Ja, onderschat had Wellink wel iets

De DNB-baas kwam zonder arrogantie naar de commissie.

Wellink kwam op krukken binnen. Gevolg van een recente enkeloperatie aan zijn – goede – linkerbeen (het andere is chronisch stram). Oog in oog met de Tweede Kamerleden koos hij eerst voor een verdedigende houding. Gaandeweg schakelde hij over op de rol van geduldige economieleraar. De arrogante houding die velen hem verwijten had hij thuis gelaten.

Minzaam zei hij enkele keren dat hij vanaf 2000 ‘zeer systematisch’ had gewaarschuwd voor alles wat hij mis zag gaan in de internationale financiële wereld, vooral in Amerika. Maar het bleef niet bij waarschuwen, Wellink dééd ook wat, vond hij. Met gedoseerd pathos benadrukte de president van De Nederlandsche Bank (DNB) dat hij in 2003 de allereerste in de wereld was die banken strakkere regels oplegde. Banken waren van alles buiten hun balans aan het plaatsen om meer armslag te krijgen voor het uitlenen van geld. Wellink bepaalde dat de toezichthouder dit de facto gewoon zou meetellen. Tegelijk reguleerde DNB het gebruik door banken van durfinvesteerders. ‘Waren we ook uniek in.’

‘U waarschuwde, maar deed u ook wat?’, vroeg Kamerlid Edith Schippers (VVD) niettemin even later. Daarop verstarde Wellink. U moet begrijpen dat het echt hele serieuze zaken waren die ik heb aangepakt, zei hij enigszins geïrriteerd tegen Schippers.

Ze vuurde de ene na de andere negatief getoonzette vraag op Wellink af. ‘Hoe gaat u om met het beeld van u als tandeloze tijger?’ En: ‘Wat vindt u van het verwijt dat DNB te weinig kennis en ervaring in huis heeft?’ De voorgaande openbare gesprekken van hooguit anderhalf uur waren erop gericht om snippers informatie te verzamelen, vooral over het presteren van toezichthouder DNB. Nu was kennelijk het moment gekomen om die in tweeënhalf uur over Wellink uit te strooien.

De centralebankpresident wist wat de commissie van hem verwachtte: een zekere mate van eigen falen toegeven, liefst in de vorm van excuses. ‘Sorry’ heeft Wellink zich heilig voorgenomen nooit te zeggen. Maar onderschat heeft hij, zo gaf Wellink toe, wel het een en ander.

Dat de uit de hand lopende bankbonussen zo’n risico vormden, realiseerde de bankpresident zich toen de crisis al volop aan de gang was. Hetzelfde geldt voor de steeds schevere verhouding tussen de reserves van een bank en het balanstotaal. En dat risico’s die financiële instellingen nemen, kunnen samenballen tot een zogenoemd systeemrisico, ‘daar ben ik me pas tijdens de crisis bewust van geworden’. Maar met één ingestudeerde opmerking veegde Wellink de verantwoordelijkheid voor dat feilen van tafel: ‘Ik zou willen dat ik vandaag beslissingen kon nemen met de kennis van morgen.’

Nout Wellink (ANP) Beeld
Nout Wellink (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden