Is Van Gaal nou zo slim of zijn wij nou zo dom?(3)

Door een voorliefde voor eilanden en omstandigheden die iets met de Griekse crisis te maken hebben, bracht ik mijn vakantie door op Ibiza. Op een ochtend lag op de balie van de receptie een beduimeld exemplaar van Story, zomaar voor het grijpen.


Humberto Tan was volgens Story ook lekker op vakantie op Ibiza geweest. Hij was gefotografeerd in zijn zwembroek, staand in zee, terwijl hij zijn smartphone bespeelde. In de wereld van Humberto gaat het werk waarschijnlijk altijd door. Toch was het een raar gezicht. Verder bleek de dochter van Humberto goed overweg te kunnen met de dochter van Ruud Gullit en hadden ook Wendy van Dijk en Erland Galjaard het fijn op Ibiza. Ze hebben daar een huis.


Tussen al dat opgewekte vakantienieuws - Danny de Munk bleef dit jaar lekker in Bakkum - stond een hartverscheurend verhaal over Louis van Gaal. Het ging over zijn kunstheup.


Die heup schiet om de haverklap uit de kom en dat bezorgt hem helse pijnen. Gelukkig krijgt hij veel steun van zijn vrouw Truus. Ook stond er in het verhaal in Story iets over de vele kilo's die hij is kwijtgeraakt. Prompt droomde ik 's nachts over Van Gaal, iets wat mij jarenlang niet was overkomen. Het was natuurlijk een teken.


Het is geen toeval dat zijn rentree en de mijne samenvallen. Als hij het doet, kan ik niet achterblijven. Mijn eerste en mijn laatste column op de sportpagina's verschenen in oktober 1996 en september 2008 en gingen allebei over Van Gaal. Boven de columns stonden identieke koppen: 'Is Van Gaal nou zo slim of zijn wij nou zo dom?' Deze, de eerste van een nieuwe reeks, gaat ook over Van Gaal.


Onder de titel 'de Twaalfde Man' verschenen destijds 556 columns. Vaak werd Van Gaal opgevoerd, vooral in de periode dat hij trainer was van Ajax en, later, het Nederlands elftal. Van Gaal was de rode draad in het bestaan van de Twaalfde Man. Ik ben hem daar altijd dankbaar voor geweest. Waar Van Gaal is, is kopij. Louis van Gaal is een soort Mart Smeets, net zo mal, maar vele malen fascinerender.


In de eerste Twaalfde Man schreef ik: 'Honderden kostelijke stukjes in de kranten en tijdschriften heeft hij het volk geschonken, en boeiende televisiebeelden, en dat in een tijd dat in het voetbal dooie dienders en grijze muizen de meerderheid vormen.'


Twaalf jaar later kopieerde ik de alinea, in de 556ste aflevering. Dat doe ik vandaag weer en misschien over twaalf jaar nog een keer.


Ik heb weleens overwogen alleen nog maar columns over Van Gaal te schrijven, totdat ik zou zijn doorgedrongen tot de krochten van zijn ziel en ik eindelijk zou begrijpen wie hij is, en wat hij wil. Misschien heb ik alleen maar zo vaak over hem geschreven om erachter te komen wie die merkwaardige figuur eigenlijk is. Goddank is hij bondscoach geworden en kan de studie worden voortgezet.


Na mijn vakantie heb ik tientallen stukken gelezen over de terugkeer van Van Gaal, zijn heup, zijn persconferenties en de wedstrijd tegen België. Het is alsof hij zichzelf opnieuw heeft uitgevonden, schreef Willem Vissers met enige verwondering in deze krant.


Als ik de snoeiharde aanval op Van Gaal in Voetbal International even buiten beschouwing laat, acht pagina's hilarische kwaadaardigheid onder de kop 'Het ligt nooit aan Louis van Gaal', geeft dat de teneur van de ontvangst in de media goed weer.


Van Gaal is rustiger geworden. Hij reageert kalm op alle vragen en gaat geen onderwerp uit de weg. Hij is openhartig. Hij maakt grapjes die weliswaar mislukken, maar hij probeert het in elk geval. Van Gaal heeft zichzelf opnieuw uitgevonden.


Het Nederlands elftal speelt de komende week een WK-kwalificatiewedstrijd tegen Turkije, en vier dagen later een tegen Hongarije. Als de resultaten tegenvallen en de media ('min-min') de aanval openen op ploeg en coach, zal alles weer zijn zoals het hoort en altijd is geweest: dan werpt Van Gaal zijn vermomming met een woest gebaar van zich af en toont hij zijn ware gedaante.


Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant


Reageren? twaalfdeman@volkskrant.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden