Israël en Duitsland, beste vrienden

De liefdesverklaring van Frankrijk is in Israël nog nauwelijks verwerkt, of daar dient zich al een volgende Europese mogendheid aan om de Joodse staat een hart onder de riem te steken: Duitsland....

Van onze correspondent Alex Burghoorn

Met maar liefst zeven ministers in haar gevolg is bondskanselier Angela Merkel zondag in Israël aangekomen. Het driedaagse bezoek telt als de eerste felicitatie met de 60ste verjaardag, in mei, van de Joodse staat.

Het belangrijkste cadeau van de Duitsers: een diepe vriendschap. Voortaan houden de regeringen van Israël en Duitsland jaarlijks een gezamenlijke vergadering, afwisselend in Berlijn en Jeruzalem. Steeds intensiever gaan ze samenwerken op de dossiers onderwijs, milieu en defensie. Geen kleinigheid, gezien de geschiedenis van de twintigste eeuw – en gezien het feit dat Israël met geen enkel ander land zo’n afspraak heeft.

Het Israëlische jubileum stond ook al centraal toen de Franse president Nicholas Sarkozy afgelopen week zijn Israëlische ambtsgenoot Shimon Peres ontving – zelfs de Parijse boekenbeurs zette de Israëlische literatuur in het zonnetje. Het was het eerste staatsbezoek sinds de Franse president zijn ambt aanvaardde. Met de keuze voor zijn eerste gast nam hij afstand van zijn voorganger Jacques Chirac, die in Israël te boek stond als vriend van de Arabische wereld.

De stichting van Israël in 1948 ‘is de belangrijkste gebeurtenis van de 20ste eeuw’, had Sarkozy al eens gezegd. Tegen Peres, die hij innig aan de borst klemde, zei Sarkozy: ‘Zij die op schandalige – schandálige – wijze tot de vernietiging van de staat Israël oproepen, zullen altijd Frankrijk tegenover zich vinden om hun pad te blokkeren.’

De Israëlische premier Ehud Olmert pleegt hoog op te geven over de waardering die Israël in het buitenland ten deel valt. ‘Het is niet alleen president George Bush’, zei hij in een interview met The Jerusalem Post in januari. ‘Het is een toevalligheid die bijna ‘de hand van God’ is: dat Bush president is van de Verenigde Staten, dat Nicholas Sarkozy de president is van Frankrijk, dat Angela Merkel de bondskanselier van Duitsland is, dat Gordon Brown premier is van Engeland en dat de speciale gezant voor het Midden-Oosten Tony Blair heet.’

Het is een sterrencast die Olmert aan zijn zijde weet in een jaar dat hij met de Palestijnse president Mahmoud Abbas tot een vredesakkoord hoopt te komen. ‘Welke combinatie kan er comfortabeler zijn voor Israël?’, vroeg Olmert.

Het is een lichting naoorlogse (Noord-)Europese leiders die een sterke morele en historische verplichting voelen tegenover Israël – ook de Nederlandse premier Jan-Peter Balkenende en zijn minister Maxime Verhagen behoren daartoe. De trend weet zich niet weerspiegelt in opiniepeilingen onder de Europese bevolking. Al enkele jaren staat Israël voor Europeanen in een steeds negatiever daglicht, met name na de harde legeracties tijdens de tweede intifada en de zware bombardementen op Libanon in 2006. Wel geldt bij dat alles dat Duitsland altijd een uitzonderingspositie heeft ingenomen: de Duitsers hebben zich steeds terughoudend opgesteld, vanuit het gevoel dat zij wel de laatsten zijn die Israël ergens op kunnen aanspreken.

Als eerste buitenlandse regeringsleider spreekt Angela Merkel dinsdag het Israëlische parlement toe. Voorheen viel die eer alleen toe aan staatshoofden: de Duitse presidenten Johannes Rau en Horst Köhler plaveiden zo in 2000 en 2005 al de weg voor de hechte band van vandaag. ‘We vergeten niets’, zei Olmert maandag, maar ‘we hebben de verplichting samen aan een betere toekomst te werken voor onze volken, de regio en de hele wereld.’

De band met Duitsland roept in Israël nauwelijks nog emoties op. Sterker nog: Duitsland is, ruim zestig jaar na de moord op 6 miljoen Joden door het naziregime, de op een na grootste handelspartner van Israël.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden