Israëlische kolonisten hebben wensenlijst klaar

De Israëlische kolonisten vormen de aanhang van de kleine extreem-rechtse partijen, waar Sharon mogelijk een coalitie mee zal vormen na de verkiezingen....

Het huis van David en Anat Izri aan de rand van de joodse nederzetting Beit-El kijkt uit over naburige Palestijnse dorpen. 'Zie je die school daar', wijst David door de regen naar een grijs gebouw, 'iedere keer als er een aanslag is gepleegd, vieren ze daar feest. Ik hoor ze op trommels slaan. Dat is wat ze hun kinderen leren en daarom moeten we van Arafat af'.

De kolonisten hebben een kleine, maar mogelijk beslissende stem in de Israëlische verkiezingen op 28 januari. Het ziet er naar uit dat premier Sharon de uiterst rechtse partijen nodig zal hebben voor een coalitie. Ongeveer de helft van de zetels van die partijen komt van de kolonisten en ze willen dat een nieuwe regering rekening houdt met hun wensen.

'Sharon is best een goede kerel, maar het is belangrijk dat hij ook goede adviseurs om zich heen heeft', zegt Izri. Hij is van plan op een extreem-rechtse partij te stemmen, de Nationale Unie, zodat die 'een oogje kan houden' op de premier. Boven alles moet voorkomen worden dat Sharon weer met de Arbeidspartij gaat regeren zoals hij tot november deed.

Izri, een 34-jarige vader van vier kinderen met een wilde rode baard en een gehaakte keppel, geeft les op de plaatselijke school. Hij zegt dat alle partijen behandeld worden als de verkiezingen ter sprake komen. In feite spelen echter slechts drie partijen echt een rol in de nederzettingen: de Nationale Unie, de Nationaal Religieuze Partij (NRP) en de Likud. Herut, een nog extremere rechtse partij waar de voormalige leider van de wegens racisme verboden Kach-beweging op de lijst staat, kan ook een zetel winnen.

De Nationale Unie, de Nationaal Religieuze Partij en zeker Herut hebben gemeen dat ze de mogelijkheid van 'transfer' openhouden, dat is het uitzetten van de Palestijnen uit de bezette gebieden. Izri vindt dat een reële mogelijkheid. Hij wijst opnieuw naar de Arabische huizen in het dal beneden Beit-El. 'Waarom zou ik hier bang moeten zijn, een hek moeten bouwen en bewakers moeten hebben terwijl zij daar rustig kunnen wonen? Als ze niet met ons in vrede willen leven moeten ze maar vertrekken'.

De kleine extreem-rechtse partijen hebben vooral veel aanhang onder de kolonisten die niet in de grote nederzettingen in de buurt van de grote steden wonen.

Nadja Matar, een koloniste uit Efrata in het zuidelijke deel van de Westoever, leidt een groep extreem-rechtse activisten, de 'vrouwen in groen'. Haar beweging doet het stemadvies uitgaan om rechts van de Likud te stemmen. Zij is 'zeer teleurgesteld' in Sharon. Zijn ogenschijnlijke acceptatie van een Palestijnse staat en het falen van het leger om 'de boel echt op te ruimen in de Palestijnse steden', is voor Matar een vorm van verraad.

'Sharon is er alleen maar op uit om te bewijzen dat hij niet de slachter van Sabra en Shatilla is', zegt Matar bitter. 'Hij wil de geschiedenisboekjes ingaan als iemand die vocht toen hij moest vechten en vrede kon sluiten toen dat mogelijk was'.

De ongeveer 230 duizend kolonisten zijn politiek sterk gemotiveerd. Velen geloven net als Matar en Izri dat het zaak is om een sterk 'nationaal blok' ter rechterzijde van de Likud te creëren. Dat lukt tot nu toe nog maar matig, maar de onmin tussen de andere partijen kan in hun voordeel werken. Omdat enkele grote partijen al gezegd hebben niet met elkaar in een coalitie plaats te zullen nemen, kan extreem-rechts wel eens de enige optie worden voor Sharon.

In dat geval zullen de kleine rechtse partijen hun eisen wel bijstellen, verwacht professor Yossi Katz, een expert op het gebied van het politieke gedrag van de kolonisten. Katz, die les geeft aan de religieuze Bar-Ilan universiteit, woont eveneens in Efrata en is dus zelf een kolonist. Hij meent dat de extremere eisen vooral bedoeld zijn voor de verkiezingscampagne.

'Ze willen veel te graag meeregeren, zoals ze in het verleden ook al hebben gedaan', zegt Katz. Hij verwacht dat 'transfer', het uitzetten van Arafat en de roep om harde militaire actie meteen van de tafel verdwijnen. 'Hun echte agenda is meer geld voor de nederzettingen, het voorkomen van een bouwstop onder internationale druk en het zeker stellen van de begroting voor religieus onderwijs'.

Het extra geld voor de kolonisten is precies waar de regering van 'nationale eenheid' van de Likud met de Arbeidspartij over viel. De beweging 'Vrede Nu' bracht gisteren een rapport uit waaruit blijkt dat er in de begroting van 2001 per hoofd van de bevolking zeker twee keer zoveel werd uitgegeven aan de kolonisten als aan de mensen in de rest van het land.

Katz verwacht dat de rechtse partijen veel meer geïnteresseerd zullen zijn in het verdedigen van die bonanza dan in hun 'toch niet realistische eisen'. Transfer is sowieso onmogelijk en wat betreft het uitzetten van Arafat en nog hardere militaire actie 'zal de regering door de Amerikanen worden afgeremd'.

Inderdaad legt Effi Eitam, de leider van de NRP, tijdens een verkiezingsbijeenkomt in Jeruzalem, veel nadruk op deelname aan de regering. Dat is volgens hem vanuit religieus opzicht de eerste plicht van de partij. Opmerkelijk genoeg besteedt hij meer tijd in zijn toespraak aan het aanvallen van de fel anti-religieuze Shinui partij dan aan het aanvallen van de Palestijnse Autoriteit.

Het programma van de kleine rechtse partijen zal dus wellicht niet direct tot regeringspolitiek wordt verheven maar toch blijven veel kolonisten daarop hopen. Zowel Matar als Izri wijzen op de mogelijkheid van een oorlog met Irak en dodelijke raketaanvallen of een 'mega-aanslag' waarbij veel Israëli's worden gedood. Hoewel ze zeggen niet te hopen dat dat zal gebeuren, denken ze beiden dat zo'n ramp precies de aanzet kan zijn voor het uitvoeren van het rechtse programma.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden