Is school met sponsordeal van drie ton nog onafhankelijk?

Een middelbare school uit een Rotterdamse achterstandswijk krijgt verspreid over drie jaar drie ton sponsorgeld en nieuwe computers van softwarebedrijf AFAS. Een sponsordeal van deze omvang is volgens het ministerie van Onderwijs uniek in Nederland. Zouden andere bedrijven hier een voorbeeld aan moeten nemen of werkt het ongelijkheid in de hand? De scherpste opinies op een rij.

Beeld anp

Tjitske Siderius, Tweede Kamerlid SP, portefeuille onderwijs

'De SP vindt dat het onderwijs moet worden bekostigd door het rijk. Als we het onderwijs laten sponseren door commerciële partijen gaan we op de Amerikaanse toer. Dat lijkt ons een heel slecht idee. Kijk, als de lokale bakker een keer een glijbaan doneert aan de school om de hoek, doen wij daar niet moeilijk over. Maar drie ton, poeh, dat is nogal een bedrag.

'Over het algemeen lijkt de overheid zich steeds verder terug te trekken wat betreft de financiering van het onderwijs. De klassen worden steeds groter, de begeleiding steeds minder. Deze school stond volgens hun directeur zes ton in de min, ergens is het logisch dat ze dit geld aannemen. Maar goed is het niet. Daarom gaan we om opheldering vragen bij staatssecretaris Dekker (Onderwijs). Blijkbaar kunnen scholen hun eigen broek niet meer ophouden.

'Als SP geloven we in gelijke toegang tot onderwijs, maar sommige scholen zullen altijd beter zijn in fondsen werven dan andere. Daardoor ontstaan er grote verschillen. Nog grotere verschillen dan er nu al zijn. Scholen moeten ook onafhankelijk zijn. Naast dat sponsorgeld krijgt de Hugo de Grootschool ook nieuwe laptops en computers van AFAS. Hun logo zal vast ergens op die apparatuur staan, of in beeld verschijnen. Dat zien kinderen dan elke dag. Dan is er toch sprake van beïnvloeding. Wij willen dat lesmateriaal overal hetzelfde is, en van een onafhankelijke bron komt.

'Tot slot zet ik vraagtekens bij de besteding van het geld, zoals een reisje naar de NASA in de Verenigde Staten voor de tien beste technische leerlingen. Waarom moeten kinderen op de middelbare school al zo'n reis maken? En dat prestatiegerichte, dat leerlingen tegen elkaar moeten opboksen voor een duur tripje, daar voelen we ook weinig voor. Natuurlijk moeten leerlingen het beste uit zichzelf halen, maar dat hoeft niet op deze manier.'

Tjitske Siderius Beeld SP

Eric van 't Zelfde, directeur Hugo de Grootschool

'Wat we met het geld doen, is simpelweg het leven op de Hugo de Grootschool een beetje beter maken. Ik ben zelf groot voorstander van naar het buitenland gaan. Met dit geld kunnen alle gymnasiasten op Romereis, en excellente technische leerlingen een week naar NASA in de Verenigde Staten. Én de leerlingen die meedoen aan de internationale ontwerpwedstrijd voor Formule 1-racewagens kunnen ermee naar de finale in Singapore. Daar was eerst geen geld voor, maar nu wel.

'En nee, ik ben niet bang voor inhoudelijke inmenging door AFAS. Ze hebben zwart op wit beloofd geen invloed uit te oefenen op de manier waarop het geld wordt uitgegeven. En het geld mag alleen ten goede komen aan de kinderen, dus niet aan de docenten. Dat is heel fijn. Ja, een programmeur van AFAS gaat volgend jaar html-lessen op de nieuwe computers aanbieden, maar het plan voor zulke lessen lag er al. Als AFAS dat wil doen, heel graag. Html is de taal van de toekomst.

'Het droomscenario is natuurlijk een nationaal potje voor innovatief onderwijs in achterstandswijken, gevuld met 5 procent van alle inkomsten van Nederlandse bedrijven. Maar zo is het helaas niet. Dus moeten we ons op andere manieren zien te redden. In die zin heb ik ook geen medelijden met andere scholen in de buurt. Ik gun het iedereen, maar je moet het wel voor jezelf regelen. Als schooldirecteur moet je ook ondernemer zijn.

'De SP heeft zich duidelijk niet verdiept in mijn school. Ze praten alsof we het over de Ivy League in de Verenigde Staten hebben. Maar Rotterdam-Charlois, waar onze school middenin staat, is het slechtste en armste gebied van heel Nederland. Als er één school gesteund moet worden zijn wij het wel, of scholen zoals die van ons.

'Klagen is makkelijk. Laat de SP in de Tweede Kamer zorgen dat er meer geld komt voor scholen in achterstandswijken, dan praten we verder. Ik ben al nota bene al 26 jaar lid van die partij, maar ze hebben zich duidelijk niet in de materie verdiept.

'Los van de SP: het MKB en grote multinationals moeten nu echt eens gaan investeren in het onderwijs in Nederland. Bedrijven als Shell en Unilever verdienen hier miljarden maar stoppen bar weinig terug in onze scholen. En dan bedoel ik meer dan af en toe een tenniswedstrijd organiseren, al klink ik nu misschien als een linkse populist. Ze moeten verantwoordelijkheid voor de toekomst nemen, en dat begint bij het onderwijs.

'Laat dit maar het eerste voorbeeld zijn, een bedrijf dat een school uit een achterstandswijk op zo'n grootse manier helpt. Hopelijk zijn wij de eerste dominosteen.'

Het schoolteam, coureur Giedo van der Garde, ondernemer Robert Heilbron, schooldirecteur Eric van't Zelfde en in de auto wethouder Korrie Louwes tijdens de kick-off van 'F1 in Schools'. Beeld anp

Jaap Dronkers, onderwijssocioloog, Universiteit Maastricht

'Op korte termijn ben ik blij voor Hugo de Groot school. Ik beoordeel al zestien jaar middelbare scholen met een cijfer op een schaal van 1 tot 10, onder andere voor de Volkskrant. Dit is een goede school, ondanks leerlingen uit zeer slechte wijken.

'Op de lange termijn is sponsoring echter zeer gevaarlijk. Als sponsoring gewoon wordt zal dat onvermijdelijk ten koste gaan van publieke financiering door de overheid. Bovendien zal sponsorgeld altijd bij de meest aantrekkelijke partijen terecht komen, het zogenaamde Mattheüs-principe: hij die heeft, krijgt; hij niet heeft, wordt afgenomen. Dit gebeurt nu al in de kunstsector. Iedereen wil het concertgebouw sponseren, maar niemand de kleinere reisopera's.

'Dit soort giften leiden tot financiële verschillen tussen scholen en op termijn dus tot verschillen in kwaliteit. Zo krijg je arme scholen die nauwelijks goede leerkrachten kunnen krijgen, en rijke scholen die ze kunnen wegkopen. Het scholenstelsel in de Verenigde Staten is een goed voorbeeld van dit soort financiële ongelijkheid. Daar hebben arme districten arme en slechte scholen en rijke districten rijke en goede scholen.

'Daardoor zijn school-effecten in de VS ook veel sterker dan in continentaal Europa. De huizenprijzen worden bijvoorbeeld zeer sterk beïnvloed door het schooldistrict. In Europa zie je dat effect veel minder, simpelweg omdat de schoolverschillen hier minder groot zijn.'

Jaap Dronkers Beeld Jaap Dronkers
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.