IS verovert zeker zes districten in Afghanistan

Strijders die loyaal zijn aan Islamitische Staat (IS) hebben voor het eerst gebied in Afghanistan in handen gekregen. Minstens zes districten in de oostelijke provincie Nangarhar die eerder werden gecontroleerd door de Taliban, zijn de afgelopen weken gedeeltelijk veroverd door IS. Het persbureau Reuters heeft dat gehoord van lokale ambtenaren en van burgers die de districten zijn ontvlucht.

Politie en militairen bekijken de schade die is aangericht door een zelfmoordaanval in Jalalabad op 1 juni.Beeld ANP

Honderden IS-aanhangers hebben de Taliban uit een deel van de provincie verdreven en hebben papavervelden vernietigd die door de Taliban werden gebruikt om hun gewapende campagne tegen de Afghaanse regering te financieren.

'Ze kwamen in een groot aantal kleine vrachtwagens, vol met grote machinegeweren. De Taliban konden zich er niet tegen verzetten en vluchtten', zegt Haji Abdul Jan, een stammenoudste uit Achin, een van de zes districten. Volgens hem werden de IS-strijders door sommige inwoners verwelkomd. Zelf zocht hij begin juni zijn toevlucht tot de provinciehoofdstad Jalalabad.

'Anders dan de Taliban dwingen de IS-aanhangers de bevolking van de dorpen niet om hen te voeden en onderdak te verlenen. Ze hebben veel geld bij zich om voedsel te kopen en jonge mannen over te halen zich bij hen aan te sluiten.'

Serieuze aanwezigheid

De getuigenissen van de gevluchte dorpelingen vormen het eerste bewijs dat IS een serieuze aanwezigheid heeft in Afghanistan. In januari verklaarde een Taliban-commandant in de zuidelijke provincie Helmand te zijn overgelopen naar IS. In april kwamen ruim 35 mensen om toen een zelfmoordterrorist een bom liet ontploffen in Jalalabad. De aanslag werd opgeëist door IS.

Niet duidelijk is wat precies de banden zijn tussen de zelfverklaarde IS-aanhangers in het oosten van Afghanistan en de centrale leiding van de beweging in Irak en Syrië. Volgens de getuigen zijn de meeste IS-strijders Afghaanse mannen die de Taliban de rug hebben toegekeerd, teleurgesteld over de in hun ogen geringe effectiviteit van de beweging. Tientallen buitenlandse strijders zouden zich bij hen hebben gevoegd.

Op sommige plekken is de zwarte IS-vlag gehesen en buitenlandse strijders van onbekende herkomst geven in moskeeën preken in het Arabisch, met behulp van vertalers. 'Ze vertellen de mensen over de islam en zeggen wat ze allemaal moeten doen en niet mogen doen', vertelt Abdul Wali, een jonge man uit het district Achin.

Tekst loopt door onder grafiek.

Beeld .

Eén vlag

Op sommige plekken is de zwarte IS-vlag gehesen en buitenlandse strijders van onbekende herkomst geven in moskeeën preken in het Arabisch, met behulp van vertalers. 'Ze vertellen de mensen over de islam en zeggen wat ze allemaal moeten doen en niet mogen doen', vertelt Abdul Wali, een jonge man uit het district Achin.

Ook teksten van IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi zijn verspreid, al is niet duidelijk of ze speciaal voor Afghanistan zijn geschreven. 'Alle mujahedinstrijders worden uitgenodigd deze heilige oorlog te voeren onder één vlag, te weten de Islamitische Staat', aldus het pamflet.

De Taliban geven toe onlangs terrein te hebben verloren in de provincie Nangarhar, maar ze ontkennen dat het om IS-strijders gaat. 'Het zijn dieven en boeven. We zullen de gebieden spoedig van hen ontdoen en de dorpsbewoners bevrijden', zegt Taliban-woordvoerder Zabihullah Mujahid.

Reuters sprak in een provisorisch opvangkamp in Surkh Dewal, nabij Jalalabad, met ongeveer dertig gevluchte burgers. Zij komen uit districten die voor journalisten al geruime tijd te gevaarlijk zijn.

Wreed

De IS-aanhangers die de mannen aan het werk zagen, worden door hen omschreven als wreed. Taliban-commandanten werden onthoofd. Ook worden de dorpsbewoners strenger bejegend dan zij van de Taliban gewend waren. De Taliban hadden hun regime verzacht om steun onder de bevolking te winnen, zegt Malek Jan, een stamoudste uit het dorp Shadal. 'IS verbrandde de papavervelden en verbood de verkoop van sigaretten', vertelt hij.

Papaver, grondstof van opium en heroïne, is een belangrijke inkomstenbron voor de Taliban. De IS-strijders bleken over flinke sommen geld te beschikken.

In ten minste 6 van de 20 districten van Nangarhar heeft IS gebied in handen gekregen, zo stellen lokale ambtenaren: Achin, Nazyan, Rodat, Bati Kot, Dih Bala en Chaparhar. In de districten Khogyani en Pachir Wa Agam zijn gevechten gaande tussen IS en de Taliban. Er hebben nog geen gevechten plaatsgevonden tussen IS en het Afghaanse leger, dat de stedelijke centra controleert.

'Ze hebben ons niet aangevallen, en wij hen ook niet', aldus Malek Islam, commandant van het district Achin. Wel zegt hij dat IS-strijders 'bijna overal in het district' zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden