Italiaans rechts aan ontreddering ten prooi

Er is nog net niet met stoelen gesmeten, op de eerste bestuursvergadering van Nationale Alliantie sinds de verkiezingsnederlaag. Zelfs de onfeilbaar geachte partijleider Fini gaf op de elf uur durende vergadering een paar fouten toe....

Van onze correspondent

ROME

Even groot is de ontreddering bij Forza Italia, die niet weet wat ze met zichzelf en haar leider Berlusconi aan moet. Ook zij bereidt zich voor op een lang verblijf in de oppositie. Want de aanwijzingen nemen toe dat onder de komende centrum-linkse regering-Prodi de politieke stabiliteit eindelijk zal terugkeren.

Die stabiliteit hangt voornamelijk af van de houding van Communistische Herstichting. Zonder de steun van deze oud-linkse partij komt de centrum-linkse alliantie Olijf in de Kamer niet toe aan een meerderheid. Op dat punt komt voor de Olijf verheugend nieuws.

Communistische Herstichting zal in de Kamer de geboorte van het kabinet-Prodi mogelijk maken. Maar ook daarna is samenwerking mogelijk. Luigi Pintor, oud-hoofdredacteur van de communistische krant Il Manifesto, heeft de partij ronduit voorgesteld op de zegekar te stappen. Een revolutionair idee voor een club die zich links uitsluitend in de oppositie kan voorstellen.

Onder protest van twee trotskisten heeft het bestuur van Communistische Herstichting partijleider Bertinotti gemachtigd onderhandelingen met Prodi te beginnen. Maar Bertinotti heeft een prijs. Zijn partij zou een van de vice-voorzitters van Kamer of senaat moeten leveren en de voorzitters van een paar parlementaire commissies.

De belangrijkste Olijf-partij, de linkse PDS, wil als Kamervoorzitter een van haar coryfeeën, Luciano Violante. Deze ex-voorzitter van de parlementaire antimafiacommissie is volgens Berlusconi de man die de rechters tegen hem heeft opgezet. Carlo Scognamiglio van de rechtse Pool voor de Vrijheden zou senaatsvoorzitter mogen blijven. Deze geste, bedoeld als uitndoiging tot dialoog met de oppositie, kreeg gisteren warme steun van president Scalfaro.

De haviken van Forza Italia zijn uit op confrontatie. Berlusconi is door de haviken naar de nederlaag gevoerd en zoekt nu zijn heil bij de resterende duiven. Zijn naaste medewerkers Gianni Letta en Marcello Dell' Utri moeten in de dialoog met de oppositie een sleutelrol gaan spelen.

Volgens een vrij algemeen gedeelde opvatting zal Berlusconi zich op termijn uit de politiek terugtrekken en zal Forza Italia daarna uiteenvallen in een extreem-rechtse en een liberale groep.

Maar ook ex-rechter Di Pietro is weer op het toneel verschenen. Zowel links als rechts heeft hem aangezocht. Hijzelf heeft geschreven dat de hoogmoed voor de val is gekomen. De Olijf, vindt Di Pietro, is erg heterogeen en zal aan het regeren een zware dobber hebben.

Gisteren lunchte Di Pietro met Clemente Mastella, voorzitter van de neo-christen-democratische CCD. Deze centrum-rechtse partij wil een hergroepering van het centrum. Ook de partij van premier Dini en een van haviken gezuiverd Forza Italia zouden in dat nieuwe centrum moeten komen, waarin Di Pietro een hoofdrol zou moeten spelen.

Nationale Alliantie vreest opnieuw in de marge terecht te komen. Volgens Fini heeft de partij verloren omdat de Olijf haar voorstelde als vijand van de sociale voorzieningen en omdat ze niet met haar eigen partijsymbool uitkwam. Dat zou de neofascistische partij-oude stijl sterk hebben bevoordeeld. Alessandra Mussolini gaf Fini's rechterhand Gasparri de volle laag, volgens haar is hij een oligarch zonder enige contact met de basis.

Jan van der Putten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden