Bellen metjarl van der ploeg

Italiaanse coronapaniek: ‘Gisteren nieste iemand in de metro, bijna de helft van de mensen stond op en liep naar een andere plek’

Noord-Italië is in de ban van het coronavirus, het openbare leven ligt plat. We bellen met correspondent Jarl van der Ploeg, die zich in een ongekend rustig Milaan bevindt.

Een Taiwanese toerist draagt een mondkapje terwijl ze poseert voor de Kathedraal van Milan.Beeld EPA

Hoe is het om daar te zijn?

‘Het is heel vreemd. Ergens is het aangenaam. Vooral ’s ochtends is het normaal vrij hectisch, nu bestaat de ochtendspits helemaal niet. Maar ik word ook een beetje verdrietig van hoe paniekerig sommige mensen rondlopen. Het is best lekker weer, gisteren was het bijna twintig graden, maar mensen lopen met mutsen, sjaals tot onder hun ogen, handschoenen met daaroverheen nog eens plastic handschoenen… Ik vraag me af of dat echt nodig is.’

De helft van de Italianen is in paniek, de andere helft ergert zich daaraan, constateerde je dit weekend. Neemt de paniek toe nadat er meer berichten over doden naar buiten kwamen?

‘Die verhoudingen schuiven wel op ja, richting meer paniek. Gisteren zat ik in de metro. Iemand nieste. Niet heel vreemd in februari, iedereen heeft de griep, maar bijna de helft van de mensen stond op en liep naar een andere plek.

‘Dat is ook niet gek als je steeds pushberichten van kranten ontvangt over weer een dode. Elke dode is natuurlijk heel vervelend voor de familie, maar het is goed om te beseffen dat het gaat om mensen die erg zwak waren, ouder en ziek. En het aantal patiënten neemt zienderogen toe, maar dat heeft er ook mee te maken dat sinds vrijdag iedereen getest wordt. Als je dat in Nederland doet, vind je misschien ook wel gevallen.’

Voel je zelf enige paniek?

‘Als iemand in mijn gezicht gaat hoesten denk ik: dat is misschien niet zo verstandig, maar verder… Het meest verontrustende dat ik aan mezelf merk, is eigenlijk dat ik vatbaar ben voor de paniek van anderen. Ik stapte rustig in de metro, waar iedereen in plastic gehuld en met dingen voor de mond en ogen zat. Eerst dacht ik: dat is volgens mij niet per se nodig. Halverwege het ritje werd ik toch onzeker: ben ik de enige die niet beseft dat er een dodelijk virus heerst? Ik stapte toch met een paniekerig gevoel de metro uit.

‘Ik wil niet de indruk wekken dat corona een koekenbakkersziekte is die we moeten negeren, het is heel erg dat er mensen dood zijn. Maar het antwoord dat er nu op komt, is ook heel extreem. Je kunt je afvragen of dat verstandig is.’

Is het niet verstandig om het zekere voor het onzekere te nemen?

‘Er is veel begrip voor de maatregelen. Ook bij mensen die er hard door worden getroffen, zoals hoteleigenaren bij wie de annuleringen binnenstromen. Ik sprak ook een supporter voor wie voetbal echt zijn leven is. Normaal is er voor hem niets belangrijker dan Inter Milan, dat nu wedstrijden moet spelen zonder publiek. Ook hij zegt: dit is belangrijker, stel je voor dat de ziekte zich verspreidt doordat wij in het stadion zitten.

‘De maatregelen zijn ook begrijpelijk omdat er ineens heel veel patiënten waren. En niemand wil op zijn geweten hebben dat dankzij zijn bedrijf een epidemie een pandemie wordt. Toch is de reactie van de overheid best extreem. Het Venetiaanse carnaval en belangrijke evenementen tijdens de Milanese modeweek die zijn geannuleerd, maar ook het sluiten van scholen, cafés en clubs, de sportwedstrijden zonder publiek – dat heeft allemaal veel impact en de vraag is wanneer je dat kan terugdraaien.

‘Op het noorden van Italië draait echt de nationale economie. Als hier dagelijks 30 miljard euro ‘verbrandt’, het bedrag dat gisteren op de Milanese beurs werd verloren, kan dat enorme gevolgen hebben: enorme werkloosheid, crisis, mensen op straat. Dat is misschien wel erger dan zeven mensen van 80 jaar die overlijden, hoe cru dat ook klinkt.’

Wat verwacht je van de komende weken?

‘De incubatietijd van het coronavirus is ongeveer twee weken. De eerste besmetting is een paar dagen geleden ontdekt, ik kreeg nu bericht dat er ook in Florence en Palermo gevallen zijn. De maatregelen zullen de komende weken dus nog wel worden uitgebreid.

‘Ook andere landen nemen nu maatregelen. Treinen richting Oostenrijk werden bijvoorbeeld stopgezet, alle passagiers werden getemperatuurd. En in Mauritius kregen passagiers van een vliegtuig van Alitalia de keuze: of je gaat veertien dagen in quarantaine, of je vliegt gelijk terug. Het zou me niet verbazen als dat doorgaat.’

Ook Nederland heeft het reisadvies aangepast. Verstandig of overdreven?

‘De quarantainezone in Noord-Italië is aangemerkt als rode zone. Waarom pas je dat reisadvies toe op een gebied waar je toch niet in kan, tenzij je door vier politiecontroles komt? Ook Rome is nu geel gebied, terwijl dat 500 kilometer verderop ligt. En wat mensen lezen is: ‘Nederlands past reisadvies aan.’ We moeten opletten dat we de paniek niet verergeren, ook als krant. Sinds de eerste gevallen in Italië is het elke dag voorpaginanieuws. Dan versterk je ook de angst voor een grote uitbraak.’

Lees verder over het coronavirus

Alleen de lijkwagen en de ambulance mogen in Noord-Italië nog het ‘besmet gebied’ in. Voor zo’n 30 miljoen Italianen is het leven plots totaal anders.

Met ruim 150 besmettingen is Italië opeens de grootste corona-brandhaard van Europa geworden. Het gevolg: een bijna aan hysterie grenzende paniek. Zo is er in Milaan geen mondkapje meer te krijgen. Maar er zijn ook Italianen die zich ergeren. ‘Je merkt dat de paniek veel groter is dan dit virus verdient.’

Wat begon als een mysterieus virus in de Chinese miljoenenstad Wuhan heeft zich over de hele wereld verspreid. Langzaam maar zeker komen we meer te weten over dit coronavirus. In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het virus: volkskrant.nl/coronavirus

Het coronavirus dat begon in de Chinese miljoenenstad Wuhan verspreidt zich door heel China – en de rest van de wereld. Niet alleen mensen worden erdoor geraakt, ook de economie krijgt een knauw. Het laatste nieuws houden we bij in dit liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden