Israël eist vóór alles vrijlating Shalit

Israël eist van Hamas eerst de vrijlating van de in 2006 ontvoerde soldaat Gilad Shalit, voordat het de blokkade van de Gazastrook wil beëindigen en een duurzaam staakt-het-vuren met de Palestijnse islamisten van kracht kan zijn....

Van onze correspondent Alex Burghoorn

Premier Ehud Olmert kreeg voor dit voorstel woensdag unaniem bijval van zijn veiligheidskabinet.

Zonder de vrijlating van de 22-jarige Gilad Shalit is een langdurig staakt-het-vuren volgens minister Meir Sheetrit van Buitenlandse Zaken ‘ondenkbaar’.

De Israëlische eis compliceert de onderhandelingen over de bestendiging van een geïmproviseerd bestand, dat een maand geleden een einde maakte aan de 22-daagse Gaza-oorlog.

De Hamas-leiders in Gaza-Stad en de Syrische hoofdstad Damascus hebben verbolgen gereageerd. Ze hebben steeds benadrukt de onderhandelingen over Shalit op geen enkele manier in verband te willen brengen met de onderhandelingen over een staakt-het-vuren. Maar Hamas is wel gebaat bij een snelle opening van de grensovergangen om vaart te kunnen maken met Gaza’s wederopbouw.

Aan de Israëlische voorwaarde liggen een strategische en een persoonlijke reden ten grondslag.

Ten eerste vreest Israël dat Hamas geen haast maakt met de onderhandelingen over Shalit als de islamisten eenmaal zijn verzekerd van een bestendig staakt-het-vuren.

Ten tweede is Olmert er veel aan gelegen de kwestie-Shalit op te lossen voor een nieuwe regering aantreedt en hij over een week of zes van het toneel verdwijnt – de ontvoering is immers bijna 1.000 dagen geleden onder zijn premierschap uitgevoerd.

Hamas en Israël praten niet direct met elkaar, maar in beide dossiers treedt buurland Egypte op als onderhandelaar. Hamas-woordvoerder Ismail Radwan in Gaza noemde de Israëlische eis ‘een mes in de rug van Egypte’.

In de besprekingen over het staakt-het-vuren leek juist rond het weekeinde voortgang te zijn geboekt. Het draait om de twee randvoorwaarden die Israël en Hamas hadden gesteld toen ze op 18 januari beide een eenzijdig bestand afkondigden. Israël eiste toen een internationaal mechanisme voor een wapenembargo tegen Hamas; de islamisten wilden de blokkade van Gaza op afzienbare termijn beëindigd zien.

In ruil voor de vrijlating van Shalit is Israël bereid vele honderden Palestijnse gevangenen vrij te laten. Maar over de namenlijst wordt al maanden gesteggeld: Hamas eist de vrijlating van topmannen van de gewapende tak die zelfmoordaanslagen hebben beraamd. Ook staan tientallen Hamas-parlementariërs op de lijst, en beroemde leiders van enkele andere Palestijnse bewegingen. Israël overweegt ook de populaire Fatah-voorman (en beoogd opvolger van president Mahmoud Abbas) Marwan Barghouti vrij te laten.

Het Israëlische kabinet sprak volgens de krant Haaretz ook over ‘de buitenlandse druk’ om de grenzen te openen. Vicepremier Haim Ramon zei: ‘(Zeg hen) dat Israël met een ernstige humanitaire crisis kampt genaamd Gilad Shalit.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden