Islam en terrorisme: een bloemlezing van scherpe opinies

Aanslagen in naam van de islam roepen vragen en discussie op over de rol van die islam bij terrorisme. In die discussie, die sinds de aanslagen van 11 september 2001 op het World Trade Center in New York intensief wordt gevoerd, zit een behoorlijke herhaling. De vragen op zich worden daarom niet minder urgent. Een bloemlezing uit opiniestukken van de Volkskrant over islam en terrorisme.

Op promenade La Rambla ligt een bloemenzee ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de aanslag waarbij met een busje werd ingereden op het publiek. Beeld anp

In het debat over de oorzaken van het islamitisch terrorisme kijken sommigen wel heel hardnekkig één kant op, vindt Arie Elshout. Hij vraagt zich af waar toch die neiging vandaan komt om de schuld - via omwegen weliswaar - bij het Westen neer te leggen. Het is een legitiem punt, we moeten onszelf op de snijtafel van het geweten blijven durven leggen. Maar: 'Als ik een video zie waarop IS-strijders twee vrachtwagenchauffeurs executeren omdat ze niet op de juiste wijze bidden, is dat een vorm van waanzin waarvoor de daders exclusief verantwoordelijk zijn.'

Het gezin van gastcolumnist Keyvan Shahbazi was ineens verdacht op het vliegveld, dankzij Trumps inreisverbod. 'Op grond van de Trump-doctrine zijn wij een Iraans gezin, dus moslim, dus een gevaar voor de veiligheid van Amerikanen.' Maar de kern van het terrorisme is de sharia, niet je paspoort, betoogt hij.

Documentairemaker Fidan Ekiz mist de verbondenheid, juist nu die van levensbelang is. 'In een tijd waarin de dreiging van terreur voortdurend aanwezig is, mogen we het debat niet overlaten aan de schreeuwers die hun absolute gelijk opeisen.' Men is bang uitgemaakt te worden voor racist, islamofoob, radicale moslim, boze burger of tokkie. Hoe kan het dat we wel de angst delen voor een aanslag in ons land, maar we niet in staat zijn om samen een vuist te maken tegen terrorisme?

Vijftien jaar na 9/11 moet de voorlopige slotsom zijn dat niet het apocalyptisch terrorisme maar de mondialisering de centrale uitdaging van deze tijd is, schrijft Arnout Brouwers. 'Zelfs de Fransen, met hun scherpe kritiek op de Amerikaanse 'overreactie' na 9/11, leven onder een semipermanente noodtoestand en worstelen met de vraag hoe ze zich de islamisten van het lijf moeten houden met behoud van iets dat op een grondwet lijkt.

De Nederlandse coördinator terrorismebestrijding miskent dat religie de basis kan vormen voor politiek geweld, schrijft Frits Bolkestein, voormalig leider van de VVD en lid van de Europese Commissie. De term islamofoob heeft volgens hem tot doel het debat over de islam te smoren. 'Maar dat is het tegendeel van wat moet gebeuren. De islam moet zich aanpassen aan de moderne wereld. Een open debat gebaseerd op feiten en zonder vooringenomenheid is daarvoor noodzakelijk.'

Journalisten hebben de neiging de dreiging van terroristische aanslagen te overdrijven, vindt Charles Groenhuijsen. Groenhuijsen, zelf een journalist, wijst erop dat terrorisme als wereldwijd probleem maar zelden Europese landen treft. 'Journalisten leveren de brandstof van de publieke opinie. Wij dragen dagelijks bij aan het scheve wereldbeeld van populisten.'

De meest zinloze discussianten zijn zij die iets willen bestrijden zonder de oorzaken te willen begrijpen, vindt cultuurhistoricus Thomas von der Dunk. Hij benadrukt dat het belangrijk is een onderscheid te maken tussen wat de aanhangers van IS willen en de redenen waaróm ze ertoe gekomen zijn om dat te willen.

'Alle moslims gelijkstellen met terrorisme is stupide en verkeerd. Erkennen dat er een verband is tussen de islam en terreur is echter passend en noodzakelijk. Natúúrlijk heeft een terrorist die zich op Allah beroept wel iets met de islam te maken', schrijft Ayaan Hirsi Ali.

'Het wantrouwen dat zich als een virus heeft verspreid, maakt dat we ons niet kunnen voorstellen dat iemand toch in Allah gelooft en tegelijk niets tegen homo's heeft. Zoals miljoenen christenen ook barbaarse regels in de Bijbel naast zich kunnen neerleggen en toch christelijk kunnen zijn.' Jaren en jaren na 9/11 hebben de terroristen de wereld nog steeds in gijzeling, volgens Nazmiye Oral. Ze hebben gewonnen omdat hun manier van denken de boventoon voert.

'Sommige mensen zijn boos, omdat ik te vriendelijk zou zijn voor de islam. Maar ik word ook bedreigd door radicale moslims, die vinden dat een ongelovige überhaupt niets over de islam mag zeggen', zei Amerikaanse schrijver Karen Armstrong. Bang wordt ze niet van zulke elektronische scheldpartijen. 'Maar het is wel vervelend om elke ochtend hatelijkheden in je mailbox aan te treffen.'

Haci Karacaer van de Turkse organisatie Milli Görüs probeerde te bewijzen dat de islam als een volwassen godsdienst kan functioneren in een moderne samenleving: 'Ons primaire doel is niet de verspreiding van de islam, maar de reeds verspreide islam een ander gezicht geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden