Israël laat zich gelden in zoektocht

Israël zoekt met veel machtsvertoon naar drie ontvoerde tieners op de Westelijke Jordaanoever. Tegelijkertijd vierden Palestijnen in het dorp Battir een diplomatieke overwinning op Israël.

AMSTERDAM - De ontvoering van drie Israëlische tieners op 12 juni in de buurt van Hebron, heeft geresulteerd in de grootste legeracties op de Westelijke Jordaanoever sinds het einde van de Tweede Intifada, bijna tien jaar geleden. Tegenover de drie vermiste Thorastudenten, staan inmiddels vier dode Palestijnen, de jongste 15 jaar, die omkwamen tijdens confrontaties met Israëlische soldaten.


De acties dienen twee doelen, zeggen Israëlische autoriteiten: het vinden van Naftali Frenkel (16), Eyal Yifrah (19) en Gil-Ad Shaer (16), afkomstig uit een nederzetting van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever, en het uitdelen van een klap aan de radicale Palestijnse beweging Hamas, in wiens handen de jongens volgens premier Netanyahu verkeren - als ze nog in leven zijn. Hamas heeft de verantwoordelijkheid voor de ontvoering bevestigd noch ontkend.


Dagelijks wordt in iedere synagoge voor de jongens gebeden, terwijl niet veel verderop de foto's van de omgekomen Palestijnen op de gevels prijken, als martelaren.


De ontvoering doet beide partijen in een vaste rol vervallen, reeds gespeeld bij al die eerdere zaken, die afliepen met of de dood, of een gevangenenruil. De Israëlische Gilad Shalit werd in 2011 na vijf jaar Palestijnse gijzeling geruild voor 1.027 Palestijnse gevangenen, velen gelieerd aan Hamas. Vijftig van die drie jaar geleden vrijgelatenen werden vorige week opnieuw opgepakt en gevangengezet.


Voor Israël, dat reageert met een mengeling van machtsvertoon en collectieve angst, zijn beide mogelijkheden een nachtmerrie. Ingrepen van het Israëlische leger in het dagelijks leven van Palestijnen op de Westoever waren sinds 2005 zeldzaam geworden. Maar deze operatie, 'Broeders Hoeder' genoemd, naar het verhaal van Kaïn en Abel, maakt een einde aan die betrekkelijke kalmte: de Israëliërs laten zich gelden, met tanks en sluipschutters.


De Israëliërs arresteerden naar eigen zeggen 360 Palestijnen, waarvan tweederde banden zou hebben met Hamas. Ze vielen honderden woningen binnen en doorzochten in totaal ruim 1.300 locaties, van grotten tot universiteitscampussen, op zoek naar de studenten. De Palestijnse stad Hebron is al dagen omsingeld door Israëlische checkpoints. Iedereen die de stad in of uit wil, wordt uitgebreid ondervraagd en gefouilleerd. Wie Israëliërs ontvoert, geeft daarmee carte blanche aan het Israëlische leger, zo lijkt de publieke opinie.


De Palestijnen ventileren luid en duidelijk hun slachtofferschap, maar vechten onderwijl terug. 'De acties van Israël zijn buiten proportie', zei Riyad al-Maliki, de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken zondag. Ook beweerde hij dat de ontvoering door Israël in scene was gezet, een makkelijk excuus voor een nieuwe golf van anti-Palestijns geweld. Vanuit Gaza werden raketten op Israëlisch gebied afgevuurd, met nachtelijke bombardementen tot gevolg.


B'Tselem, de Israëlische mensenrechtenorganisatie, is net als Maliki van mening dat de omvang en de aard van de acties van de Israëliërs buiten proportie zijn. 'Het is logisch en geoorloofd dat Israël zijn leger inzet om de jongens te zoeken ', zegt Sarit Michaeli, 'maar veel van de maatregelen hebben weinig met de zoektocht te maken, ze neigen naar collectieve afstraffing van de Palestijnse bevolking.'


Het rolpatroon bij ontvoeringen mag dan bekend zijn, het is alles behalve ongevaarlijk. Vooral omdat de spanning niet alleen tussen de partijen, maar ook binnen beide partijen oploopt. De nog jonge samenwerking van de radicale Hamas met de gematigde Fatah van de Palestijnse premier Mahmud Abbas, staat onder grote druk sinds Abbas zijn medewerking aanbood bij de zoektocht. Hamas noemde hem een verrader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden