Italiaanse premier Monti stuurt eindelijk de fiscus af op r.k. kerk

Mario Monti heeft gedaan wat geen Italiaanse premier voor hem aandurfde: stevig morrelen aan de financiële privileges van de r.k. kerk. Monti, zelf katholiek, vindt dat ook de kerk moet bijdragen aan het oplossen van de economische crisis.

AMSTERDAM - Het is Monti's zoveelste revolutionaire ingreep sinds hij bijna honderd dagen geleden de opdracht kreeg de Italianen - en Europa - te redden van de ondergang. 'Super Mario' heeft sinds zijn benoeming werk gemaakt van het op orde brengen van de overheidsfinanciën. Hij heeft maatregelen aangekondigd om de Italiaanse economie te liberaliseren. Hij heeft zich gestort op de modernisering van de arbeidsmarkt. En nu dus gesleuteld aan decennia oude afspraken met de paus in het Vaticaan.

Die laatste ingreep kwam voor veel Italianen als een verrassing. Bij alle ambitieuze maatregelen en bezuinigingen die Monti (58) de afgelopen maanden presenteerde, repte de premier met geen woord over de kerk. Dit tot grote woede van velen die moeilijk konden accepteren dat zij allerlei offers moesten brengen terwijl de kerk haar privileges behield en miljoenen euro's aan subsidies van de staat bleef krijgen.

Italianen gingen de straat op en ruim 130 duizend mensen zetten hun handtekening onder een internetpetitie waarin werd opgeroepen een eind te maken aan de privileges van de kerk. Columnisten vroegen zich af in hoeverre Monti zich liet leiden door zijn ministers Lorenzo Ornaghi, Andrea Riccardi en Renato Balducci, die alledrie nauwe banden hebben met het Vaticaan. Anderen wezen op het in 2010 geopende onderzoek van de Europese Commissie naar de belastingvoordelen voor de r.k. kerk in Italië - de privileges zouden een vorm van illegale staatssteun kunnen zijn.

Net toen de Italianen dachten dat Monti zich doof hield voor alle klachten, kwam de premier vorige week alsnog met zijn ingreep. De kerk lijkt wel te kunnen leven met het feit dat zij voortaan belasting moet betalen voor haar vastgoed dat wordt gebruikt voor commerciële doeleinden: neem de 5.000 klinieken, honderden hotels en pensions en 9.000 scholen waar flink geld wordt verdiend. Omdat die gebouwen een kapelletje hebben, werden ze tot nu toe als kerkelijk aangemerkt en gevrijwaard van onroerendgoedbelasting.

Omdat alle panden van de r.k. kerk die niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt (kerken, leslokalen voor migranten en asielzoekers, opvanghuizen voor kansarmen) vrijgesteld blijven van onroerendgoedbelasting, verwacht het Vaticaan hoogstens 100 miljoen euro per jaar kwijt te zijn als gevolg van Monti's jongste ingreep.

Belastingdeskundigen verwachten dat de maatregel de Italiaanse schatkist jaarlijks 2 miljard euro kan opleveren. Maar dat zou ook veel minder kunnen zijn omdat er veel onduidelijkheid bestaat over de vraag hoeveel gebouwen de r.k. kerk precies bezit in Italië. Volgens vastgoedconsultant Gruppo Re, die het Vaticaan bijstaat met het beheer van zijn onroerend goed, zou het gaan om 115 duizend panden, ruim 20 procent van al het onroerend goed in Italië.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden