Israël is niet rijp voor vrede

Het vredesproces op basis van de Oslo-akkoorden is sinds de mislukte onderhandelingen in Camp David falliet. Martin Siepermann constateert dat Israël nu probeert om het Palestijnse vraagstuk met geweld op te lossen, maar dat Palestijnen zich daar tegen zullen blijven verzetten....

NA het falen van het Israëlisch-Palestijnse topoverleg in Camp David in juli 2000 werd de Palestijnse leider Jasser Arafat als zondebok aangewezen. De toenmalige Israëlische premier Ehud Barak verweet Arafat dat hij zich niet had opgesteld als een partner voor vrede. De zittende Israëlische regering van Ariël Sharon is nog een stuk explicieter en betitelt de Palestijnse Autoriteit als een ge oliede terreur-machine, die als enig doel heeft om zoveel mogelijk Israëlisch bloed te laten vloeien. In het verlengde van deze retoriek concludeert Israël eensgezind dat de Palestijnen niet rijp zijn voor vrede.

Zijn de Palestijnen niet rijp voor vrede? Het antwoord luidt 'ja', mits een vrede à la Oslo bedoeld wordt. De Oslo-verdragen formaliseerden vanaf 1993 feitelijk de uitverkoop van de Palestijnse zaak. Zij repten met geen enkel woord over het Palestijnse recht op zelfbeschikking en garandeerden een toekomstig Palestijns zelfbestuur over een verbrokkelde en afhankelijke entiteit. Veiligheid, één van de hoofdpunten, was zo gedefinieerd dat uitsluitend veiligheid voor Israël en zijn burgers gewaarborgd diende te worden. Veiligheid voor het onder bezetting levende Palestijnse volk stond niet op de agenda.

Omdat Arafat in 1993 de weg van Oslo insloeg, is hij medeverantwoordelijk voor de huidige misère. Hij heeft gefaald, omdat hij de Palestijnen opgezadeld heeft met een diplomatiek proces dat voor hem en zijn entourage korte-termijn voordelen met zich mee bracht, maar het Palestijnse volk grote schade heeft berokkend. Oslo betekende de voortzetting van Israëlische overheersing in een diplomatieke verpakking, mede door de acceleratie van het nederzettingenbeleid. Het kon de illusie van een Israëlisch vredes-dictaat in stand houden, maar niet tot ware vrede tussen beide volkeren leiden.

De ontwikkelingen in de afgelopen tien maanden hebben het failliet van Oslo bezegeld. In Israël circuleren op dit moment twee plannen om de ontstane impasse te doorbreken. Het eerste plan is het concept van unilaterale afscheiding. Hierbij annexeert Israël delen van de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever en trekt zich vervolgens tot een eenzijdig vastgestelde grens terug. Dit komt neer op een Oslo-achtige oplossing, die met dwangmiddelen aan de Palestijnen opgelegd wordt. Terwijl dit voorstel bij het publiek steeds meer aan populariteit wint, lijkt de regering Sharon het niet serieus te overwegen. Eenzijdige afscheiding zou immers een streep halen door de Groot-Israël fantasieën van menig nationalist in Sharons gelederen.

Alles wijst erop dat de haviken in de Israëlische regering een andere optie prefereren. Zij zijn uit op een totale oorlog tegen de Arafat-clan, om zodoende het Palestijnse vraagstuk alsnog met militaire middelen 'op te lossen'. Het geweld van de afgelopen maanden biedt hun daarvoor een window of opportunity. Onder het mom van het noodgedwongen ontmantelen van het Palestijnse bestuur willen zij alle gevolgen van Oslo ongedaan maken en de Palestijnse dromen van een onafhankelijke staat voorgoed van de landkaart en de internationale agenda vagen. Israëlische aanvallen op de bevelsstructuur van Palestijnse groeperingen en frequente mini-invasies van autonoom gebied kondigen aan dat het Israëlische leger op het punt staat de Palestijnse gebieden te heroveren.

Het valt te betwijfelen of de doelen van een dergelijke militaire operatie beperkt zullen zijn tot het vernietigen van de infrastructuur van het Palestijns gezag. Onlangs voorspelde de Israëlische geograaf Arnon Sopher dat in het jaar 2020 slechts 40 procent van de bewoners in Israël en de Palestijnse gebieden joods zal zijn. Deze bevinding is koren op de molen van Sharon, die altijd al heeft gevonden dat de Palestijnen in Jordanië thuishoren. Een invasie van de Westelijke Jordaanoever zou hem en zijn generaals de gelegenheid kunnen bieden om de demografische verhoudingen aldaar te transformeren, door het doelbewust verdrijven van grote aantallen Palestijnen naar Jordanië.

Gezien het gebrek aan internationale betrokkenheid gedurende de afgelopen maanden is er weinig reden om aan te nemen dat de Arabische en Westerse wereld veel minder apathisch zal reageren, indien Israël de geweldsspiraal verder opschroeft. Het is denkbaar dat etnische zuiveringen op de Westelijke Jordaanoever de stationering van een internationale interventiemacht tot gevolg hebben, maar deze zou bij aankomst met een fait accompli geconfronteerd worden. Het Palestijnse volk zal, in overeenstemming met zijn historie, een beroep moeten blijven doen op zijn eigen overlevingskracht.

Wat er ook moge gebeuren, de Palestijnen zullen zich blijven verzetten tot de Israëlische overheersing eindigt. En hun verzet is legitiem. In talloze resoluties en conventies wordt hun recht op zelfbeschikking bepaald en is de onrechtmatigheid van de Israëlische bezetting verwoord. Het bloedvergieten zal doorgaan tot Israël afstand neemt van zijn neo-koloniale ambities en de Palestijnen op basis van gelijkwaardigheid benadert. Voorlopig zal dit niet gebeuren, maar op de langere termijn komt Israël niet om een dergelijke metamorfose heen wanneer het zijn voortbestaan als regionale democratie wil waarborgen. Het valt te hopen dat het Palestijnse volk in de toekomst nogmaals het vertrouwen kan opbrengen dat een vredesproces inderdaad tot vrede en veiligheid leidt, en niet tot meer repressie en vernedering. Het vertrouwen dat Israël rijp is voor vrede.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden