IVF-klinieken wachten met invriezen eicellen

De 13 ivf-klinieken beginnen nog niet met het invriezen van eicellen van vrouwen zonder partner. Het ministerie van Volksgezondheid heeft gevraagd met die procedure te wachten tot het politieke debat in Den Haag 'uitputtend' is gevoerd.

Een IVF-procedure in de praktijkBeeld reuters

Dit zegt een woordvoerster van minister Edith Schippers (Volksgezondheid). Vorige week hebben zich tientallen vrouwen bij ivf-klinieken gemeld, nadat die hadden aangekondigd te beginnen met het invriezen van eicellen voor vrouwen met grote kinderwens maar zonder partner. Zij kunnen die eicellen later gebruiken om alsnog zwanger te raken.

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over dit invriezen van eicellen op 'sociale indicatie'. Veel fracties hebben principiële vragen, vooral de christelijke partijen CDA en ChristenUnie. De SGP is mordicus tegen. Het invriezen gebeurt nu al op medische indicatie voor bijvoorbeeld vrouwen die een behandeling tegen kanker moeten ondergaan die riskant is voor de vruchtbaarheid.

Slagingskans
Het 'oogsten' van de eicellen is geen sinecure, net zo min als het terugplaatsen na reageerbuisbevruchting. Voor het terugplaatsen van de eicellengeldt 45 jaar als maximumleeftijd, onder meer omdat de slagingskans daarna snel daalt.

Zo'n ivf-behandeling heeft altijd kans op mislukking. 'Hoewel', zegt GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman, 'misschien is de ivf-behandeling met jonge eicellen juist kansrijker dan de gebruikelijke ivf-behandeling die op latere leeftijd bij vrouwen wordt toegepast.' Of de minister dat wil laten onderzoeken.

Oordeel
Dat is slechts één vraag van de enorme lijst die het parlement vandaag aan minister Schippers (VVD) zal voorleggen. De fracties willen vooral van haar weten hoe een en ander geregeld wordt. 'Moet de overheid dit faciliteren?', oppert Esmé Wiegman van de ChristenUnie. Zij benadrukt dat ze geen hard oordeel klaar heeft. 'Dat is anders bij abortus of embryoselectie. Daar gaat het over beginnend leven. Hier niet.'

Ook het CDA heeft nog geen oordeel klaar. 'We willen eerst antwoord op heel veel vragen. Dan gaan we het er in de fractie nog eens goed over hebben', zegt Margreeth Smilde. Twee jaar geleden wees het CDA het invriezen van eicellen op sociale gronden pertinent af als 'wensgeneeskunde'. Smilde ontkent dat het CDA-standpunt opschuift. 'We willen eerst antwoord op onze vragen.'

'Maatschappelijk probleem'
Van de christelijke partijen zit alleen de SGP er geharnast in. 'Dit is een medische oplossing voor een maatschappelijk probleem. Dat wijzen we af. Op medische indicatie invriezen is wat anders, al hebben we ook daar vragen bij. Bijvoorbeeld over de gevolgen van het invriezen voor embryo en kind', zegt SGP-fractieleider Kees van der Staaij.

PVV, PvdA, GroenLinks, D66, SP en VVD zijn in variaties voor invriezen. Ze verwijzen naar de beroepsgroep die onderzoek heeft gedaan en vóór is. 'Binnen de bestaande regelgeving kan het ook. Daar moeten we niet aan tornen', zegt Khadija Arib (PvdA). De PVV is nog het voorzichtigst. 'We zijn niet principieel tegen', zegt Karen Gerbrands. Het gros van de partijen vindt wel dat het een persoonlijke keuze is. De kosten komen dus voor eigen rekening.

Arib heeft nog een bezuinigingsargument om het CDA over de streep te trekken. 'Als vrouwen wachten en op latere leeftijd alleen via een ivf-vruchtbaarheidsbehandeling zwanger kunnen worden, dan wordt dat wel door de zorgverzekering vergoed. Als het invriezen van eicellen op sociale gronden mogelijk is, komen er misschien minder ivf-behandelingen op medische indicatie.'

'Italiaanse toestanden'
De partijen hebben groot vertrouwen in de beroepsgroep gynaecologen als het gaat om de leeftijdsgrens voor het terugplaatsen van de bevruchte eicellen. Nu gebeurt dat tot 45 jaar. Eicellen die dan nog beschikbaar zijn, worden of afgestaan voor ivf-behandeling van onvruchtbare vrouwen, of vernietigd.

Op de vraag of een vrouw haar ingevroren eicellen kan opeisen om ze in het buitenland te laten bewaren en op latere leeftijd te 'gebruiken', hebben de Kamerleden geen antwoord. 'Ook dat zijn vragen waar we een antwoord op moeten vinden', vinden Arib en meeste de woordvoerders. 'Misschien moet het eigendom op de 45ste verjaardag vervallen.' Niemand is voor Italiaanse toestanden waarbij vrouwen op hun 62ste zwanger kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden