Nieuws Terreurgroep IS

IS wacht rustig af tot Amerikanen weg zijn

Hoewel hun laatste bolwerk niet groter is dan Central Park, blijven de IS-strijders in Syrië nog lange tijd een groot gevaar vormen. Deskundigen in het Pentagon hameren daarop. President Trump zegt dat IS mogelijk al volgende week al zijn terrein zal hebben verloren. Hij wil alle Amerikaanse troepen daarom uit Syrië terugtrekken.

Syriërs die gevechten bij het dorpje Baghuz zijn ontvlucht wachten in het Syrische gouverenment Deir ez-Zor om gescreend te worden. Beeld AFP

Vanaf diverse kanten in het Amerikaanse defensieapparaat wordt druk uitgeoefend op Trump om geen overhaaste stappen te zetten. Dat zou IS de gelegenheid geven zich even stil te houden en na enige tijd weer op te duiken. In Syrië wijst veel erop dat de extremisten zo’n nieuwe opstand inderdaad aan het voorbereiden zijn.

Een van de hoogste Amerikaanse militairen, generaal Joseph Votel, verscheen dinsdag met die boodschap voor de Senaatscommissie voor de strijdkrachten. ‘We moeten het netwerk onder druk blijven zetten’, zei hij. ‘Als we dat niet doen, zullen ze in staat zijn terug te keren.’

Waakzaam blijven

‘Het is belangrijk te beseffen dat de strijd tegen IS en andere gewelddadige extremisten niet over is’, aldus Votel. ‘De hard bevochten overwinningen van de coalitie kunnen alleen veilig worden gesteld door waakzaam te blijven tegen het grotendeels uiteengedreven IS, dat niettemin de beschikking houdt over leiders, strijders, helpers en een godslasterlijke ideologie.’

In het Pentagon leeft de vrees dat zich Trump zich met zijn aankondiging in de kaart heeft laten kijken, iets wat hij met betrekking tot Afghanistan zijn voorganger Barack Obama altijd heeft verweten. IS kan rustig afwachten tot de Amerikanen vertrokken zijn en dan weer tevoorschijn komen.

Volgens het in Londen gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten zijn er al aanwijzingen voor een aanzwellende opstand. Veel strijders hebben zich teruggetrokken in grotten en op andere afgelegen plekken in het noorden en westen van Syrië. Daar is volop ruimte waar ze ongezien hun gang kunnen gaan.

Slapende cellen

In Syrië en ook in Irak, zo meldt persbureau AP, komen slapende cellen nu al geregeld in actie. Ze plegen moordaanslagen, richten ad hoc controleposten op en verspreiden flyers met propaganda en dreigementen. Daarmee leggen ze de basis voor een opstand die groter kan worden als de Amerikanen zich terugtrekken.

Volgens het Observatorium hebben IS-cellen sinds augustus al meer dan 180 mensen vermoord, onder wie commandanten van de met de VS samenwerkende SDF-militie. In het oosten van Syrië werden onlangs ’s nachts op een weg urenlang alle passanten gecontroleerd door IS-strijders. Een onderwijzer kreeg te horen dat hij het niet in zijn hoofd moest halen IS-graffiti van schoolmuren te verwijderen.

‘De aftocht van de Amerikanen maakt de kans op een terugkeer van IS vele malen groter’, zegt IS-expert Hassan Hassan van het Tahrir Institute for Middle East Policy in Washington tegen AP.

Wederopstanding

Dit gevaar wordt bevestigd in een rapport dat deze week werd uitgebracht door de interne waakhond van het Pentagon. IS blijft een actieve groepering, aldus de inspecteur-generaal van het ministerie, die vooral in Irak, maar ook in Syrië bezig is zich te herstellen van de opgelopen klappen.

‘Zonder aanhoudende druk om het terrorisme te bestrijden kan IS in Syrië binnen zes tot twaalf maanden een wederopstanding beleven en opnieuw enig grondgebied in handen krijgen’, aldus het rapport.

Op het ogenblik controleert IS alleen nog enkele dorpen in het zuidoosten van Syrië, ten oosten van de Eufraat. Volgens Amerikaanse zegslieden is het gebied nog geen 10 vierkante kilometer groot, kleiner dan Central Park in New York. Volgens generaal Votel zitten er nog 1.000 tot 1.500 strijders.

Ondergronds netwerk

In een nieuw VN-rapport wordt eveneens gewaarschuwd voor het blijvende gevaar van IS. De beweging heeft zich omgevormd tot een ondergronds netwerk, met een centraal leiderschap, duizenden strijders en zo’n 300 miljoen dollar tot zijn beschikking. In Irak en Syrië zouden zich nog 18 duizend strijders bevinden, onder wie 3.000 uit het buitenland.

In het rapport van secretaris-generaal António Guterres van de VN wordt IS omschreven als ‘veruit de meest ambitieuze internationale terroristische groepering’. De beweging blijft meer dan wie ook in staat tot het uitvoeren van een ‘grootschalige, complexe aanval’.

In het CBS-programma Face the Nation zei president Trump zondag dat IS in Syrië ‘voor 99 procent verslagen is; we zullen spoedig op 100 zitten’.

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond dat in Irak en Syrië zich nog 128 duizend IS-strijders bevinden. Dit moet 18 duizend zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden