Israël wijst Amerikaans plan voor Westoever af

De Israëlische premier Netanyahu blijft hardnekkig weigeren ruim 13 procent van de Westelijke Jordaanoever af te staan aan de Palestijnen, zoals de Verenigde Staten wensen....

THEO KOELE

Van onze correspondent

Theo Koelé

TEL AVIV

Tijdens een inderhaast belegde persconferentie in Jeruzalem ontzenuwde Netanyahu gisteravond berichten als zou hij bereid zijn aan de Amerikaanse verlangens tegemoet te komen. Integendeel, hij wees trots op de steun die hij de afgelopen week tijdens een bezoek aan de VS kreeg - niet van de regering, maar van het Congres. Vooral de Republikeinen, maar ook partijgenoten van de Democratische president Clinton zijn gekant tegen Amerikaanse druk op Israël.

Netanyahu hield het kort, omdat hij de beëdiging van president Ezer Weizman voor een tweede ambstermijn moest bijwonen. Maar de premier nam wel de gelegenheid te baat voor een aanval op Palestijnse leiders, die hun volk hadden opgeroepen tot een massale herdenking van al-Nakbah, de catastrofe, zoals de stichting van de staat Israël (1948) in de Arabische wereld wordt genoemd. 'Het bestaansrecht van Israël wordt ontkend', aldus de premier. Bij onlusten tijdens de herdenking, vorige week, werden vijf Palestijnen door Israëlische militairen gedood (eerder was gesproken over acht of negen doden).

Het gonsde gisteren van de geruchten dat Netanyahu bereid zou zijn een groter deel van de Westoever af te staan aan de Palestijnse Autoriteit onder Yasser Arafat dan de Israëlische regering eerder dit jaar heeft besloten. Berichten, verspreid door de Israëlische radio, brachten zegslieden van joodse nederzettingen en rechts-nationalistische politici in het geweer. Parlementsleden uit de regerende coalitie dreigden Netanyahu ten val te brengen.

Ook een onverwachte ontmoeting tussen Arafat en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Albright in Londen deed optimisten vermoeden dat er eindelijk schot zou komen in het vredesoverleg, dat al meer dan een jaar vrijwel stil ligt. Maar het gesprek in Londen leverde niets op, bij gebrek aan een verandering in het Israëlische standpunt. Hoewel Albright liet meedelen dat van een doorbraak geen sprake was, noemde zij haar onderhoud met Arafat 'constructief'.

Toch komt er wellicht enige beweging in het Israëlische standpunt. Netanyahu refereerde aan 'nieuwe ideeën' van de Amerikaanse gezant Dennis Ross die het bespreken waard zijn, zowel met de Amerikanen als de Palestijnen. De premier trad echter niet in details. De Amerikaanse minister Albright zou de 'nieuwe ideeën' tijdens haar ontmoeting met Arafat te berde hebben gebracht.

In het Palestijnse kamp was de scepsis groot. Nabil Shaath, een belangrijk minister onder Arafat, noemde zelfs de overdracht van 13 procent van de Westoever aan de Palestijnen onaanvaardbaar, als daarmee een punt wordt gezet achter de terugtrekking van Israëlische troepen.

De Palestijnen beroepen zich op eerdere afspraken, die voorzien in een tweede én een derde fase van overdracht van de Westoever. Arafat zei gisteren in Londen dat Israël de Amerikanen de afgelopen dagen echter 'niets tastbaars' heeft voorgesteld. 'Er zijn geen nieuwe elementen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden