Ivf is normaal, behalve voor de baas

Toen Karen Mulder (32) vijf jaar geleden te horen kreeg dat ze niet spontaan zwanger kon worden en ivf-behandelingen moest ondergaan, stapte ze naar haar baas....

Van onze verslaggeefster Maud Effting

‘Bij de eerste ivf-behandeling was er nog wel begrip’, vertelt ze. ‘Maar bij de tweede merkte ik dat het begrip begon te dalen. Toen ik na een complicatie ziek thuis zat, belden ze me bijvoorbeeld op: of ik toch naar het werk kon komen.’

Toch werd Mulder redelijk snel zwanger en kreeg haar eerste kind. Maar toen ze het waagde om een tweede kind te willen – opnieuw via ivf – werd het problematischer. ‘Tijdens een functioneringsgesprek werd ik aangesproken op mijn ziekteverzuim. Ik legde uit dat de gynaecoloog zo vaak met echo’s controleert hoe het met de rijping van de eicellen gaat. Ook was ik elke keer een week ziek van de punctie, waarbij ze met een naald eicellen opzuigen.

‘Maar mijn baas zei: ivf is een keuze. Dat was kwetsend. Alsof ik er zelf voor had gekozen om niet zwanger te kunnen worden. Hij vroeg me ook hoe ik het ziekteverzuim in de toekomst dacht te gaan voorkomen. Ik zei hem dat dat niet zou gaan. Uiteindelijk heb ik dat jaar geen salarisverhoging gehad en werd mijn winstdeling gehalveerd. Ze vonden dat ik niet goed inzetbaar was geweest.’

Toen ze uitzocht wat haar rechten waren, merkte Mulder dat in de wet niets is geregeld voor vrouwen die vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaan en verlof willen. ‘Het enige wat ik ontdekte, was dat het soms in de cao staat. Maar mijn bedrijf heeft geen cao.’

Vrouwen die vruchtbaarheidsbehandelingen krijgen, hebben regelmatig problemen met hun werkgever over verzuim, zegt patiëntenvereniging Freya. Het verlof moet wettelijk worden geregeld, vindt de vereniging, en daarom wordt donderdag een rapport uitgereikt aan Tweede Kamerlid Khadija Arib. Daarin staat hoe de wet aangepast zou kunnen worden.

Voor Mulder, die zelf bij de Arbodienst werkt, leidde de houding van haar werkgever ertoe dat ze alle verdere ivf-pogingen verzweeg. ‘Ik verzon allerlei smoesjes. Dan nam ik bijvoorbeeld twee weken vrij om te klussen, maar in werkelijkheid werd er dan een embryo teruggeplaatst.’ Uiteindelijk kreeg ze een tweede kind.

Voor werkgevers kunnen de vele behandelingen ook belastend zijn. ‘Het moeilijke voor een baas is dat het niet zo intensief is als een griep’, zegt Nancy van der Veen (35), die onlangs na lang dokteren bevallen is. ‘Het zijn gewoon veel afspraken. Soms moest ik twee weken lang elke dag of om de dag langskomen.’

Met haar baas ging het eerst redelijk goed. Totdat ze begon aan ivf. ‘De minder intensieve inseminatiebehandelingen daarvoor hadden me al zoveel stress opgeleverd, dat ik toen besloten heb alles in mijn eigen tijd te doen. Maar zelfs bij het opnemen van vakantie begon mijn baas moeilijk te kijken. Ik had me natuurlijk elke keer ziek kunnen melden, maar ik ben heel plichtsgetrouw. Ik vind het vreemd dat er geen regeling voor is. Ivf zit gewoon in de basisverzekering; iedereen accepteert het als normale behandeling.’

Saskia Jansen (30) hoorde pas een paar maanden geleden dat ze met ivf moet beginnen. ‘Ik vertelde het meteen op mijn werk. Personeelszaken zei al na vijf minuten: het is een vrijwillige keuze, jij wilt toch kinderen? En mijn manager vond het vergelijkbaar met een haartransplantatie. Toen heb ik besloten er niet langer over te praten. Ik regel het zelf wel. Op dagen van afspraken begin ik een uur eerder en houd ik geen pauzes meer. Maar als dit mislukt, en ik moet nog meer pogingen doen, dan meld ik me gewoon ziek.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden