Israël en PLO gaan thuis verder praten; Topoverleg Midden-Oosten

Zonder enige vorm van overeenkomst, maar met wederzijdse bereidheid om verder te praten, hebben de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse leider Arafat woensdag Washington verlaten....

TIM OVERDIEK

Van onze medewerker

Tim Overdiek

NEW YORK

De vredesbesprekingen zullen zondag in Erez op de grens van Israël en de Gazastrook worden voortgezet, zo maakte de Amerikaanse president Clinton na afloop van de tweedaagse ontmoeting bekend. Inhoudelijke resultaten waren niet geboekt, erkende Clinton. Ofschoon alle onenigheden over het in 1993 bereikte Oslo-akkoord op tafel kwamen, is nergens nieuwe overeenstemming over bereikt.

De Israëlische kabinetssecretaris Danny Naveh omschreef het resultaat van de top als 'een groot succes voor Israël'. De Palestijnen reageerden negatief. 'De top was zeer teleurstellend. Er is geen enkel probleem opgelost', zei de Palestijnse onderhandelaar Hassan Asfour. Hij weet de mislukking aan 'de Israëlische onbuigzaamheid' en de houding van Clinton, 'die midden in de verkiezingscampagne geen druk op Israël wilde uitoefenen.'

PLO-leider Arafat verkoos geen toelichting te geven op de gesprekken en reisde 's avonds direct terug naar huis. Netanyahu had een ontmoeting met de Republikeinse presidentskandidaat Bob Dole.

Samen met de Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross zullen de Israëlische regering en de PLO de onderhandelingen over de praktische uitvoering van het vredesakkoord intensiveren. In deze gesprekken, die zondag beginnen en ononderbroken zullen voortduren, geniet de situatie in Hebron de hoogste prioriteit.

In Washington weigerde Netanyahu de afgelopen dagen in te stemmen met een datum waarop Israëlische troepen Hebron uiterlijk zullen hebben verlaten. Met name de Amerikanen hoopten op een deadline, met de bedoeling om de argwanende PLO-leider Arafat een concreet resultaat in handen te geven waarmee hij naar zijn achterban kon terugkeren.

In ieder geval is de wederzijdse achterdocht weggenomen, constateerde Clinton, en daar was het toch vooral om begonnen.

Dinsdag sprak het tweetal drie uur met elkaar tot grote opluchting van de Amerikaanse gastheren. Het was de tweede maal dat Netanyahu en Arafat elkaar ontmoetten. De eerste keer, begin vorige maand, was zeer formeel geweest, zei Netanyahu. 'Maar hier hadden we een goede gelegenheid om elkaar beter te leren kennen. Er is wederzijdse waardering en begrip ontstaan.'

Netanyahu herhaalde zijn toezegging het Israëlische leger uit Hebron zo spoedig mogelijk terug te trekken, zoals is vastgelegd in het akkoord van 1993. 'Maar als ik nu met een datum kwam, zouden tegenstanders er alles aan doen om die datum aan te vallen.' Hij zei dat als gevolg van 'de gewijzigde situatie nieuwe afspraken over de veiligheid moeten worden gemaakt'.

Dat betekent volgens hem niet dat opnieuw over het Oslo-akkoord zal worden onderhandeld, hetgeen de grote vrees was en is bij Arafat en de Arabische wereld. 'Arafat en ik hebben afgesproken dat we desnoods zelf om de tafel gaan zitten als het overleg over Hebron niets oplevert. Omdat er nu wederzijds vertrouwen bestaat, kunnen alle problemen worden opgelost. Onze ontmoeting hier is een nieuw begin in het vredesproces.'

President Clinton sprak gisteren in zijn verklaring met geen woord over de gewraakte tunnel in oud-Jeruzalem. Desgevraagd zei Clinton dat suggesties om de toekomst van de tunnel te bestuderen op niets waren uitgelopen.

Ook is niet duidelijk geworden op welke wijze de twee partijen iets denken te doen aan de beteugeling van het geweld, dat ook gisteren nog voortduurde. Netanyahu onderstreepte nogmaals dat sluiting van de tunnel niet aan de orde was.

Minister van Buitenlandse Zaken Christopher sprak de verwachting uit dat de komende onderhandelingen 'zeker weken' in beslag zullen nemen. Hij weerlegde kritiek dat de top zou zijn mislukt door erop te wijzen dat de verwachtingen op voorhand minimaal waren geweest. 'Er bestond en bestaat geen Amerikaans plan met voorstellen. We wilden de partijen weer met elkaar in contact brengen, en een dialoog is op zijn minst op gang gekomen.'

Tijdens de gezamenlijke persconferentie was het alleen president Clinton die het woord nam. Dat was volgens hem onderling zo afgesproken, maar de vraag van Clinton of de drie staatslieden alsnog de behoefte voelden een persoonlijke verklaring af te leggen, werd beslist afgewimpeld. Daarmee ontstond het idee dat nog altijd sprake was van grote politieke spanning.

Speciaal voor de camera's schudden Arafat en Netanyahu elkaar vervolgens hartelijk de hand bij het verlaten van het Witte Huis.

Pagina 5: Israël wapent zich tegen Palestijnse teleurstelling

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden