'Israël bombardeerde Syrische fabriek voor productie chemische wapens en raketten'

De Israëlische luchtmacht heeft volgens Syrië een nachtelijke verrassingsaanval uitgevoerd in de provincie Hama. Israëlische veiligheidsexperts en het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zeggen dat Al Talai, een militair onderzoekscentrum voor de productie van raketten en chemische wapens, in het geniep werd gebombardeerd door F-15's en F-16's.

Een Israëlische F-15.Beeld AFP

Israël heeft sinds het uitbreken van de burgeroorlog diverse luchtaanvallen uitgevoerd in Syrië. De meeste waren echter rond Damascus en bij de grens met Libanon.

Het nieuwe bombardement is ook opmerkelijk vanwege de aanwezigheid van Russische gevechtsvliegtuigen in het Syrische luchtruim en moderne luchtafweersystemen van Moskou op de grond, zoals de geavanceerde S-400. Of de Russen, die het regime van president Assad steunen, verrast werden door de aanval midden in de nacht of tussenbeide probeerden te komen, is niet duidelijk.

Volgens het Syrische leger werd een militaire post bij Masyaf gebombardeerd. Hierbij zouden twee doden zijn gevallen. Ook zou er materiële schade zijn. Syrië zegt dat de Israëlische toestellen vanuit Libanon de basis bestookten met raketten. Masyaf ligt ten noorden van de Syrisch-Libanese grens, op zo'n 200 kilometer van Damascus. Syrië dreigde Jeruzalem met 'gevaarlijke repurcussies'.

Het Israëlische leger wilde, net als bij de voorgaande luchtaanvallen, niet ingaan op de Syrische bekendmaking. De Israëlische premier Netanyahu bevestigde echter onlangs dat Jeruzalem sinds 2011 tientallen aanvallen heeft uitgevoerd op Syrische doelen. De meeste waren bedoeld om de doorvoer van wapens aan de Libanese strijdgroep Hezbollah te saboteren.

Volgens het Observatorium werd het Al Talai Scientific Studies and Research Centre aangevallen en een nabijgelegen militair kamp waar raketten waren opgeslagen. De VS zeggen dat het militair onderzoekscentrum verantwoordelijk is voor de ontwikkeling en productie van chemische -en biologische wapens. Syrië heeft dit altijd ontkend. Washington heeft medewerkers van Al Talai op een sanctielijst geplaatst.

Chemische wapens

Voor zover bekend heeft Israël sinds het uitbreken van de Syrische burgeroorlog in 2011 geen locaties van het chemische wapenprogramma aangevallen. De bombardementen bleven steeds beperkt tot luchtaanvallen - zoals op de militaire luchthaven van Damascus - op wapens die volgens Israël bestemd waren voor Hezbollah. Deze wordt via Syrisch grondgebied voorzien van Iraanse wapens, waaronder raketten.

Ook voerde het Israëlische leger de afgelopen jaren aanvallen uit op Syrische posities vlakbij de grens, als vergelding voor raketten en granaten die neerkwamen in Israël. Het Syrische leger voerde onder andere nabij Quneitra hevige strijd met jihadistische rebellen.

Volgens Israëls voormalige nationale veiligheidsadviseur Yaakov Amidor was de luchttaanval hoogstwaarschijnlijk bedoeld om te voorkomen dat Al Talai in handen viel van Hezbollah, dat al beschikt over een fors raketarsenaal. Amidor zegt dat er aanwijzingen zijn dat het militair onderzoekscentrum mede werd gebruikt voor de ontwikkeling en productie van precisieraketten voor Hezbollah. Het nabijgelegen militair kamp zou veelvuldig worden bezocht door Hezbollah-strijders.

'Moreel signaal'

Hezbollah-leider Nasrallah, aldus Amidor, zou hebben bedongen dat Damascus Al Talai overdroeg aan Hezbollah. Nasrallah bezocht vorige week Damascus. De Israëlische oud-generaal Amos Yadlin, directeur van de denktank National Security Studies van de universiteit van Tel Aviv, zegt dat Jeruzalem met het bombardement ook een moreel signaal wil afgeven over de 'slachtingen in Syrië'. 'De aangevallen fabriek produceert de chemische wapens en bomvaten die duizenden Syrische burgers hebben gedood', aldus Yadlin. 'Als dit een Israëlische aanval was, dan is het een lovenswaardige en morele actie van Israël.'

De enige grote Israëlische luchtaanval op het Syrische programma voor massavernietigingswapens was tot donderdag op een nucleaire reactor in 2007 in de regio Deir ez-Zor. Pikant is dat het donderdag precies tien jaar geleden was dat deze aanval plaatsvond. Israëlische F-15's en F-16's maakten het complex toen, tijdens Operatie Orchard, met de grond gelijk. Syrië ontkende jarenlang dat het ging om een nucleaire reactor die met Noord-Koreaanse hulp was gebouwd. In 2011 bevestigde het internationale atoomagentschap IAEA, na onder andere onderzoek ter plekke, dat het inderdaad een nucleaire reactor was.

Syrië heeft jarenlang een van de grootste chemische wapenprogramma's gehad van het Midden-Oosten. Na een aanval met chemische wapens in 2013 bij Ghouta, werd Damascus gedwongen het arsenaal en de productiefaciliteiten op te geven. Onder toezicht van de VN werden destijds honderden tonnen vernietigd. Syrië claimt dat het sindsdien niet meer over chemische wapens beschikt. De oppositie betwijfelt dit echter, gesteund door de VN. Volgens de VN heeft het Syrische leger zeker 27 aanvallen uitgevoerd met chemische wapens, een deel na 2013.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden