Is vrije tijd zonder werkmail mogelijk?

PETER DE WAARD

Dankzij de crisis is niet de ict-sector maar de economie de grootste taalverrijker geworden. Vorig jaar alleen al werden negentig nieuwe woorden genoteerd in de financiële begrippenlijst: van begrotingsravijn tot koopsomwolk, spaarvarkentaks, Brussel-proof, jaloeziebelasting en aandeelhouderslente.

De FNV heeft nu het eerste woord voor het jaar 2013 aangeleverd: technostress. Het is de keerzijde van het zogenoemde Nieuwe Werken. Door de opkomst van de smartphone, iPad en laptop vervaagt de scheiding tussen werken en privé. De wired werknemer heeft de wereld binnen handbereik, maar kan die daardoor ook niet meer buiten de deur houden.

Continu sijpelt een stroom van sms'jes, e-mails en tweets met werkinformatie door. Van werknemers wordt steeds vaker verwacht dat ze die onmiddellijk tot zich nemen, want organisaties moeten 24 uur bereikbaar zijn voor klanten en andere relaties. Al 7 procent van de werknemers erkent 'obsessief' zijn mobieltje te checken op nieuwe mail. Een op de vier werknemers checkt zijn smartphone buiten werktijd meer dan vijf keer per uur. Dit veroorzaakt acute stress bij ict-storingen en informatie-overload. In plaats van dat het Nieuwe Werken werk en privé beter combineert, leidt het tot slaapgebrek, oververmoeidheid en fysieke ongemakken.

De FNV vindt dat daar paal en perk aan moeten worden gesteld voordat de hele natie met een burn-out kampt. Het werk moet worden beperkt tot de uren waarvoor wordt betaald. In principe zouden de werknemers dit zelf kunnen doen door de smartphone bij het passeren van de prikklok meteen uit te zetten en niet mee te nemen naar het concert en de verjaardagsvisite .

Werknemers durven dat niet, omdat ze van bovenaf voortdurend de psychosociale druk voelen op informatie te moeten reageren. Daarom moeten er in Nederland beperkende regels komen zoals in Duitsland, waar Volkswagen bijvoorbeeld heeft verordonneerd dat dertig minuten na het einde van de arbeidstijd geen e-mail meer wordt doorgezet naar de mobiele telefoon. Ook bij het Nieuwe Werken mag de werkweek niet langer dan 48 uur zijn, moet de weekendrust worden geëerbiedigd en moeten perioden van bereikbaarheid als consignatiedienst gelden. In plaats van bureaucratische regelgeving zou echter ook een foefje uitkomst kunnen bieden. Zo verwijdert Daimler automatisch alle e-mails van personeel dat op vakantie is. Marktonderzoeker Nielsen heeft de reply-to-all-knop verwijderd uit zijn mailprogramma's.

Als de FNV haar zin krijgt, zouden de bazen ook recht moeten hebben hun personeel te verbieden in werktijd online huishoudelijke besognes te regelen zoals wie de kinderen van de crèche haalt. Als werknemers zichzelf niet kunnenontwiren, moet in de CAO meteen honderd procent de scheiding tussen werk en privé worden gemaakt.

Anders kan in 2014 het woord crècheloon aan de begrippenlijst worden toegevoegd.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden