Islamitische Universiteit Rotterdam bluft zich rijk

Het schisma ging diep. Slechts over één ding waren 'Schiedam' en 'Rotterdam' het sinds de zomer van 2001 nog eens: er was chaos geweest, financieel en bestuurlijk, door toedoen van oprichter en ex-rector Damra....

Na de afscheiding vertrok Damra bij de achterblijvers. Vanaf dat moment zou alles beter worden. Transparantie was het toverwoord dat in beide kampen viel. Een jaar later is duidelijk dat beide instellingen daaronder iets heel anders verstaan.

De Islamitische Universiteit Rotterdam (IUR) denkt in het groot, duidelijk groter dan concurrent Islamitische Universiteit van Europa (IUE). Dat blijkt al uit de jaarverslagen. Dat van de IUE telt vijftien kantjes en is getiteld: Jaarverslag. Daartegenover stelt de IUR het kloeke, 200 pagina's tellende The Islamic University into the Third Millennium.

De IUE is nauwelijks te vinden op de begane grond van een armoedig flatgebouw aan het Wibautplein in Schiedam. Wie daarentegen de website van de IUR aanklikt, krijgt het monumentale Bergsingel 135 voor zijn neus.

Nog een paar verschillen. De IUE geeft toe zelfs dit uiterst bescheiden onderkomen in Schiedam niet te kunnen betalen. De huurachterstand is inmiddels opgelopen tot een paar maanden. 'We houden het niet lang meer vol', zegt bestuursvoorzitter Johan Meuleman.

Daarentegen zei de IUR vorig jaar al, koud een maand na de afscheiding door de IUE, nieuwe financiers te hebben gevonden die zonder dralen 'ruim zes miljoen gulden' hadden opgelepeld voor het nieuwe onderkomen. 'En dat zonder een cent uit het buitenland', aldus woordvoerder Öztüre destijds. Dat laatste was van belang, een paar weken na de aanslagen in New York en te midden van wilde geruchten over de verbanden tussen de islam en terreur.

'Onbegrijpelijk', zegt Meuleman. 'Het huidige, nieuwe bestuur heeft helemaal geen banden met de Nederlandse gemeenschap. Dat is juist het probleem: een groot deel van de bestuurders zit gewoon in Ankara achter een bureau. De meeste docenten, inclusief de rector zelf, spreken geen woord Nederlands. Dus wie zouden dan die financiers moeten zijn?'

Meuleman ziet maar één mogelijkheid: dat de financiers toch uit het buitenland komen en dat er toch waarheid zit in allerlei geruchten die de ronde doen. Zo reppen sommigen van betrokkenheid van mystieke organisaties als de Nursi- en de Suleymançi-beweging bij de IUR.

Er is nóg een mogelijkheid. Geldstromen mogen lastig te ontwarren zijn, duidelijkheid over de eigenaar van Bergsingel 135 valt eenvoudig te verkrijgen. Een gang naar het kadaster leert dat het gebouw ook in september 2002 nog steeds stevig in handen is van scholengemeenschap ROC Zadkine.

De IUR zetelt nog steeds aan de Aelbrechtskade, maar heeft alvast een voorschotje genomen op wat komen gaat. Doorklikken op de Nederlandstalige website en nadere bestudering van het handboek, leren dan ook dat de verhuizing pas in februari 2003 een feit zal zijn.

Behalve op de Engelstalige versie van de site. Daar blijkt de koop al te zijn beklonken met 'de ruimhartige steun van Europese moslimgemeenschappen'.

Zelfs de bewering dat in februari wordt verhuisd, is voorbarig. 'We hebben wel een overeenkomst', zegt bestuursvoorzitter Guis van het ROC Zadkine. 'Maar wij trekken er pas in augustus 2003 uit. Hoe de IUR zich voorstelt er dan al in te zitten, weet ik ook niet. En eerst moet het met het geld natuurlijk ook rondkomen.' Guis vindt het 'niet erg netjes' dat de IUR alvast goede sier maakt met zijn gebouw. 'Maar ik lig er ook niet wakker van, hoor.'

De IUR bluft dus. Dat lijkt een patroon. Op de website en in 'The Islamic University into the Third Millennium' ritselt het van de ronkende taal over samenwerkingsprojecten met gerenommeerde instituten.

Het beste voorbeeld van zo'n samenwerkingsproject, aldus de website van de IUR, is dat met de 'Babylon-groep' van de Katholieke Universiteit Brabant. 'Samenwerking?', zegt Babylon-directeur Guus Extra. 'Ik ben weleens ingegaan op een uitnodiging voor een lezing. Dat is alles.' De bewering over de samenwerking met de KUB staat merkwaardig genoeg alleen op de Engelstalige website. Elders ontbreekt zij.

Hoogleraar John Entelis van de Fordham Universiteit in New York komt prominent voor in álle publieke uitingen. Misschien heeft hij nauwe banden met de IUR? Entelis: 'Ik heb het instituut vorig jaar bezocht in het kader van een lezingenprogramma van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken en toen met bestuursleden gesproken. That's it.'

'Het is een probleem', zegt Extra's collega-hoogleraar Beck. 'Ze zoeken contact en zodra je ze een keer te woord hebt gestaan, is er volgens hen meteen sprake van vèrgaande samenwerking. Ze hebben kennelijk niet in de gaten dat ze zichzelf zo in de vingers snijden.'

'De ambities zijn enorm', zegt Extra. 'Maar ze lijken geen idee te hebben wat er allemaal voor nodig is om een universiteit te worden. Ze onderschatten wat daar aan knowhow voor nodig is. Ze hebben nog een lange, lange weg te gaan.'

Meuleman van de Schiedamse universiteit: 'Zolang we rollebollend over straat gaan, komen we er zeker niet.'

Hij wil dan ook weer fuseren met 'Rotterdam'. 'Samen staan we veel sterker.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.