ReportageHet Engelse eiland Wight

Isle of Wight twijfelt over app: privacy of volksgezondheid

De straten op het Isle of Wight zijn leeg vanwege de lockdown. Beeld Antonio Olmos

Terwijl het Nederlandse kabinet nog worstelt met het laten ontwikkelen van een veilige app om coronabesmettingen mee in kaart te brengen, zetten de Britten al een tussenstap. Op het Isle of Wight wordt er een getest. Wat vinden de eilandbewoners er zelf van?

Diane Copeland heeft zo haar twijfels over de corona-app. ‘Het is voor ieders bestwil’, erkent de op verlof gestuurde barvrouw, ‘maar kun je hem stopzetten? Wat gebeurt er met de gegevens?’ Haar man Robert, met wie ze op een pleintje in Cowes zit, is niet van plan de app te downloaden. ‘De regering gebruikt ons als proefkonijnen. Ik vertrouw het niet.’

‘We’, dat zijn de ongeveer 130 duizend inwoners van het Isle of Wight, het eiland aan de Engelse zuidkust waar, zo wil de legende, net genoeg plek is om de hele wereldbevolking op te proppen. Het eiland waar het leven wat trager gaat dan elders, reden dat koningin Victoria zich hier met haar man en kinderen terugtrok. Het is ook de plek waar de Italiaanse markies Marconi eind 19de eeuw voor het eerst draadloos signalen verstuurde en waar de eerste hovercraft ter water ging.

En nu is het door de Britse regering uitverkoren om een corona-app te testen. Gebruikers registreren zich, met postcode en al, en melden corona-symptomen zodra ze die zich voordoen. Deze worden geanalyseerd en als er aan bepaalde criteria wordt voldaan, wordt er een test geregeld en krijgen degenen die in de nabijheid van de mogelijk besmette persoon zijn geweest een waarschuwing, met het advies zichzelf te isoleren of eveneens een test aan te vragen als zich symptomen beginnen voor te doen.

Beschimpt

In Zuid-Korea heeft de app een lockdown voorkomen; reden dat Europese landen, zoekend naar manieren om weer open te gaan, er nu ook aan willen. De Britten hadden begin maart al een begin gemaakt, maar waren ervan afgestapt. Nu maken ze een doorstart. Vanwege de geïsoleerde ligging, zeker nu het aantal veerdiensten is gehalveerd, is het eiland Wight een prima testlocatie. Wat niet meehelpt, is dat de eilandbevolking door de jaren heen geregeld is beschimpt door hoge heren in Londen.

Geïsoleerd van het virus is het niet. Ongeveer 150 eilandbewoners zijn de afgelopen maanden positief getest, van wie er 28 zijn gestorven in het plaatselijke Mariaziekenhuis. Een kwart van de eilandbewoners is ouder dan 60, de voornaamste risicogroep. Sinds de lancering van de app, afgelopen dinsdag, heeft een bijna eenderde van de caulkheads, zoals de bewoners van Wight worden genoemd, de app gedownload. Wanneer 60 procent van de bevolking dat doet, is het een succes.

Aan Daniel Paul zal het niet liggen. Wandelend door de stille High Street, waar het druk had moeten zijn vanwege de jaarlijkse Cowes-zeilweek, zegt de 25-jarige medewerker van een gereedschapswinkel de app snel te zullen downloaden. ‘Als het helpt bij het afbouwen van de lockdown, dan is het alleen maar goed.’ Ook Megan Dawkins, op pad met haar zoontje Lucas, ziet er heil in. ‘Vooral voor mijn echtgenoot is het belangrijk, die werk als bewaker en komt veel in contact met vreemden.’

Beeld de Volkskrant

Privacy

Er zijn al wat kinderziekten opgedoken. De app werkt met bluetooth en slurpt mede daardoor batterijen leeg. Bovendien bleek de app niet te draaien op Samsungs Android 7. Het geheel is ook kwetsbaar voor kwaadwillenden. Oderdanen van vijandige naties kunnen, ter ontregeling, bewust verkeerde informatie invullen. Fundamenteler is het privacybezwaar. Het plaatselijke parlementslid Bob Seely heeft gezegd dat er geen verschil is met mensen die informatie geven aan supermarkten.

Sceptici laten zich niet zo makkelijk afpoeieren. Duitsland en Frankrijk hebben gekozen voor samenwerking met Google en Apple. Informatie die inwoners van die landen verstrekken, verdwijnt na drie weken. De Britse regering heeft gekozen voor de door de staat ontwikkelde NHSX-app, waarbij informatie centraal wordt opgeslagen. Het voordeel van de Britse app is dat de informatie nauwkeuriger is, bijvoorbeeld voor de locaties van besmettingen, maar daarmee is ze ook privacygevoeliger.

‘Ik wil niet dat de staat mij op deze manier volgt’, zegt Rufes Graves, een fietsenmaker die net hersteld is van een enorme smak met zijn elektrische mountainbike, ‘je weet nooit wat er met de gegevens gebeurt of in wiens handen ze vallen.’ Eenzelfde scepsis kwam terug in een opiniestuk van Philip Johnston, die zich in The Daily Telegraph afvroeg of het bij het bestrijden van een griep die voor de meeste mensen redelijk onschuldig is, nodig is een surveillancesamenleving te creëren.

Controlemiddel

Vertrouwen in de overheid speelt een belangrijke rol bij discussie over nut en nadeel van de app. De jonge moeder Megan zegt tevreden te zijn over de verregaande maatregelen die Boris Johnson heeft genomen. ‘De cijfers gaan de goede kant op, dus ik denk dat ze het goed doen.’ Deze mening wordt gedeeld door de meerderheid van de Britten. Leden van de regering-Johnson staan zelf verbaasd over de medewerking van de bevolking bij de ongekende vrijheidsbeperking van hogerhand.

De haven van de Isle of Wight. Beeld Antonio Olmos

Op de ‘drijvende brug’ over de Medina, de rivier die het rijkere West Cowes scheidt van het wat armere Oosten waar de veerboten arriveren, staat Chris Dove zich te koesteren in de zon. De vijftiger is op weg naar een fabriek waar nu beademingsapparatuur wordt gemaakt. ‘Ik heb zo mijn gedachten over de lockdown, of die wel echt nodig is geweest’, zegt hij, ‘Die corona-app zal ik zeker niet gebruiken, omdat ik bang ben dat het een nieuw controlemiddel is. Er bestaat te veel onduidelijkheid over.’

Uit een opiniepeiling is gebleken dat 57 procent van de Britten verontrust is over het centralistische model. Een regeringswoordvoerder liet donderdag weten dat er mogelijk toch nog wordt gekozen voor het gebruik van Apple- of Googletechnologie, in plaats van voor de eigen NHSX-app. Voor Tony Taylor, gepensioneerd zeeman, zal dat weinig uitmaken. Hij is niet principieel tegen de corona-app, maar heeft een praktisch probleem. ‘Verwacht je dat-ie hierop werkt?’, vraagt hij, een antieke Nokia tonend.

Privacywaakhond trapt op de rem: minister De Jonge mag locatiedata niet gebruiken

Minister Hugo de Jonge wilde met de locatiegegevens van telecomproviders de bewegingen van Nederlanders in kaart brengen. Hij bleek voor zijn beurt te spreken: de Autoriteit Persoonsgegevens gaf nog geen toestemming en de providers weten van niks. Rectificatie volgde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden