NIEUWS ISLAMITISCH ONDERWIJS

Islamitisch onderwijs groeit: aantal leerlingen in tien jaar tijd met 60 procent toegenomen

Islamitisch onderwijs is in opmars, ondanks de discussie die woedt over de wenselijkheid ervan. Het aantal leerlingen op islamitische basisscholen in Nederland is in tien jaar tijd met ruim 60 procent toegenomen.

De islamitische basisschool Al Amana in Zeist. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dit blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), die de Volkskrant heeft opgevraagd. De trend is opvallend, omdat het aantal leerlingen in het protestants en katholiek onderwijs al decennia stabiel is. Het islamitisch basisonderwijs telde in 2008 nog 9.324 leerlingen, in 2018 zijn dit er 15.078.

Een aanvraag voor een islamitische school wordt in eerste instantie behandeld door de gemeente. Die kijkt of er in de regio genoeg animo voor is, een wettelijke voorwaarde om overheidsfinanciering te krijgen. In de periode 2014-2019 werden 17 aanvragen ingediend, waarvan er uiteindelijk 15 werden gehonoreerd. 

Wanneer de gemeente de aanvraag afwijst, kunnen schoolbestuurders zich wenden tot het ministerie van Onderwijs. Wordt ook daar geen goedkeuring verleend, dan biedt de Raad van State de laatste strohalm. De hoogste rechtsprekende instantie boog zich sinds 2016 vier keer over een aanvraag voor islamitisch basisonderwijs: voor Zoetermeer en Dordrecht werd die afgewezen, voor Zeist en Westland kwam groen licht.

Lokale partijen tegen

In Zeist ging de gemeenteraad na de uitspraak onmiddellijk overstag. Inmiddels is de islamitische basisschool met meer dan 200 leerlingen begonnen. Het getouwtrek in het Westland is echter nog niet voorbij. Lokale partijen zijn mordicus tegen de komst van een islamitische school en weigeren zich neer te leggen bij  de uitspraak van de rechter dat de school aan alle wettelijke eisen voldoet.

Onderwijsminister Arie Slob zag zich hierdoor gedwongen de raad middels een zogeheten ‘indeplaatsstelling’ buitenspel te zetten. De gemeenteraad ging hiertegen in beroep. Maandag diende de zaak bij de Raad van State in Den Haag. Over zes weken volgt de uitspraak.

Niet alleen in lokale raden, ook in Den Haag staat islamitisch onderwijs ter discussie. Publicaties over de omstreden lesmethode Help! Ik word volwassen en de slepende controverse rondom het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam riepen bij de VVD en PvdA de vraag op of het niet tijd wordt om wetsartikel 23, waarin de vrijheid van onderwijs is verankerd, te ‘moderniseren’.

Dat het islamitisch onderwijs desondanks groeit, is het gevolg van de kwaliteitsslag die het heeft gemaakt, zegt religiewetenschapper en onderwijskundige Cok Bakker, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Het bestuur is beter georganiseerd en de kwaliteit is daardoor toegenomen: islamitische scholen scoren al vijf jaar op rij het beste op de Cito-toets. Bij het berekenen van deze Cito-scores worden wel ongunstige factoren in de thuissituatie, zoals schuldenproblematiek, laag opleidingsniveau en herkomst van ouders, meegenomen. ‘De beeldvorming van het islamitisch basisonderwijs is verbeterd, zowel bij ouders als naar de Onderwijsinspectie toe’, zegt Bakker. Die oordeelde tien jaar geleden nog dat de kwaliteit van het islamitisch onderwijs overwegend ondermaats was.

Geloofsidentiteit

Nederland telt 54 islamitische basisscholen en twee islamitische scholen voor voortgezet onderwijs. Ongeveer één op de acht moslimkinderen gaat naar een islamitische basisschool, 1,07 procent van het totale aantal basisschoolleerlingen. Ter vergelijking: iets meer dan 60 procent van de Nederlandse kinderen gaat naar een protestantse of katholieke basisschool.

‘Kinderen voelen zich op onze scholen thuis, waardoor ze optimaal presteren’, zegt Gökhan Çoban, voorzitter van de koepelvereniging Islamitische Schoolbesturen Organisatie (ISBO). De geloofsidentiteit van islamitische scholen draagt volgens hem in positieve zin bij aan de onderwijskwaliteit.

Onderwijsdeskundige Bakker zet hier vraagtekens bij. ‘Het staat natuurlijk buiten kijf dat kinderen beter leren in een omgeving die vertrouwd is en veilig aanvoelt. Maar’, voegt hij daaraan toe, ‘voor diversiteit valt ook iets te zeggen. Daar kun je immers ook van leren. We leven nu eenmaal in een pluriforme samenleving, je moet met verschillen kunnen omgaan.’

Met medewerking van Sarah Haddou en Semina Ajrovic.

Deze islamitische basisschool ziet zichzelf graag als heel gewoon
Een gewone school met ruimte voor godsdienstonderwijs, zo ziet basisschool Al Amana zichzelf. ‘Soms wordt echt gedaan alsof we compleet van Mars komen.’

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel was de religieuze betrokkenheid Protestants te laag, dit is nu aangepast naar de juiste waarde, 15 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden