Column

Is valuta-oorlog nu totale oorlog?

De populisten hoeven niet eens verkozen te worden om hun zin te krijgen. Na de Brexit lijkt nu ook het plan voor de grote handelszone TTIP om zeep gebracht. Dat betekent dat de al in gang gezette valuta-oorlog tussen de VS en Europa kan escaleren in een handelsoorlog.

null Beeld anp
Beeld anp

Behalve dat de handelsblokken elkaar dwars gaan zitten door hun valutakoersen te manipuleren, zullen ze elkaar nu ook blijven bestrijden met tarifaire (importheffingen) en non-tarifaire (regelgeving) handelsbarrières. En daar kwam gisteren nog een andere oorlog bij zodat in economische zin de totale oorlog bijna een feit is.

Brussel begon op grond van handelsregels (onterechte staatssteun) zijn eigen belastingoorlog door de Amerikaanse multinational Apple te verplichten 13 miljard euro plus gederfde rente te betalen aan de republiek Ierland. Dat zal niet goed vallen in de VS waar het vooral ook gezien wordt als wraakactie van de met name door Frankrijk bekritiseerde miljardenboetes die Europese financiële instellingen in de VS kregen opgelegd vanwege allerlei malversaties.

Applebaas Tim Cook maakte voor de vorm veel misbaar, hoewel de gevolgen voor de beurskoers beperkt bleven. Apple heeft meer dan 200 miljard euro overzee gestald, waardoor 13 miljard niet meer dan een fooi is voor het bedrijf. In werkelijkheid kan het besluit van de Europese Commissie juist heel goed uitvallen voor Apple en de collega-multinationals uit Silicon Valley.

Zij hebben de wereld als hun speelveld en gedijen bij oorlogen. Zo lang de grootmachten ruziën, zit het wel snor met hun voornemen zo weinig mogelijk belasting te betalen en zo veel mogelijk winst op te potten voor de aandeelhouders.

Als de EU hun fiscale constructies niet meer tolereert, is er altijd wel een Europees ministaatje, Caraïbisch eiland of bananenrepubliek waar het fiscaal veilig toeven is. Daarnaast, en sinds de Brexit is iedereen zich daar nog meer van bewust, zullen nationalistische politici graag de band met de EU losser maken als ze met een belastinggeste banen kunnen binnenhalen.

Apple (en ook Google, Amazon, Fiat, Starbucks of hoe de bedrijven in de Ierse belastingzones of Amsterdamse Zuidas ook mogen heten) hoeven maar voor één ding echt bang te zijn: internationale samenwerking.

Als mondiaal afspraken worden gemaakt over uniforme handels- en belastingregels kunnen ze niet langer de machtsblokken tegen elkaar uitspelen. Maar dat is verder weg dan ooit. Sinds 2001 zijn de onderhandelingen over een wereldhandelsakkoord al stil komen te liggen vanwege onwrikbare standpunten. Nu gaan ook de deelakkoorden door het afvoerputje.

Het zal Trump, Le Pen, Wilders en Roos direct nog opbreken dat hun programma's zo kort zijn. Voordat ze als nieuwe elite tot het establishment toetreden, heeft de oude elite hun kinderwensen al vervuld.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden