Column

Is Shell nu ook een brekebeen?

Na de Nederlandse bouwers in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw vertilden de Nederlandse banken en verzekeraars in de jaren negentig zich aan hun ambities de wereld te veroveren.

Een tankstation van Shell in Woodbridge, Virginia Beeld afp

Ook zijn de grote na-oorlogse conglomeraten Vendex en Philips geheel of bijna geheel ontmanteld. Fokker bestaat niet meer, DAF is van de Amerikanen, Hoogovens van een bedrijf uit India en KLM is een Frans speeltje.

Gelukkig is er Koninklijke Shell. Weliswaar heet de onderneming anglodutch te zijn, maar eigenlijk is zij toch iets meer Nederlands dan Brits (die hebben tenslotte al BP), want in de wereld kent iedereen het als Royal Dutch. De oliegigant overleeft al honderdvijfentwintig jaar alle stormen. En het stond tot voor kort steevast in de toptien van meest waardevolle - naar beurskapitalisatie gemeten - bedrijven van de wereld. Shell is het bewijs dat een fusie tussen bedrijven uit twee landen ondanks alle cultuurverschillen kan werken. Het is de multinational die voor zijn eigen mensen een warm bed is en aandeelhouders koestert met een dividend dat sinds 1943 niet meer is verlaagd.

En dat is meteen ook de achilleshiel. Shell zal niet zoals BP de hakbijl in het bedrijf willen zetten en het personeel in de gordijnen jagen. Maar het voelt zich ook verplicht het lievelingetje van de kapitaalverschaffers te blijven. Dat kan alleen door te blijven beloven, zo niet met de hand op de bijbel te zweren, het dividend te handhaven. Vorig jaar noemde topman Ben van Beurden dit nog een 'iconisch aspect' van het bedrijf.

Maar daarmee heeft hij het concern met een enorm dilemma opgezadeld. Nu de olieprijs naar 30 dollar is gezakt kan Shell onvoldoende inkomsten generen om zowel te blijven investeren in de transformatie van het concern als nog eens 10 miljard dollar aan dividend weg te geven.

Shell heeft het geluk dat de enorme winstdalingen bij het winnen van olie en gas (upstream) deels worden gecompenseerd door recordwinsten bij de zogenoemde downstream (raffinage, verkoop en de chemie). Maar zelfs dan zal Shell er niet aan kunnen ontkomen winstgevende onderdelen (verliesgevende brengen nu eenmaal weinig op) te verkopen om de aandeelhouders te blijven paaien.

Eigenlijk wordt daarmee het paard achter de wagen gespannen. Shell moet ontmantelen om de beleggers niet tegen zich in het harnas te jagen. Van Beurden is een soort Mark Rutte die heeft beloofd de belastingen niet te verhogen maar wegens geldgebrek dan maar het leger opheft. Beleggers weten dat al lang. Op de ranglijst van meest waardevolle ondernemingen in de wereld is Shell ver weggezakt. Het aandeel Shell is zo goedkoop geworden dat met het dividendrendement op het aandeel vier keer zo veel kan worden verdiend als met de rente op een spaarrekening.

Shell is zo solide als de Nederlandse staat. En de geloofwaardigheid van het bestuur is net zo groot als die van het kabinet.

Reageren?
p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden