'Israël bood Zuid-Afrika kernkoppen'

amsterdam Israël heeft tegengesproken dat het ooit Zuid-Afrika heeft aangeboden kernkoppen te leveren. Volgens de Britse krant The Guardian zou de toenmalige Israëlische minister van Defensie Shimon Peres het aanbod in 1975 hebben gedaan tijdens geheime besprekingen met het apartheidsregime....

Dat blijkt volgens de krant uit documenten die de Amerikaanse geleerde Sasha Polakow-Suransky boven water heeft weten te krijgen.

Het zou het eerste tastbare bewijs zijn dat Israël over kernwapens beschikt. Deskundigen gaan ervan uit dat Israël zeker tweehonderd kernwapens heeft geproduceerd, maar Israël laat het om allerlei redenen in het midden of het inderdaad een kernwapenstaat is.

Drie formaten
Uit de notulen blijkt volgens Polakow-Suransky dat de toenmalige Zuid-Afrikaanse minister van Defensie P.W. Botha Peres om de kernwapens had gevraagd. Peres, nu president van Israël, bood hem toen ‘drie formaten’ van kernkoppen aan. Het was de bedoeling dat de kernkoppen zouden worden geplaatst op Israëlische Jericho-raketten waarvoor Zuid-Afrika belangstelling had.

Volgens Peres heeft Israël nooit onderhandeld over de overdracht van kernwapens aan Zuid-Afrika. ‘Helaas koos The Guardian ervoor een stuk te schrijven dat gebaseerd is op de selectieve interpretatie van Zuid-Afrikaanse documenten en niet op concrete feiten’, zei hij.

Volgens de krant ging de levering uiteindelijk niet door, deels wegens de kosten. Ook was het volgens de krant nog onzeker of de toenmalige premier, Menachem Begin, zijn fiat aan de transactie zou hebben gegeven.

Uiteindelijk slaagde Zuid-Afrika er zelf in kernwapens te produceren, zij het met hulp van Israël. In ruil daarvoor leverde het land een groot deel van het uranium dat Israël nodig had voor de productie van zijn kernwapens. Na de val van het apartheidsregime besloot Zuid-Afrika zijn kleine kernwapenarsenaal te ontmantelen.

Tien jaar na de vermeende contacten tussen Israël en Zuid-Afrika onthulde de Israëlier Mordechai Vanunu het bestaan van het Israëlische kernwapenprogramma. Vanunu werd later door de Israëlische geheime dienst uit Rome ontvoerd en voor achttien jaar gevangen gezet. Eerder deze week kreeg hij opnieuw drie maanden cel omdat hij zich niet had gehouden aan het verbod met buitenlanders te spreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden