'Jacht is verworvenheid van de Franse Revolutie'

De baai van de Somme, een ruim kwelderlandschap aan de Franse Kanaalkust, koestert zich in de ochtendwarmte. Tientallen gewapende mannen, getooid met vervaarlijke riemen vol patronen, zijn op weg naar hun jachthut in de hoop op deze zonnige zaterdagmorgen een eendje te verschalken....

Van onze correspondent Martin Sommer

Vergeefse hoop. 'Eenden jaagt men 's nachts.' Dat is niet alleen abc voor de watervogeljager, maar sinds kort ook een politieke strijdkreet. Je kunt hem op straat gekalkt tegenkomen, of op borden langs de weg.

Onlangs heeft de Franse Raad van State de nachtelijke eendenjacht verboden. Met als gevolg dat de traditionele opening van het jachtseizoen, de eerste zaterdag na de nationale feestdag 14 juli, dit jaar ook een politieke demonstratie van de jagers is geworden.

Yves Butel, uitgemonsterd in legergroen en lieslaarzen, stapt uit zijn auto om zich bij zíjn mannen te voegen. Tot voor kort was hij fysiotherapeut in het nabijgelegen stadje Abbeville, gaullistisch wethouder en voorzitter van de 28 duizend jagers in het departement de Somme.

Passerende automobilisten herkennen het embonpoint van Butel en toeteren, of roepen 'we hebben gewonnen!' uit het raampje. Want sinds de Europese verkiezingen van 13 juni masseert Butel niet meer. Hij gaat deze week voor het eerst naar Straatsburg, voor de beweging Chasse, Pêche, Nature et Traditions (CPNT).

CPNT stond bekend als een even schreeuwerig als marginaal gezelschap van jagers die een achterhaalde tijdspassering met hand en tand verdedigden. Maar bij de Europese verkiezingen haalde de beweging totaal onverwacht 6,7 procent van de stemmen. En daarmee werd CPNT op slag een politieke kracht om rekening mee te houden.

Vooral in departementen waar veel wordt gejaagd, verkocht CPNT de gevestigde partijen van links tot rechts gevoelige klappen. In de Somme werden de jagers zelfs de grootste partij, met 27 procent van de stemmen; 43 procent van Abbeville koos Yves Butel.

'Wij vertegenwoordigen het platteland', zegt Butel, staande op een jachthut in de kwelder. In de verte dwarrelt een pluvier uit de lucht na een salvo van een handvol jagers.

'Tegen de stedelingen die ons de wet willen voorschrijven. Tegen de technocraten in Brussel die de jacht de nek om willen draaien met hun decreten.'

Juist hier in de baai van de Somme winden de jagers zich op over twee decreten.

Het verbod op de nachtelijke jacht dateert feitelijk al uit 1846, maar werd in mei nog eens door de Raad van State herbevestigd.

Daarnaast voelen de jagers zich afgeknepen door de Europese regels over de opening en sluiting van het jachtseizoen. In Frankrijk loopt het seizoen tot 28 februari, terwijl Europa verordonneert dat de geweren eind januari in de kast moeten.

Tot woede van de jagers. Een van hen vertelt hoe op 31 januari een Franse lid van het Europees Parlement voor de Groenen in de Baai verscheen. Ze wilde het jachtseizoen eigenhandig symbolisch sluiten. Na een confrontatie met de jagers droop ze letterlijk af, overdekt met eierstruif.

'Dit is een kwestie van emotie, eerder dan van rede', bevestigt een liever anoniem blijvende waarnemer van de staat. 'De jacht vormt hier een diepgewortelde traditie, in een van oudsher even arm als licht ontvlambaar departement. Veel meer dan de jacht hebben ze hier niet.'

En, brengt de ambtenaar in herinnering, dit is een land van invasies. In 1870, 1914, 1940 passeerden hier Duitse legers. De sporen zijn zichtbaar en voelbaar. Bij het referendum van 1992 was de Somme het eerste departement dat tegen de Economische en Monetaire Unie stemde.

De Franse regering zit merkbaar met de jagers in haar maag. Opstand zit in Frankrijk in een klein hoekje. Elke categorale groep die zich roert, een weg blokkeert of een stapel autobanden in brand steekt, kan rekenen op een zekere clementie.

Dat de jagers met de geschiedenis schermen, raakt een snaar. 'De jacht is een verworvenheid van de revolutie', zegt Renaud Blondin, een blonde reus in korte broek, voorzitter van de jachtfederatie van de Baai. 'Sindsdien heeft niet alleen de adel, maar elke Franse burger het recht om te jagen.' Anderhalf miljoen Fransen hebben van dat revolutionaire recht hun vrijetijdsbesteding gemaakt. Een groep om rekening mee te houden, en die bovendien gewapend is.

En zodoende blijft de Franse regering, ondanks een Groene minister van Milieu, in gebreke bij de uitvoering van Brusselse decreten op het gebied van de jacht, en loopt er een procedure bij het Europese Hof van Justitie.

In een ander dossier heeft premier Jospin op de valreep een maatregel getekend die 83 vogelsoorten een beschermde status opleverde, waaronder de veel besproken culinaire specialiteit de ortolaan.

De Groene minister in kwestie, Dominque Voynet, wier naam velen in jagerskring onmiddellijk de buks doet trekken, herinnerde er onlangs publiekelijk nog maar eens aan dat háár partij bij de Europese verkiezingen 9,7 procent scoorde.

Geen overbodige luxe. De regering had haar al volstrekt genegeerd toen vorig jaar om deze tijd de data van het jachtseizoen werden vastgesteld, in weerwil van de Brusselse voorschriften. En vrijdag opende een medewerker van premier Jospin het gesprek met de militante lijsttrekker van de jagers, Jean Saint-Josse. Een beweging die slechts zesduizend stemmen toegaf op de communistische partij die deel uitmaakt van de regeringscoalitie, kan beter te vriend gehouden worden.

Yves Butel, de fysiotherapeut van de jagersbeweging CPNT, maakt bepaald geen militante indruk. Hij hoort een vogeltje fluiten en wijst op de lucht. Geen lekkernij, deze kluut, omdat hij altijd met zijn snavel in de modder zit.

In het Europees Parlement zullen ze een soort regenboogfractie vormen van zestien man, zes Fransen, vier Denen, drie Britten en drie Nederlanders.

De namen van de Nederlanders diept Butel op uit een lijst, Belder, Blokland en Van Dam. Kennen doet hij ze niet. Ze blijken SGP, RPF en GPV te vertegenwoordigen. Ook een politieke stroming met een rijke traditie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden