Islamisten plunderen kerk Diabaly

Radicale moslims hebben tijdens hun bezetting van het stadje Diabaly veel verwoest, stelt Kees Broere vast.

DIABALY - Maria is onthoofd. De heilige maagd, de moeder van Jezus Christus, ligt met haar stenen hoofdje op het altaar van de katholieke kerk in Diabaly. Zij is het slachtoffer geworden van een beeldenstorm door islamistische groepen uit het noorden van Mali. De moeder van alle smarten is in drie stukken uiteengevallen.


Ook elders in de kerk zijn de sporen van de islamistische aanval te zien. Het vlies van inheemse trommels, bedoeld om de misvieringen Afrikaanse luister te geven, is aan stukken gereten. Gebedsboeken zijn verscheurd. En ook een beeld van Christus zelf moest eraan geloven.


Het is ongekend voor Mali, dit door religie ingegeven geweld. Het West-Afrikaanse land kent een moslimmeerderheid van zo'n 85 procent en die heeft zich in het verleden nooit in negatieve, laat staan gewelddadige zin bemoeid met de geloofsbelevenis van anderen, of dat nu katholieken, protestanten of animisten zijn.


Ruim een week geleden trokken de islamisten Diabaly (40 duizend inwoners) binnen. De bevolking, zo zegt een inwoner, werd er volkomen door verrast. 'Ze zeiden dat ze verwachtten dat wij, de bewoners, ons bij hen zouden aansluiten', vertelt François Drabo. 'Ze vertelden ons ook over de sharia, de strenge islamitische wet. Niemand hier wilde iets van hen weten.'


Maar ze waren er tot afgelopen maandag wel de baas. De islamisten plunderden onder meer de kerk, stalen goederen uit huizen en winkels, maar lieten de mensen zelf fysiek ongemoeid. En al snel daarna - zeker vorige week woensdag en donderdag - moesten de aanvallers zelf dekking zoeken. Vanuit de lucht kwamen verwoestende aanvallen van de Franse luchtmacht.


Precisiebombardementen

De Fransen bestookten vooral de kazerne van Diabaly, de gebouwen die de islamisten daar na het verdrijven van de Malinese krijgsmacht hadden overgenomen. Nu is er te zien dat het Franse precisiebombardementen zijn geweest: de kazerne zelf is vrijwel aan flarden geschoten, alle huizen eromheen zijn onbeschadigd gebleven.


Een pick-up truck, het favoriete voertuig van woestijnstrijders, is in brand geschoten. In de laadbak liggen de geblakerde resten van talrijke geweren. Verderop staan kisten met munitie die nu zelfs als schroot geen cent meer opleveren. Stukken van het dak zijn hoog in een boom terechtgekomen. Een teruggekeerde Malinese soldaat zoekt naar iets bruikbaars.


Pal naast de kazerne zetelt burgemeester Oumar Diakité. Die zat de afgelopen dagen flink in zijn rats. Inmiddels heeft zijn rol als beschermende burgervader, compleet met trotse sjerp in de kleuren van de landsvlag, weer ingenomen. Op de trappen voor zijn kantoor blikt hij vooruit op de nog komende strijd. 'Ik denk dat de herovering van het noorden van Mali is begonnen', zegt Diakité. Hij is de Fransen, die naast zijn kantoor gelegerd zijn, dankbaar voor hun interventie. Ook is hij dankbaar voor de troepen die nog komen, die van de West-Afrikaanse samenwerkingsorganisatie Ecowas.


Onderling wantrouwen

De plotse komst van de islamisten heeft onder de bevolking van Diabaly tot groter onderling wantrouwen geleid. Dat blijkt bij de moskee van imam Seydou Keita en zijn volgelingen. Sommige inwoners beweren dat de imam zich al eerder in radicaal-islamitische zin uitliet. De onderliggende boodschap: de vijand huist binnen de poorten van onze stad.


'Ik ben blij dat u ons zelf komt vragen of hiervan iets klopt', zegt imam Keita. 'De dorpelingen bezorgen ons een slechte naam. Ze zeggen dat we met de islamisten sympathiseren. Maar wij zijn helemaal niet bekend met de vorm van de islam die deze radicale islamieten aanhangen. We zijn ook nooit met hen in gesprek geweest.'


De afgelopen tijd zijn de spanningen tussen islamitische leiders en de autoriteiten in Mali vaker aan de oppervlakte gekomen. Malinese militairen zouden zich daarbij schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden, bijvoorbeeld door mensen van de straat te plukken en het te executeren, zonder aanklacht of vorm van proces. De dode lichamen werden in waterputten gesmeten.


Het zijn berichten die komen uit plaatsen als Mopti en Sévaré. Het is moeilijk ze bevestigd te krijgen uit onafhankelijke bron. De afgelopen dagen is elke journalist de toegang tot het gebied ontzegd. 'Het gebied is geïnfiltreerd door islamisten en veel te gevaarlijk', verduidelijkt een lokale legercommandant. Maar zijn uitleg klinkt net iets te gemakkelijk.


De pers en andere waarnemers krijgen, ook van de Fransen, slechts stapje voor stapje toegang in Malinees oorlogsgebied. Zoals nu in het 'bevrijde' Diabaly. Bij de kazerne snuffelen hondjes aan kisten munitie en jaagt een hitsige ezel een ezelin na - hij krijgt van haar een harde trap in het gezicht.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden