ISAF weet van elk huis in Kabul of er water en licht aanwezig is

De Nederlandse militairen die deelnemen aan de vredesmissie ISAF in Afghanistan hebben een belangrijke taak in het verbeteren van de levensomstandigheden....

Smits, een Nederlandse militair gelegerd in Kabul, tuurt met zijn collega, majoor Peter van 't Hoff, over de rand van de diepe put. Twee mannen hijsen de rubberen zak omhoog en kieperen de modderige brij op de hoop naast de put.

De schoonmaak van deze onderaardse beek is een van de projecten van ISAF, de internationale troepenmacht in Kabul. 'Het bewaren van vrede en stabiliteit houdt meer in dan patrouilleren', legt Van 't Hoff uit. 'Als de mensen hier werk hebben en geld verdienen en als hun kinderen naar school kunnen, dan hebben ze geen tijd meer om te vechten én geen reden om zich bij een krijgsheer aan te sluiten.' Het is voor ons heel belangrijk dat punt te bereiken.'

Mede daarom is de Civiel-Militaire Coöperatie, kortweg Cimic, in het leven geroepen. Een onderdeel van ISAF voor samenwerking tussen het leger, de autoriteiten en hulporganisaties. 'We proberen te voorkomen dat we elkaar voor de voeten lopen', zegt Smits.

Door de intensieve patrouilles van ISAF is er een aardig beeld ontstaan van de situatie in de stad. Smits: 'We hebben in kaart gebracht hoe het zit met de beschikbaarheid van water, elektriciteit en voedsel, hoeveel vluchtelingen er in een bepaalde wijk zitten, hoe het staat met misdaad, scholen, gezondheid, noem maar op.'

Om dit te illustreren zet Smits, terug op de basis, zijn computer aan en op het scherm verschijnt een plattegrond van Kabul. 'Kijk', zegt hij, 'als ik met mijn muis op ''elektriciteit'' klik, dan zie je in elke wijk een rode, gele of groene stip verschijnen. Groen betekent dat er een goede stroomvoorziening is, geel is redelijk en rood is slecht.'

Die bolletjes doen ook hun werk bij trefwoorden als 'voedsel', 'water' 'scholen' en daarachter zit weer een database met foto's, namen, telefoonnummers en paginalange rapporten over de situatie. 'Bij de scholen weten we hoeveel kinderen er komen, wie er voor de klas staat en of die hun salaris hebben gekregen.'

Cimic heeft aan de Verenigde Naties voorgesteld de database toegankelijk te maken voor de hulporganisaties die in Kabul actief zijn. 'We merken dat die er moeite mee hebben de weg naar het leger te vinden', zegt Van 't Hoff.

'En ze werpen ons ook wel eens voor de voeten dat het ónze schuld is, van de militairen, dat het hier in Afghanistan zo'n zooitje is. Het vertrouwen moet duidelijk nog groeien.'

Dat geldt voor het vertrouwen over en weer. Er zijn honderden ngo's (niet-gouvernementele organisaties) in de Afghaanse hoofdstad. In de betere wijken, waar achter hoge muren grote villa's schuilgaan, staat voor bijna elk derde huis het bordje van een of andere hulporganisatie.

'En ik moet zeggen, ze nemen ruim de tijd om de kat uit de boom te kijken', zegt Van 't Hoff geïrriteerd. 'Ze zijn maandenlang bezig met onderzoek en sponsoring en pas nu zie je dat ze ook daadwerkelijk actie beginnen te ondernemen.'

Een van de projecten waarbij militairen zich zelf als hulpverleners hebben opgeworpen is het schoonmaken van de ondergrondse rivier in Tangi, een dorp aan de rand van het ISAF-gebied. Al zevenhonderd jaar leven de mensen hier van de onderaardse rivier, een zogenoemde gareze, waaruit ze hun drinkwater halen en waarmee ze hun akkers bevloeien.

'Vroeger was het hier groen', zegt dorpsoudste Babrak, wijzend naar het harde grijze land om hem heen. 'Het water stroomt vanuit de bergen naar het dorp, maar doordat er al zeven jaar niet meer naar het stroompje is omgekeken, is het dichtgeslibd en kunnen de mensen het water niet meer gebruiken. Het kleine beetje dat we nog naar boven krijgen, is zo smerig dat de kinderen er ziek van worden.'

Het is geen gebruikelijk project. 'Sergeant-majoor Willem de Niet uit Assen wilde de premie die hij na 24 jaar dienst kreeg, gebruiken voor een goed doel in Afghanistan', licht Smits toe. 'Wij zijn toen, bij wijze van uitzondering, op zoek gegaan naar een passend project.'

Het zal nog wel even duren voor de hele stroom is uitgemest, want Muslim heeft nog anderhalve kilometer te gaan. Smits: 'Het halve dorp is omgespit om luchtgaten te graven, er zijn bruggen gemetseld op plaatsen waar de gareze bovengronds komt en een deel van de stroom is helemaal schoon. Een prachtig project. We moeten alleen oppassen dat er geen geiten of kinderen in die luchtgaten vallen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden