Jaarwisseling rustig verlopen, maar toenemende zorgen over zwaar vuurwerk

Nederland is relatief rustig 2017 ingegaan. Hier en daar kwam het tot schermutselingen tussen feestvierders en politieagenten, maar grote ongeregeldheden bleven uit. In Den Haag raakte een politieagent zwaargewond nadat een auto op hem inreed. Volgens de politie was er geen sprake van opzet.

De resten van de nieuwjaarsviering in Amsterdam op Nieuwjaarsdag Foto anp

Toch heerst er grote bezorgdheid over het zware vuurwerk waarmee het nieuwe jaar werd ingeluid. 'De ervaring leert dat er steeds vaker extreem zwaar vuurwerk afgestoken wordt', laat de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen weten in een persverklaring. 'Er moet niet worden gewacht tot het najaar om de maatschappelijke en politieke discussie hierover opnieuw te voeren. De schade en het letsel dat veroorzaakt wordt door dit zware vuurwerk staat niet meer in verhouding tot het vermaak.'

Politieagenten en hulpverleners werden tijdens de nieuwjaarsviering bekogeld met dit kaliber vuurwerk. Het gebeurde in Elim (Drenthe), Den Haag, Amsterdam, en in Utrecht. In Amersfoort werden agenten zelfs bestookt met lawinepijlen.

Gevaarlijke nep-Cobra's

Ook vuurwerkexpert Ad Nieuwdorp van de Nationale Politie maakt zich zorgen over de toename aan zwaar vuurwerk. Ondanks een lichte daling in het totaal aan illegaal vuurwerk, krijgen volgens Nieuwdorp vooral tieners steeds vaker hoogexplosief vuurwerk in handen. Dit blijkt ook geregeld van inferieure kwaliteit.

Op de laatste dag van 2016 meldde de NOS dat in Nederland ondeugdelijke nep-exemplaren in omloop zijn van het illegale Cobra-vuurwerk. De politie vermoedt dat de Cobra - in kracht vergelijkbaar met een kleine handgranaat - op grote schaal wordt nagemaakt in Oost-Europa en China. De kwaliteit van deze nep-Cobra's laat te wensen over en maakt ze gevaarlijker dan normaal.

Enkele van de eerste vuurwerkslachtoffers vielen niet bij het afsteken van Cobra's, maar bij het carbidschieten, een plattelandstraditie waarbij een melkbus wordt gevuld met calciumcarbide dat bij ontsteking het deksel van de melkbus eruit knalt. Ook legaal siervuurwerk eiste enkele slachtoffers. Het Oogziekenhuis Rotterdam behandelde veertien mensen met oogletsel. De helft van hen was omstander en werd geraakt door rondvliegend siervuurwerk.

'De ernst van de letsels is dit jaar helaas gelijk aan vorig jaar', zegt Tjeerd de Faber van Het Nederland Oogheelkundig Gezelschap. 'Deze jaarwisseling toont zodoende wederom aan dat we moeten stoppen met consumentenvuurwerk.'

Carbidschieten in de wijk Brunnepe in Kampen Foto anp

Vuurwerkverbod nog niet in zicht

Een volledig verbod op consumentenvuurwerk lijkt niet in zicht, maar volgens het Rotterdams GroenLinks-raadslid Arno Bonte heeft de huidige maatschappelijke discussie over vuurwerkoverlast wel tot meer bewustwording geleid over de gevaren en het overlastgevend karakter van vuurwerk. Bonte is samen met andere lokale GroenLinks-politici de drijvende kracht achter de site vuurwerkoverlast.nl.

In 2016 ontving de site 'slechts' 45 duizend meldingen van vuurwerkoverlast, vorig jaar waren dat er bijna dubbel zoveel: 89 duizend. Volgens Bonte is die daling te danken aan een verschuiving van de sociale norm: we houden meer rekening met elkaar en we stellen zelfs 'vuurwerkvrije zones' in.

Ondanks die veronderstelde bewustwording over vuurwerkoverlast is er dit jaar niet minder vuurwerk ingeslagen. Er werd 68 miljoen euro aan vuurwerk besteed, iets meer dan in 2015 en 2014. Eenmaal afgestoken hulde het vuurwerk Nederland in een dikke laag van kruitdampen en rook.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) werd op sommige plaatsen een concentratie fijnstof gemeten van meer dan 1.000 microgram. Boven de 200 microgram fijnstof per kubieke meter geldt de luchtkwaliteit als zeer slecht. In de loop van de ochtend klaarde de lucht op de meeste plekken weer op.

De Keulse politie heeft op Oudejaarsavond in totaal duizend mannen gecontroleerd en in sommige gevallen gearresteerd. Op het station van Keulen zijn driehonderd mannen uit een trein gehaald. 150 mannen werden omsingeld en gecontroleerd. Een deel van hen kreeg een straatverbod, degenen die zich niet konden identificeren zijn vastgezet. De mannen leken volgens de politie sterk op de 'clientèle van vorig jaar'. Toen werden vrouwen bij het Keulse station aangerand en lastiggevallen door groepen Noord-Afrikaanse mannen.

Op vuurwerkoverlast.nl kwamen 45 duizend meldingen van vuurwerkoverlast binnen Foto anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.