Israël: waarom het staakt-het-vuren deze keer wel (of niet) standhoudt

Voor de derde keer in een week tijd zijn Israël en Hamas een staakt-het-vuren overeengekomen. Het bestand is om 07.00 uur vanochtend ingegaan en duurt, als alles naar wens verloopt, 72 uur. Ondertussen onderhandelen de vijandige partijen in Egypte. De vorige bestanden hielden niet lang stand. Waarom zou het deze keer wel slagen, of juist niet? De argumenten op een rij.

Een Israëlische soldaat omhelst een collega voor terugtrekking uit de Gazastrook.Beeld epa

Wel:

Hamas is bereid om te praten
Vorige maand weigerde Hamas in te gaan op een Egyptisch voorstel voor een wapenstilstand. De Palestijnse terreurorganisatie beweerde dat het van tevoren niet geïnformeerd was en dat het bestand niet tegemoet kwam aan hun eisen. Vanmorgen vroeg klonk er al een heel wat milder geluid uit de Gazastrook: Hamas-woordvoerders Sami Abu Zuhri en Fawzi Barhoum kondigden aan dat er een delegatie uit Gaza onderweg was naar Caïro. Een vertegenwoordiger van de militaire tak van Hamas noemde het Egyptische voorstel een eerste stap om tot een langdurig bestand te komen.

Israël heeft zijn troepen teruggetrokken
Enkele uren voorafgaand aan het bestand heeft het leger zijn troepen - naar schatting 86.000 soldaten - uit de Gazastrook teruggetrokken. 'De Israëlische troepen worden opnieuw gegroepeerd in defensieve posities buiten de Gazastrook en zullen daar ook blijven', aldus de Israëlische luitenant-kolonel Peter Lerner.

'De tunnels zijn vernietigd'
Het belangrijkste doel van het Israëlische offensief in de Gazastrook, het vernietigen van het offensieve tunnelnetwerk van Hamas, is volgens het leger afgerond. 'Afgelopen nacht hebben we de vernietiging van 32 tunnels in de Gazastrook volbracht', sprak luitenant Lerner.

Gaza is humanitair uitgeput
Na bijna een maand van gevechten over en weer is de humanitaire situatie in Gaza geëscaleerd. Bijna 1900 Palestijnen zijn omgekomen, de elektriciteits - en waternetwerken liggen nagenoeg plat, 1,8 miljoen mensen zijn ontheemd. De medische nood is bovendien hoog. Veel ziekenhuizen zijn geraakt bij Israëlische luchtaanvallen en het schaarse aantal doktoren kan het aantal gewonden (rond de 10.000) niet meer aan.

Ook Israël lijdt onder de vele raketaanvallen die door Hamas worden afgevuurd. Het luchtalarm klinkt dagelijks en het gevoel van onveiligheid breekt mensen op. Aan Israëlische zijde sneuvelden tot nu toe 67 mensen, voornamelijk soldaten.

De internationale druk neemt toe
De Verenigde Naties en de Verenigde Staten, een trouwe bondgenoot van Israël, uitten harde taal aan het adres van beide partijen. De kritiek bereikte een hoogtepunt toen afgelopen zondag in de zuidelijke stad Rafah voor de vijfde keer een VN-school met vluchtelingen werd geraakt. Tien Palestijnen kwamen om het leven. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van 'schandalige beschietingen'. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon noemde de aanval 'een morele verontwaardiging en een criminele daad.'

(Tekst loopt door onder de foto)

Israëlische tanks verlaten de Gazastrook.Beeld epa
Een Palestijnse jongen in het door Israëlische luchtaanvallen verwoeste dorp Beit Lahiya.Beeld reuters
Israëlische soldaten bereiden zich voor op terugtrekking uit Gaza nadat een bestand is overeengekomen.Beeld epa

Niet:

Beide partijen houden vast aan hun eisen
De onderhandelingen in Caïro voor een langdurig bestand zullen allesbehalve makkelijk verlopen omdat de eisen van beide partijen ver uiteen liggen. Hamas wil dat Israël zich militair volledig terugtrekt uit de Gazastrook. Ook eist de militante beweging dat de Israëlische en Egyptische grensblokkade wordt opgeheven. Deze blokkade werd zeven jaar geleden ingesteld nadat Hamas de macht over Gaza had overgenomen. Verdere eisen: de vrijlating van Hamas-gevangenen in Israël en internationale assistentie bij de wederopbouw van de Gazastrook.

Israël heeft als belangrijkste eis dat Hamas zijn volledige wapenarsenaal opgeeft en dat Gaza dus gedemilitariseerd wordt.

Eerdere bestanden hielden ook geen stand
Drie keer eerder is gepoogd om tot een staakt-het-vuren te komen. Dat was geen succes - de bestanden hielden nog geen dag stand. Ook dit bestand is, hoewel de perspectieven beter zijn dan bij de vorige pogingen, uiterst fragiel. Net voor de deadline vuurde Hamas volgens het Israëlische leger 20 raketten af. Een nieuwsstation van Hamas meldt dat vandaag nog twee huizen door Israël zijn vernietigd. Ook zou er volgens inwoners nog altijd een Israëlische drone boven Gazastad vliegen.

'Troepen gevechtsklaar'
Israël heeft zijn troepen dan wel grotendeels teruggetrokken uit de Gazastrook, als Hamas weer raketten afvuurt dan zal daarop 'een antwoord volgen'. Die waarschuwing uitte luitenant-kolonel Lerner. De Israëlische premier Netanyahu liet gisteren soortgelijke taal horen. De troepen zullen langs de grens gestationeerd blijven, zo zei hij na een ontmoeting met een legerofficier in Zuid-Israël. 'De strijd in Gaza zal doorgaan.'

Raketten Hamas nog lang niet vernietigd
Israël had zich naast de vernietiging van tunnels nog een doel gesteld: de ontmanteling van het wapenarsenaal van Hamas. Israël beweert dat het inmiddels meer dan een derde van de naar schatting 10.000 Palestijnse raketten heeft vernietigd. Er zijn dus nog genoeg raketten over.

Ook gaan in Jeruzalem stemmen op dat 'regime change' (verandering van de regering) de doelstelling van het Israëlische offensief zou moeten zijn. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Avigdor Lieberman, pleitte ervoor dat de Gazastrook onder VN-bestuur komt. Wat er uiteindelijk ook besloten wordt: er zullen nog vele tafelrondes nodig zijn om tot een oplossing te komen.

Palestijnen passeren de verwoeste gebouwen van het dorp Beit Lahiya.Beeld reuters
Een Palestijnse familie draagt bezittingen weg uit een verwoest huis in Beit Hanoun, dichtbij de grens met Israël.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden