Nieuws Israël

Islamitische Jihad en Israël kondigen staakt-het-vuren af in Gaza: ‘Midden-Oosten kan geen oorlog gebruiken’

Israël en de Palestijnse beweging Islamitische Jihad hebben een staakt-het-vuren afgekondigd dat donderdagochtend is ingegaan. Enkele uren later werden echter zeker vijf raketten op Israël afgevuurd. Het luchtalarm ging af in Israëlische woongebieden. Het Israëlische leger gaat tot dusver niet over tot een tegenaanval.

Een Palestijnse man bij een lichaam in het mortuarium in Gaza Stad. Bij de gevechten van de afgelopen twee dagen zijn 34 Palestijnen om het leven gekomen. Beeld AFP

Het bestand werd bereikt na bemiddeling van Egypte en de VN. Bij de Israëlische bombardementen zijn de afgelopen dagen 34 Palestijnen om het leven gekomen. Aan Israëlische kant vielen drie gewonden door Palestijnse raketbeschietingen.

‘De komende uren en dagen zullen kritiek zijn’, aldus Nicolai Mladenov, de Midden-Oostengezant van de VN, over de wapenstilstand. ‘Alle partijen moeten zeer terughoudend zijn en hun best doen bloedvergieten te voorkomen. Het Midden-Oosten kan geen nieuwe oorlog gebruiken.’

Israël zei dat het alle militaire doelen in Gaza had bereikt. Volgens legerwoordvoerder brigadier-generaal Hidai Zilberman is de militaire infrastructuur van Islamitische Jihad zware schade toegebracht en werden 25 ‘terroristen’ gedood. 

Hevige gevechten

Het Israëlische leger bestookte twee dagen lang doelwitten van Islamitische Jihad. De organisatie vuurde zo’n vierhonderd raketten af op Israël. Het waren de hevigste gevechten in maanden. 

De strijd begon maandag na een Israëlische luchtaanval op een leider van Islamitische Jihad, Baha Abu al-Atta. Deze kwam, samen met zijn vrouw, om het leven.

Islamitische Jihad reageerde met raketbeschietingen, maar stelde maandag dat de strijd kon stoppen als Israël geen gerichte dodelijke aanvallen meer zou uitvoeren. Ook eiste leider Al-Nakhala dat er bij grensprotesten in de Gazastrook geen doden meer vallen en maatregelen worden genomen om de Israëlische blokkade van het gebied te versoepelen.

In een groot deel van Israël stond het dagelijks leven de afgelopen twee dagen stil: de hele dag door klonk tot in Tel Aviv het luchtalarm. In het grensgebied bij Gaza waren de scholen gesloten. 

Volgens het leger werden de meeste aanvallen onderschept door het raketafweersysteem Iron Dome, maar werden er wel woningen geraakt. Ook in Gaza waren scholen en instellingen dicht. Er was weinig verkeer op straat.

Het was voor het eerst in jaren dat Israël een prominente Palestijnse leider liquideerde. Op dinsdag werd nog een poging gedaan een andere leider van Islamitische Jihad te doden. Akram al-Ajouri overleefde de raketaanval op zijn appartement in Damascus, maar een zoon en kleindochter kwamen om het leven, volgens Syrische staatsmedia.

Hamas buiten schot

Daarnaast was het opmerkelijk dat Hamas door Israël buiten schot wordt gehouden. Tot nu toe werd deze terreurorganisatie, die in de Gazastrook aan de macht is, verantwoordelijk gehouden voor alles wat in Gaza gebeurde. Als Islamitische Jihad raketten afvuurde, antwoordde het Israëlische leger met bombardementen op Hamas-doelen. Als Hamas dat niet wilde, moesten ze Islamitische Jihad maar wat strakker aan de ketting leggen, zo luidde de redenering. Nu probeerde het Israëlische leger zich volgens een woordvoerder te beperken tot doelwitten van Islamitische Jihad alleen.

Er is een wereld van verschil tussen de twee jihadistische organisaties. Hamas moet meerdere ballen tegelijk in de lucht zien te houden, en haar verantwoordelijkheid als regering in balans houden met haar toewijding aan het gewapende conflict met Israël. Daarom houdt de organisatie vast aan het broze staakt-het-vuren dat dankzij bemiddeling van Egypte tot stand is gekomen. 

Familie van een strijder van Islamitische Jihad rouwen op zijn begrafenis. De man kwam om het leven bij een luchtaanval van Israël. Beeld AFP

Islamitische Jihad hoeft zich niet druk te maken over zaken als salarissen, de economie of scholing, en kan zijn raketarsenaal zonder enige bedenkingen inzetten. Dankzij geld en kennis uit Iran heeft de organisatie zich de afgelopen jaren kunnen ontwikkelen tot een serieuze gevechtsmachine die 15 duizend strijders telt. Hamas heeft 25 duizend strijders.

Hamas voelde zich de afgelopen dagen niet geroepen om Islamitische Jihad bij te staan in de gevechten. De kans was groot dat het conflict flink zou escaleren en er een nieuwe Gaza-oorlog zou uitbreken als Hamas zich ook in de strijd zou werpen. De leider van Islamitische Jihad, Zeyad al-Nakhala, toonde zich woensdag uiteindelijk bereid tot een bestand om verder bloedvergieten te voorkomen. Hij waarschuwde in een interview dat zijn groep de strijd nog ‘lange tijd’ kon volhouden als de Israëliërs niet zouden instemmen met zijn eisen. Israël ontkende donderdag dat het eisen van de beweging had ingewilligd.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde Abu al-Ata ‘een tikkende tijdbom’ en een ‘aartsterrorist’.  Hij zou er vooral op uit zijn een broos staakt-het-vuren tussen Israël en de Hamas-machthebbers in Gaza te ondermijnen.

Vlak voordat het Eurovisie Songfestival in Tel Aviv werd gehouden, vuurde Hamas raketten af op Israël. Het was een gok: zo vlak voor het evenement was de tegenstander vast bereid tot concessies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden