Italië is één blok barmhartigheid na aardbeving Amatrice

Het Italiaanse stadje dat twee maanden geleden door een aardbeving werd getroffen ligt nog in puin. Maar de inzamelacties zijn 'hartverwarmend' en er komt veel hoog bezoek, zoals spelers van Lazio Roma.

Spelers van Lazio in het door de aardbeving getroffen Amatrice. Beeld Nicola Zolin

Superspits Ciro Immobile van het Italiaanse voetbalelftal staat op een dak. Hij heeft er niet voor hoeven klimmen, want het ligt al twee maanden neergekwakt op de grond. 'Je staat op het dak van dat huis', zegt een brandweerman en wijst naar een ruïne. 'Het was hier na de beving twee meter hoger. We hebben al het puin afgegraven. Eerst op zoek naar overlevenden, daarna naar lichamen.' De voetballer schudt zijn hoofd en klautert verder, door wat ooit Corso Umberto I, de hoofdstraat van Amatrice, was.

Het centrum van Amatrice ligt nog altijd volledig in puin. De gevallen koelkast van nummer 13 ligt nog altijd op een vermorzeld tweepersoonsbed, met daarop nog altijd hetzelfde pakje perensap. Ook de gehavende kerkklok staat nog stil op 3:36 uur, het moment dat door de aardbeving 298 bewoners van Amatrice omkwamen.

Maar de stilte in het centrum betekent niet dat er niets is gebeurd in Italië. Het land is al twee maanden lang één solide blok barmhartigheid. Er zijn talloze inzamelingsacties op scholen, treinstations en luchthavens. De kok wiens restaurant ineenstortte, bouwde direct een rijdende keuken om alle daklozen van eten te voorzien. Moeders uit de omgeving brachten hun kinderen naar het noodschooltje van Amatrice, zodat leeftijdsgenootjes toch speelkameraadjes hadden.

'Monument's Men'

En wat te denken van de 'Monument's Men'? Zestig Italiaanse kunsthistorici, conservatoren en politieagenten wisten sinds de beving bijna negenhonderd kunstwerken uit ingestorte musea, kerken, kapellen en privécollecties te redden - ze zijn vernoemd naar de film van George Clooney over een bataljon dat tijdens de Tweede Wereldoorlog kunst uit handen van de nazi's bevrijdde.

'Hartverwarmend en inspirerend', zegt Sergio Pirozzi, de onverwoestbare burgemeester van Amatrice. Eind augustus zei hij tegen de wereld: 'Ik denk dat de helft van mijn dorp is verwoest.' Sindsdien vloog hij van hot naar her om zijn gebroken stad te lijmen - elke dag van 7 uur 's ochtends tot 12 uur 's avonds.

Een belangrijke stap zette Pirozzi vorige week, toen de vijf tentenkampen met daarin 2.500 daklozen werden ontmanteld. Iedereen verhuisde naar leegstaande, maar winterbestendige toeristenhotels aan de Adriatische kust. 'We hebben onze tenten binnen 48 dagen weten op te ruimen', zegt de burgemeester trots. 'Het is een record, omdat er in L'Aquila tenten bleven staan tot oktober, terwijl hun aardbeving al in april was.'

Ravage na de aardbeving in Amatrice Beeld afp

Amatrice wil laten zien dat niet elke Italiaanse aardbeving op eenzelfde, desastreuze manier wordt afgehandeld als die in L'Aquila. Daar verdween sinds 2009 een groot deel van het wederopbouwbudget in de zakken van de maffia, waardoor het centrum nog altijd een verlaten puinhoop is. Italië wil eenzelfde blamage koste wat het kost voorkomen.

De gruzelementen van L'Aquila indachtig zijn er bovendien extra controles in het leven geroepen om malafide aannemers te weren. Alleen bedrijven op de witte anti-maffialijst maken kans op een bouwcontract. Een speciaal nationaal anti-corruptieteam zal de komende jaren controles blijven uitvoeren in het bevingsgebied, beloofde premier Matteo Renzi tijdens een bezoek.

Ook daarom had burgemeester Pirozzi het zo druk: vrijwel alle Italiaanse hoogwaardigheidsbekleders hebben de afgelopen weken een stukje door de Corso Umberto I gelopen en het noodschooltje bezocht. Van de president van Italië tot paus Franciscus, die begin oktober langzaam op zijn knieën voortschreed tussen het puin.

Paus Franciscus bidt in Amatrice tijdens zijn bezoek op 4 oktober 2016. Beeld epa

Herrijzen

Maar vandaag gebeurt er nog iets veel belangrijkers, zegt de 10-jarige Adriano. Hij glundert als een jubilaris die op zijn gouden horloge wacht. Vandaag krijgt hij namelijk een handtekening van de jeugdheld Ciro Immobile, die samen met de voltallige selectie van S.S. Lazio Roma een bezoek brengt aan de rode, gele, blauwe en witte containers die samen het schooltje vormen.

'We praten wat met de kinderen hier en maken straks op het schoolplein onze officiële teamfoto', zegt de Nederlandse verdediger Stefan de Vrij. 'Zie het als onze manier om deze kinderen even uit hun ellende te bevrijden.'

Want net als Adriano en zijn familie is lang niet iedereen vertrokken naar hotels aan de kust. Ongeveer duizend inwoners besloten te blijven en slapen nu in caravans in hun eigen tuin. Zij wonen net buiten het stadscentrum, in stevigere buitenwijken of op het platteland, en blijven de komende maanden afhankelijk van noodhulp omdat de eerste supermarkt 30 kilometer verderop zit.

Tot hen richt burgemeester Pirozzi het woord, ongetwijfeld geïnspireerd door al die voetballers aan zijn zijde. 'Zie onze stad als Leicester City', zegt hij. 'Die kleine club won vorig jaar tegen alle verwachtingen in de Engelse titel. Vandaag beginnen wij aan net zo'n kampioenschapsrace. Een race die heel lang zal duren en extreem moeilijk zal worden. Maar ik weet dat wanneer je je team goed traint, wanneer je spelers bereid zijn te zweten en zich waardig gedragen, dat alles kan. Daarom beloof ik jullie: Amatrice zal wel herrijzen.'

Hoe duur was de beving?

'We laten u niet alleen. We zullen dit allemaal samen doen', zei premier Matteo Renzi toen hij een paar weken geleden op bezoek was in Amatrice. In cijfers betekent dit dat hij 4,5 miljard euro vrijmaakt voor de wederopbouw van de 62 getroffen dorpjes en steden. Daarvan is 1 miljard bedoeld voor openbare gebouwen als scholen en kerken, de rest gaat naar de bewoners. Van het budget komt 6 procent uit Brussel, de rest uit Rome. Via donaties is 15 miljoen euro opgehaald.

Bewoners in het getroffen gebied krijgen de volledige kosten van verbouwingen vergoed, ook als het een vakantiehuis betreft. Inwoners die net buiten het gebied wonen, krijgen tot 50 procent vergoed. Daarnaast is het de bedoeling alle lokale ondernemers, inclusief alle boeren, terug in het zadel te helpen via belastingvoordelen en laagdrempelige leningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden