Nieuws

Italië is ontzet over de vrijlating van moordlustige maffiabaas

Giovanni Brusca, moordenaar van meer dan 150 mensen, kwam maandag vrij. De Siciliaanse crimineel kreeg tot woede van veel Italianen strafvermindering door samen te werken met justitie.

Giovanni Brusca wordt na zijn veroordeling naar de gevangenis gebracht. Nu, 25 jaar later, is hij weer op vrije voeten, na met justitie samengewerkt te hebben. Beeld Tony Gentile
Giovanni Brusca wordt na zijn veroordeling naar de gevangenis gebracht. Nu, 25 jaar later, is hij weer op vrije voeten, na met justitie samengewerkt te hebben.Beeld Tony Gentile

U verru luidt de Siciliaanse bijnaam van Giovanni Brusca: het varken. ‘Ik ben een beest’, verklaarde de crimineel uit een klein dorpje in de buurt van Palermo zelf. ‘Ik heb meer dan 150 mensen vermoord. Ik weet niet eens meer alle namen.’ Zijn andere bijnaam: lo scannacristiani, oftewel, de christenslachter.

Toch liep Brusca maandag na 25 jaar celstraf de poorten van de Romeinse gevangenis uit. Zijn rekening met de Italiaanse justitie is vereffend. De komende vier jaar wordt hij nog wel streng gecontroleerd – en beveiligd. Omdat de 64-jarige decennia samenwerkte met de overheid loopt hij nu zelf veel gevaar.

Capo dei capi

Brusca, zoon van maffioso Bernardo, was een grote maffiabaas tijdens de bloedige Siciliaanse jaren tachtig en negentig. Als rechterhand van capo dei capi Totò Riina drukte hij de knop in waarmee de Cosa Nostra de snelweg onder rechter Giovanni Falcone wegblies. Bij de beruchte aanslag in Capaci (1992) stierven naast Falcone ook zijn vrouw en drie politieagenten.

Afgelopen 23 mei herdacht Italië de moordpartij, zoals elk jaar, uitgebreid en plechtig. Dat Brusca nog geen twee weken later vrijkomt, voelt voor veel Italianen als een klap in het gezicht. ‘Ik wil het niet geloven’, schreef Virginia Raggi, burgemeester van Rome voor de populistische Vijfsterrenbeweging. ‘Een onacceptabele schande.’

Ook de radicaal-rechtse politica Giorgia Meloni uitte, net als Lega-leider Matteo Salvini, openlijk haar ongenoegen: ‘Dit is een morele klap in het gezicht van de slachtoffers van de georganiseerde misdaad.’ Zelfs Enrico Letta, leider van de centrum-linkse Partito Democratico, sprak van ‘een stomp in de maag’, al nuanceerde hij die opmerking direct: ‘Deze wet heeft ook veel arrestaties mogelijk gemaakt.’

Giovanni Falcone was als rechter een voorstander van samenwerken met spijtoptanten, zoals hij deed tijdens het beroemde megaproces van Palermo (1986-1992). Zo zorgde hij ervoor dat talloze maffiosi veroordeeld werden, onder wie vader Brusca en Totò Riina.

Spijtoptant

Brusca heeft zijn milde straf nu te danken aan het feit dat hij in de cel meewerkte met justitie door verklaringen af te leggen. Daar begon hij een maand na zijn arrestatie in 1996 direct mee, maar al snel bekende hij te hebben gelogen om rivaliserende clans in diskrediet te brengen.

Vanaf 1997 zou hij een ‘echte’ spijtoptant geworden zijn, in 2000 werd hij officieel als zodanig erkend. Daarmee kreeg hij onder meer recht op een vergoeding van 250 euro per maand en een minder streng gevangenisregime. Maar het belangrijkste gevolg was dat zijn levenslange straf omgezet werd in 26 jaar.

Tijdens de vele verhoren beschreef Brusca in detail hoe hij de gruwelijkste moorden pleegde. Zo doodde hij kort voor zijn arrestatie de 14-jarige zoon van een spijtoptant, die na de aanslag in Capaci tot inkeer gekomen was en over Cosa Nostra verklaard had. Het lichaam van het kind loste Brusca op in twee grote vaten zoutzuur.

Geheime locatie

Waar zijn vader net als Totò Riina levenslang kreeg en in de cel stierf, lukte het Giovanni dus om op vrije voeten te komen. Hij gaat nu weer samenwonen met zijn vrouw en zoon, die geboren werd terwijl hij in de gevangenis zat. Dat zal vanwege dreigende wraakacties op een geheime locatie zijn, vermoedelijk ver van zijn geliefde Sicilië.

Toch is niet iedereen in Italië er gerust op dat Brusca de maffia definitief vaarwel gezegd heeft. Zo riep Maria Falcone, de zus van de vermoorde rechter, justitie en politie op om hem goed in de gaten te houden, om te voorkomen dat hij terugvalt. Verder liet ze weten dat de vrijlating haar op menselijk vlak weliswaar pijn deed, maar dat ze de rechtsgang respecteert. ‘Deze wet wilde mijn broer.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden