Israëli's en Palestijnen hebben elkaar tot extremist gemaakt

Israëli's en Palestijnen zijn niet de enige verliezers in het conflict dat nu wordt uitgevochten. Ook de joden in de diaspora die Israël jaren hebben gesteund terwijl zij hadden kunnen weten hoeveel onmenselijks daar uit hun naam gebeurt, meent Hajo Meyer....

HELAAS wordt het zo langzamerhand voor iedereen duidelijk: de oorlog, zo noemt premier Sharon het zelf, tussen Israël en de Palestijnen, produceert uitsluitend verliezers. Als ik over deze oorlog nadenk, schiet mij een uitspraak van Churchill te binnen. Sprekend over de betekenis van de Britse luchtmacht voor het overleven en de vrijheid van Groot-Britannië zei hij: 'Nooit hebben zo velen zo veel te danken gehad aan zo weinigen', namelijk de piloten, die zich met kleine kans op overleven voor de vrijheid van hun land inzetten. Met grote treurnis moet worden geconstateerd dat ten aanzien van de oorlog tussen Israël en de Palestijnen het omgekeerde van Churchills uitspraak geldt. 'Nooit hebben zo velen zo veel te lijden ten behoeve van zo weinigen', en dat zijn in dit geval de kolonisten.

Het geweld is een draaikolk geworden die de Israëli's en de Palestijnen tezamen, in een dodelijke omhelzing, met onbeheersbare kracht de vernietiging in zuigt. Gevangen in deze draaikolk van geweld is bijna iedereen nu extremist geworden. En: ze hebben elkaar over en weer tot extremist gemaakt.

Aan de ene kant de steeds harder wordende bezetting met collectieve straffen en onschuldige slachtoffers van de zogenaamde anti-terreurmaatregelen in de vorm van bombardementen en beschietingen. Aan de andere kant uiteraard de grote radicalisering die bij het Israëlische publiek tot stand is gebracht door de zelfmoordaanslagen op dicht bevolkte locaties met eveneens onschuldige slachtoffers.

Uiteraard zijn er ook gematigde, vredelievende krachten in beide kampen aanwezig: zoals de inmiddels meer dan vierhonderd officieren en soldaten die weigeren in bezet gebied dienst te doen; of iemand als Malka Tzemach, de moeder van de onlangs gesneuvelde luitenant Tal Tzemach die zei: 'Het is de bezetting die mijn zoon gedood heeft'. Deze krachten zijn echter voorlopig nog te zwak om de vicieuze cirkel te kunnen doorbreken. Laten we nu wat nader naar alle verliezers kijken.

Het leven van Israëli's wordt goed beschreven door de Israëlische socioloog Natan Sznaider: 'Nergens kunnen ze zich veilig wanen. De oorden waar in een normale geciviliseerde samenleving mensen rustig kunnen vertoeven, zijn veranderd in plaatsen van horror: cafés, stations en andere locaties waar mensen elkaar ontmoeten. Elke ontmoeting in een café kan de laatste zijn. Elke rit naar je werk wordt een avontuur. . . De Palestijnse terroristen zijn er zo in geslaagd het dagelijkse leven voor de Israëli's grondig te vernielen'.

Dit wordt nog versterkt door het besef lid te zijn van een bezettende macht. Dit heeft de Israëli's, vooral de soldaten, onvoorstelbaar verruwd. Velen hebben hun eerbied voor mensen in nood en hun mededogen met mensen die lijden, verloren. Een beschadiging die hen ook in hun verdere leven, zowel op intiem als op sociaal gebied, parten zal spelen.

De problemen aan Palestijnse kant zijn helemaal verschrikkelijk, ook zonder de escalatie van de laatste dagen. Door de bezetting is het gewone leven voor hen nog niet eens begonnen. Het is nauwelijks voort stellen, 35 jaar onder een bezetting te moeten leven. Verpaupering door gebrek aan werk omdat werken in Israël onmogelijk wordt gemaakt. Collectieve straffen, opgelegd aan de bevolking van hele gebieden door huisarrest of afsluiting van wegen.

Vermoedelijk het ergste is de dagelijkse vernedering door de bezettende macht. Uren wachten voor checkpoints, mensen zich tot het ondergoed in het openbaar laten uitkleden, mensen die dringend medische hulp behoeven laten wachten of dwingen om te rijden, met soms dodelijke gevolgen voor patiënten of ter plekke geboren baby's, de wegen naar scholen en universiteiten afgrendelen.

Jonge mensen in hun opleiding belemmeren betekent aantasting van de basis van hun toekomst. Jonge mensen getuige laten zijn van de vernedering van hun ouders zal in vele gevallen leiden tot blijvende ernstige psychische schade en zelfs tot extremisme. Kortom, het lijden is aan beide kanten onvoorstelbaar. Vooral omdat het einde nog niet in zicht is.

Zijn er nog meer verliezers? Ja zeker, de joden in de diaspora. Laten we niet vergeten dat de joodse ethiek tegenover de medemens, vanaf oudste tijden (Hillel) tot aan de moderne bloeitijd van het liberale jodendom (rabbijn Leo Baeck), als de ware essentie van het jodendom werd gezien. De moderne verzorgingsstaat is ondenkbaar zonder de in onze Torah voorgeschreven gedragswetten tegenover vreemdelingen en mensen in nood.

De joden in de diaspora, met name die in de VS, zijn medeverantwoordelijk voor het lijden en het onrecht dat in deze tijd in en om Israël wordt ervaren. Zij hebben immers al die jaren gezwegen en de Israëlische regeringen door dik en dun met geld gesteund terwijl ze, via de ook in Israël tot een paar dagen geleden geldende persvrijheid, hadden kunnen weten hoeveel onrecht en onmenselijks daar, ook uit hun naam, gebeurt.

Het verlies aan de kant van de VS door deze oorlog is ook duidelijk. Zij hebben hun gezicht als 'eerlijke bemiddelaar' verloren. Het door hen, sinds 11 september gevoerde zigzagbeleid heeft hun prestige in Europa en in de Arabische landen aangetast.

Als treurige conclusie resteert het besef dat de enigen die iets bij deze oorlog hebben te winnen de bloed-en-bodemdenkers zijn in beide kampen - in het bijzonder de verduisterde fanatici in de Palestijnse en Israëlische gelederen; de van haat vervulden die verdere verspreiding van geweld ermee rechtvaardigen; de bezetenen die hun verachting tonen voor de humane waarden, waarvan wij meenden dat ze representatief zijn voor de joodse geest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden