‘Ja, wij doden beesten, maar zo netjes mogelijk’

Bij varkensslachterij VION worden per uur 1.300 varkens gedood. Het is een geoliede operatie...

Voor teerbesnaarde dierenvrienden moet het de hel op aarde zijn: de varkensslachterij van VION in Boxtel. Per uur worden hier 1.300 varkens gedood. Per week zijn dat er 55 duizend. Het is de grootste varkensslachterij van Nederland, in een bedrijfstak die hevig in opspraak is. Varkens in Nood en andere dierenbeschermingsorganisaties beschuldigen de slachterijen van allerlei misstanden. ‘Kom eens kijken en oordeel zelf’, zei communicatiedirecteur Marc van der Lee van VION.

En daar lopen we dan tussen duizenden varkens die in groepjes van tien krijsend de gasinstallatie worden ingedreven en er 150 seconden later als plompe zandzakken weer uitvallen om op de lopende band verder te worden verwerkt tot bacon of varkenshaas. Overal plassen bloed op de grond. Langs honderden meters lange lijnen waaraan om de meter een bloedend varken op zijn kop aan de haak hangt.

Met de armen drukken we twee nog warme varkenslijven wat verder uit elkaar om een doorgang te maken. We lopen langs enorme bakken met heet water waar de varkens doorheen drijven, zodat hun huidharen makkelijker loslaten: her en der steken wat poten boven het water uit. Langs enorme branders waar reuzenvlammen de huid dichtschroeien en steriliseren. Langs metershoge snij-installaties die het karkas van kont tot kop doormidden klieven. Langs stoere mannen die de urinebuis of de darmen uit het lijf snijden.

Het is weerzinwekkend, in de zin dat het geen prettig gezicht is. Het is kil en meedogenloos. Maar het is ook efficiënt en geolied, elke handeling op zijn plaats en binnen luttele seconden verricht. Ondanks de bloederigheid zou je de operatie zelfs clean kunnen noemen.

‘Ja, wij doden beesten’, zegt Bert Urlings, directeur kwaliteit. ‘Maar we proberen dat zo netjes mogelijk, met waarborgen voor dierenwelzijn en voedselveiligheid.’

In de stallen waar de levende dieren worden aangevoerd, hangen bordjes ter waarschuwing aan de transporteurs: ‘Gebruik prikstokken niet toegestaan’ en ‘diervriendelijk lossen’. Een dierenarts van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) loopt keurend tussen de dieren door. Enkele kreupele exemplaren en één met een navelbreuk krijgen een groen kruis op de rug en worden in een aparte stal gezet. Aan het eind van de dag worden die nog een keer beoordeeld en, indien goedgekeurd, als laatste op de slachtlijn gezet.

De gezonde varkens, allemaal een half jaar oud, mogen twee uur op adem komen. Ze krijgen een warme nevel over zich heen, wat de rust moet bevorderen. Daarna worden ze door afgebakende paden in groepjes naar de CO2-installatie geleid. Dat is een soort lift waarin de varkens zeven meter naar beneden gaan. Na anderhalve meter krijgen ze minstens 70 procent kooldioxyde toegediend, bij 5 meter of lager 90 procent. ‘Na 15 tot 20 seconden zijn ze al verdoofd’, beweert Urlings. De totale rit in de vergassingsinstallatie duurt twee en een halve minuut.

Daarna maakt een werknemer door elke rechterachterpoot een messnede. Een ander steekt daar een haak doorheen. De verdoofde varkens worden ondersteboven opgetakeld, krijgen een puntig mes door de keel en bloeden in rap tempo dood. ‘Dat is wettelijk voorschrift: ze gaan dood door verbloeden’, aldus Urlings.

Het grove snijwerk is grotendeels geautomatiseerd. De dode varkens passeren hangend verschillende zaag- en snijmachines, die elk op hun eigen wijze het karkas te lijf gaan. Verderop verrichten werknemers het fijnere snijwerk, op ‘het bordes’, een soort perron. Daar staan ook de keuringsassistenten van de KDS (Kwaliteitskeuring Dierlijke Sector). Aan de ene kant van het bordes keuren twee KDS’ers de passerende karkassen, en vooral de nieren die eruit bungelen. Aan de andere kant worden de maagdarmpakketten gecontroleerd die langs een parallelle lijn worden gevoerd.

‘Vleesproductie is emotie: je bent er voor of je bent er tegen’, zegt de VION-woordvoerder. ‘De meeste consumenten willen liever ook niet weten hoe hun karbonade wordt geproduceerd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden