Italiaanse begroting

Italiaans parlement geeft ondanks staatsschuld 37 miljard euro extra uit, en de kiezer juicht

Het Italiaanse parlement heeft zich niets aangetrokken van waarschuwingen uit Brussel, van doembeelden geschetst door financieel experts of van eerder gemaakte afspraken met wereldleiders. Het land geeft volgend jaar gewoon 37 miljard euro extra uit, ondanks de nu al gigantische staatsschuld. De twee regeringspartijen kraaiden maandagavond victorie, waarna hun populariteit in eigen land dinsdag wederom steeg.

Van links naar rechts: vicepremier Luigi di Maio, premier Giuseppe Conte, vicepremier Matteo Salvini en minister van Financiën Giovanni Tria tijdens een persconferentie over de deze week ingediende begroting. Beeld Getty

Matteo Salvini, vicepremier en leider van de antimigratiepartij Lega, begreep wel waarom. Volgens hem waarderen Italianen een regering die eindelijk tegenwicht biedt aan die Europese bezettingsmacht die erop uit is Italië arm te houden. Dat nooit meer, zei Salvini maandag. ‘Nadat we het eerder al bewezen op de thema’s immigratie en veiligheid, laten we vandaag zien ook op economisch terrein al onze beloftes moedig in te willigen. Wij brengen daadwerkelijk verandering.’

Die verandering ziet er als volgt uit: vanaf februari treedt een gigantische verlaging van de pensioenleeftijd in werking waardoor ongeveer een half miljoen extra Italianen volgend jaar met pensioen gaan, sommigen al op hun 62ste. In maart wordt bovendien een nieuwe bijstandsuitkering ingevoerd die kan oplopen tot 780 euro per persoon per maand. Dat is in de ogen van circa vijf miljoen arme Italianen een enorme hoeveelheid gratis geld die ze linea recta te danken hebben aan de huidige regering. Luigi Di Maio, vicepremier namens de populistische Vijfsterrenbeweging, zei dat zijn partij via deze begroting ‘de armoede heeft uitgebannen’.

Het is een retoriek die zich vertaalt in de peilingen. Momenteel wordt de rechts-populistische regering door bijna tweederde van het Italiaanse electoraat gesteund, tegenover 50 procent bij de verkiezingen eerder dit jaar. Die groei is vooral te danken aan een explosieve populariteitsstijging van de Lega van Salvini, die bijna verdubbelde in een half jaar tijd.

De Italiaanse oppositie doet er ondertussen alles aan om kanttekeningen te plaatsen bij alle beloofde Gouden Bergen. Zo hameren ze op de enorme kosten van de nieuwe bijstandsuitkering – ruim 9 miljard euro – die bovendien zullen oplopen omdat veel Italianen naar verwachting zwart zullen gaan (of blijven) werken om ook aanspraak te maken op de uitkering.

Ex-premier Silvio Berlusconi noemde de begroting ‘een ramp’ en vrijwel alle prominente politici van de Democratische Partij verwijzen naar de feiten en cijfers die ook het IMF en de Europese Commissie de Italianen op het hart proberen te drukken. Bijvoorbeeld dat de door de regering voorspelde groeicijfers op basis van deze begroting (1,5 procent in 2019, 1,6 procent in 2020 en 1,4 procent in 2021) veel te rooskleurig zijn.

Ook wijzen zij op mogelijke sancties van de Europese Commissie (die een boete van maximaal 3 miljard euro kan opleggen) en de aanstaande reactie van de financiële markten, die er op ten duur voor kan zorgen dat Italiaanse banken zullen omvallen en Italianen simpelweg geen spaargeld meer hebben.

Maar feiten en cijfers zijn in het huidige Italië veel minder belangrijk dan de interpretatie ervan. Want hoewel alle ingrediënten voor een nieuwe financiële crisis aanwezig zijn – een grote economie waarvan het falen in heel Europa zou worden gevoeld in combinatie met wankele banken, een enorme schuld en een regering op ramkoers – is slechts 38 procent van de Italianen tegen de deze week ingediende begroting. De rest gelooft: Italië weet beter wat goed is voor Italië, dan die technocraten in Brussel.

Op Italiaanse sociale media gaat inmiddels een vergelijking rond waarbij Italië een 6-jarig kind is dat 100 kilo weegt en continu om nog meer Nutella vraagt. En hoewel de artsen (de financiële markten) zeggen dat het overwicht levensgevaarlijk is, en het kind door alle klasgenootjes (Europese lidstaten) wordt gepest, blijven papa en mama (Salvini en Di Maio) maar boterhammen met Nutella smeren, waardoor het kind steeds zekerder weet: ik heb de beste ouders ter wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.