageerde via Twitter op een verhaal in The New York Times over de achtergrond van de klokkenluider. ‘De krant zou nooit deze onthullende informatie publiceren over hun eigen anonieme bronnen.’ De advocaat van de klokkenluider, Andrew Bakaj, is het daarmee eens.

Bakaj noemde de onthulling dat het om een CIA-medewerker ging ‘roekeloos'. The New York Times wijst de kritiek van de hand. Volgens hoofdredacteur Dean Baquet wist het Witte Huis al dat het om een CIA-functionaris ging. Baquet zegt dat publicatie van de gegevens van de klokkenluider nodig was ‘zodat de lezers zelf konden oordelen of de persoon geloofwaardig is’. 

De lobby van het CIA-hoofdkwartier in Langley in Virginia. De klokkenluider, werkzaam bij de CIA, moet nu vrezen dat zijn identiteit op straat komt te liggen. Beeld AFP

Ontmaskering

De CIA-achtergrond en expertise, die naar voren komen in de klacht over het omstreden Oekraïne-telefoontje van Trump, kunnen ervoor zorgen dat de identiteit van de klokkenluider snel op straat komt te liggen. Uit de melding blijkt dat de klokkenluider met name goed ingevoerd was in de politiek in Oekraïne en het Amerikaanse Europa-beleid. Ook het feit dat hij of zij op 25 juli niet aanwezig was bij Trumps telefoongesprek, kan zijn ontmaskering een stap dichterbij brengen.

De klokkenluider zegt van het gesprek gehoord te hebben tijdens regulier overleg met functionarissen van het Witte Huis en andere diensten; nog een element dat het makkelijker maakt om de identiteit te achterhalen. Behalve Merkley, maken ook voorzitters van drie Congrescommissies zich nu zorgen. Het drietal noemde de opmerkelijk harde woorden van Trump over de klokkenluider ‘intimidatie van een getuige’.

‘Dreigen met geweld door de leider van ons land heeft een afschrikwekkend effect op het klokkenluidersproces’, aldus de Democratische commissievoorzitters, onder wie Adam Schiff van de belangrijke Inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden. ‘Dit heeft grote consequenties voor onze democratie en nationale veiligheid.’ 

De jacht op de identiteit van de klokkenluider kan de Democraten hinderen in hun pogingen om de identiteit van de CIA’er geheim te houden. Het kan betekenen dat de klokkenluider vermomd Capitol Hill zal moeten betreden om er zijn verhaal te doen; een zeer ongewone stap.

Oekraïne-gate:

Het Witte Huis wist hoe explosief het telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Zelenski was. Inlichtingenbaas Joseph Maguire reageerde in het Congres op de kritiek dat hij de zaak onder de pet zou hebben willen houden. 

Alle ogen in politiek Washington zijn gericht op Joseph Maguire. Wie is hij?

Lees hier de meest pregnante passages uit het telefoongesprek tussen Trump en Zelenski.

Het onderzoek naar de afzetting van Trump is gestart. Wat is impeachment en wat is nu de procedure? Zeven vragen (en antwoorden). 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden