'Israël ziet ons in Nazareth liever zwak'

Vandaag kiest Israël nieuwe gemeentebestuurders. Het Arabische Knessetlid Hanin Zoabi (44), volgens sommigen een landverraadster, hoopt burgemeester te worden in de stad van Jezus.

NAZARETH - Het had weinig gescheeld of Hanin Zoabi was vorig jaar de Knesset uitgezet, besmeurd met pek en veren. Het Israëlische hooggerechtshof moest eraan te pas komen om de felle Arabische afgevaardigde te beschermen tegen de wraak van een rechtse coalitie, die haar beschouwt als een anti-zioniste van de ergste soort.


Na de jongste verkiezingen keerde Zoabi terug als Knessetlid voor de Arabisch-nationalistische Balad-fractie. Nu wil ze als eerste moslima burgemeester worden van haar woonplaats Nazareth. Als het haar lukt, verlaat ze de Knesset.


Haar politieke vijanden doen er goed aan zich nog niet in de handen te wrijven over haar mogelijke vertrek als parlementslid. 'Als ik burgemeester word, krijgt de Knesset te maken met 80 duizend Zoabi's', waarschuwt de stokebrand uit Nazareth alvast.


Israëls gemeentelijke verkiezingen wekken doorgaans weinig interesse en die van vandaag vormen daarop geen uitzondering. De burgemeesters van Tel Aviv, Jeruzalem en Haifa hoeven zich geen zorgen te maken over hun herverkiezing. In het 80 duizend inwoners tellende Nazareth daarentegen woedt voor het eerst sinds lange tijd een felle verkiezingsstrijd.


Al veertig jaar is de stad waar Jezus Christus opgroeide in communistische handen. Ramiz Jaraisi (61) is er burgemeester sinds 1994. Daarvoor was hij de plaatsvervanger van zijn legendarische voorganger, de politicus en protestdichter Tawfik Ziyad.


Hanin Zoabi (44) , tenger, beweeglijk en rap van tong, gooit een dosis energie in de verkiezingsstrijd waarover haar belangrijkste tegenstander al lang niet meer beschikt. 'Jaraisi heeft zelf toegegeven dat hij doodmoe is', zegt ze in haar hoofdkwartier in het centrum van Nazareth, niet ver van de Basiliek van Maria Boodschap. 'Op het ministerie in Jeruzalem zijn ze erg blij met hem en dat is geen wonder. Hij is aartslui en hij stelt nooit eisen. Als ik burgemeester word, gaan we iedere week met duizenden mensen naar Jeruzalem, om te betogen bij de Knesset. Dan piepen ze daar wel anders.'


Er zijn vijf burgemeesterskandidaten in Nazareth, maar de stad wordt volledig gedomineerd door gevelhoge affiches van Jaraisi en Zoabi. Vooral de laatste moet hard werken om haar christelijk-islamitische eenheidslijst onder de aandacht van de kiezers te brengen. Wie in een Israëlische gemeente, en zeker in een Arabische, de macht in handen heeft, laat die niet zomaar los. Corruptie tiert welig. Zoabi beschuldigt Jaraisi van het weggeven van banen aan zijn politieke vrienden en van het kwijtschelden van belastingen aan rijke zakenlieden.


'Mijn prioriteiten zijn banen voor vrouwen en goed onderwijs,' zegt ze. 'De helft van de middelbare scholieren in deze stad haalt nooit een eindexamen. Dat is een slechtere score dan in Kabul. En de mensen voelen zich niet veilig omdat de Israëlische politie zich niet wil inspannen voor een Arabische gemeenschap. Israël ziet ons liever zwak. Nazareth is een stad zonder hoop. De mensen hier denken dat er niets kan veranderen, maar ze hebben het mis en ik ga het laten zien. Ik kan slecht tegen mensen zonder ambities. Ik vind: leven is strijden.'


Zoabi omschrijft Israël als 'een racistische staat', want 'als je hier geen jood bent, dan ben je een vreemdeling of een gevaar.' Ze zegt te spreken op grond van haar jarenlange ervaring als Arabisch Knessetlid, een periode die zich laat omschrijven als meer dan stormachtig. Vooral na haar deelname, in 2010, aan een anti-blokkadevloot ontaardde iedere discussies met afgevaardigden van joods-nationalistische partijen in wederzijds geschreeuw. 'Landverraadster, ga naar Gaza!', werd een veelgebruikte verwensing aan haar adres.


Zoabi was aan boord van het Turkse schip 'Mavi Marmara', waar infiltrerende Israëlische mariniers negen activisten doodschoten die verzet boden. Ze heeft sindsdien afstand genomen van de groep die de bootreis organiseerde, maar staat nog steeds achter haar deelname. In Nazareth heeft het haar geen kwaad gedaan. 'De mensen hier weten nu meer dan ooit dat ik sta voor mijn overtuiging,' zegt ze. 'Nazareth is de Palestijnse hoofdstad van Israël. Voor mij symboliseert het alles wat we als Palestijnen in de loop der jaren zijn kwijtgeraakt.'


Ooit had Nazareth een christelijke meerderheid, maar tegenwoordig is 70 procent van de bevolking moslim. Godsdienst en politiek zijn losjes met elkaar verweven. De huidige burgemeester is een zelfverklaard christen, terwijl zijn voorganger bekend stond als een 'seculiere' moslim.


'Destijds stemde 70 procent van de christenen op Ziyad. Ik geniet op mijn beurt ruime steun onder de moslims', zegt Zoabi's rivaal Jaraisi. Hij heeft er alle vertrouwen in dat hij voor de vijfde keer op rij de gemeentelijke verkiezingen gaat winnen. Zoabi maakt volgens hem geen schijn van kans. 'Ze wordt niet eens tweede', voorspelt hij tijdens een gesprek in het stadhuis.


Volgens ingewijden zal Jaraisi alle zeilen moeten bijzetten om de 40 procent te halen die nodig is voor een verkiezingsoverwinning in de eerste ronde. Haalt hij dat niet, dan vindt hij in de tweede ronde alle overige kandidaten tegenover zich. In dat geval heeft Zoabi de beste papieren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden