Italiaans kabinet overleeft uitbreiding NAVO op het nippertje; Meerderheid regering-Prodi blijkt uiterst labiel

De Italiaanse regering heeft de uitbreiding van de NAVO met Polen, Hongarije en Tsjechië overleefd. Maar de parlementaire ratificatie van dit besluit heeft duidelijk gemaakt hoe labiel de meerderheid is waarop het kabinet-Prodi rust....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

Al weken geleden kondigde Communistische Herstichting aan dat ze om principiële reden tegen zou stemmen. De orthodoxe communisten zijn nu eenmaal allergisch voor de NAVO en voor militaire acties. Daarom stemden ze vorig jaar tegen het zenden van Italiaanse soldaten naar Albanië.

Zonder de steun van de 37 communisten heeft de regering geen meerderheid in de Kamer. Vorig jaar schoot de rechtse oppositie te hulp. Deze keer had de rechtse leider Berlusconi laten weten dat Prodi niet meer op hem hoefde te rekenen. Berlusconi voelt zich immers sterk door rechtse overwinningen in diverse plaatselijke en provinciale verkiezingen.

Nu zijn de rechtse partijen fervente voorstanders van de NAVO. Om toch politiek profijt uit deze zaak te slaan, stelde Berlusconi een harde voorwaarde voor de rechtse steun: de belofte van Prodi dat hij na de stemming zou aftreden. Daarmee zou de premier erkennen dat hij over een zo belangrijke kwestie van de buitenlandse politiek geen meerderheid had.

Maar Berlusconi had geen rekening gehouden met een oude bekende die sinds een paar maanden opnieuw door de politiek wervelt: oud-president Francesco Cossiga. Deze Razende Roeland wil Berlusconi verdringen als leider centrum-rechts. Hij wil dat kamp uitbouwen tot een grote centrumpartij, en deze tot de oude christen-democratische partij in een nieuw jasje. Berlusconi wil hetzelfde, om nog sterker te staan in zijn oorlog tegen de rechters.

Met overlopers uit verschillende partijen heeft Cossiga een eigen partijtje gevormd. Met haar 31 stemmen kan deze UDR de regering aan een meerderheid helpen als de communisten het laten afweten. Even leek het er op dat Cossiga zijn vitale hulp zou intrekken. Maar dat bleek slechts taktiek om Prodi te dwingen de steun van de oppositie te vragen voor de NAVO-uitbreiding. Dat was een impliciete erkenning van de rol van de UDR.

Deze hulp van de UDR sloeg de rechtse leiders Berlusconi en Fini hun wapen tegen Prodi uit handen. Ze protesteerden bij president Scalfaro tegen de volgens hen arrogante en eerloze manier waarop Prodi aan een meerderheid kwam over een zo belangrijke kwestie. Scalfaro nam hun protest voor kennisgeving aan.

Berlusconi had niets dan boze woorden voor Cossiga, die zijn spelletje had doorkruist. Na een schorsing van de Kamerdebatten, die de politici de kans moest geven een uitweg te zoeken en de wedstrijd Italië-Oostenrijk te zien, gaven de rechtse leiders hun fracties het consigne zich van stemmen te onthouden. Niet al hun fractieleden volgden dat bevel op.

In het hele debat is bijna niet gepraat over de zaak waar het om ging, de uitbreiding van de NATO in oostelijke richting. Uiteindelijk werd het wetsontwerp aangenomen met 310 stemmen voor, 169 onthoudingen en 79 stemmen tegen. Prodi's beloofde rekenschap aan president Scalfaro was daarna niet meer dan een formaliteit.

Behalve Communistische Herstichting stemde ook de Liga Noord tegen. Deze anti-systeem-partij heeft in de nationale politiek maar één lijn: sabotage van alle initiatieven waaruit ze geen voordeel kan halen om haar doel te bereiken, de afscheiding van Noord-Italië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden