Is thuiswerk elektronische slavernij?

PETER DE WAARD

In Oxbridge geldt het parool dat studenten die vaak naar de kroeg gaan slimmer worden dan zij die naar de televisie kijken of in de boeken zitten. Behalve dat regelmatige pubbezoekers wereldwijzer zijn, blijken ze vaak ook erudieter. Kennis die in een hoogoplopende discussie over de bar wordt gewisseld, wordt beter opgeslagen dan als die via een documentaire of journaal wordt verteerd. Interactie werkt in levenden lijve beter.

Marissa Mayer, de darling van corporate Amerika, heeft een punt. De baas van Yahoo heeft de aanhangers van het Nieuwe Werken geschokt door thuiswerkers op straffe van ontslag te gelasten weer naar kantoor te komen. Als ze een macho was geweest, was ze onmiddellijk weggehoond, maar ze is een jonge moeder die altijd heeft beweerd dat werk voor haar pas op de derde plaats kwam: na God en de familie. De boodschap komt uit onverdachte bron.

Aan thuiswerken zitten behalve voordelen ook vele nadelen. Een simpel sommetje is niet te maken. Contact met collega's kan niet alleen de creativiteit bevorderen, het kan ook mogelijke onvrede wegnemen. Thuiswerkers zijn vaker niet goed op de hoogte van de achtergronden van onwelgevallige besluitvorming. Op het werk wordt de productiviteit misschien gedrukt door afleiding van kletsende collega's, vergaderingen en andere nevenzaken, thuis gebeurt dat door kinderen, partners, huisdieren, de televisie en een in het oog vallende smerige vaat die eindelijk eens in de afwasmachine moet worden gezet.

Thuis lopen privézaken en werk sneller door elkaar. Daarnaast is het eigen huis geen afgebakend terrein. Op kantoor begint in principe het werk om negen uur en eindigt het om vijf uur. En hoewel als gevolg van de continue bereikbaarheid via iPhones en iPads tegenwoordig de werktijden ook op kantoor niet zo nauw zijn afgebakend, zijn die thuis nog diffuser. Thuiswerkers kunnen hun werk continu opstapelen en uitstellen tot na Pauw & Witteman, CSI of de volleybaltraining. Dat leidt eerder tot een burn-out. Er zijn nu eenmaal weinig mensen zo gedisciplineerd dat ze ook thuis precies de prikklok kunnen hanteren. Thuiswerk wordt daarom al als een vorm van elektronische slavernij beschouwd.

Sinds de publicatie van Alvin Tofflers bestseller The Third Wave is thuiswerken echter geromantiseerd als een elektronisch buitenhuisje waarin de tweeverdieners het gezin weer aan elkaar kunnen lijmen en zichzelf in de lokale gemeenschap kunnen laten gelden. Vooral als de NS het laat afweten bij sneeuw, ijs of ander ongerief, bespaart het flink wat reistijd. Thuis in pyjama zou men zich beter op het werk kunnen concentreren dan op kantoor in colbert. En bedrijven zouden daardoor besparen op het aantal werkplekken.

Dat Yahoo-baas Mayer iedereen opnieuw de overvolle trein wil injagen, klinkt niet erg modern. Maar misschien is nine-to-five gevolgd door een bezoek aan het café zo slecht nog niet.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden