Is Rutte II minder pro-Israëlisch?

s Nederland sinds het aantreden van het tweede kabinet-Rutte minder pro-Israëlisch? Telkens als die vraag dit weekeinde tijdens het bezoek van de Nederlandse delegatie aan Israël aan de orde kwam, keken premier Rutte en minister Timmermans van Buitenlandse Zaken elkaar even schuin aan. De liberale premier wilde vooral de continuïteit van zijn beleid beklemtonen, terwijl PvdA'er Timmermans wilde uitdragen dat er sinds het vertrek van zijn VVD-voorganger Uri Rosenthal wel degelijk het een en ander is veranderd in de houding van Nederland.


Met Rutte II vaart Nederland met nadruk een middenkoers als het gaat om het Israëlisch-Palestijnse conflict. Nederland was en is tégen de nederzettingen, vóór de grens van 1967 en vóór een evenwichtige benadering. Maar, zo stelde Timmermans dit weekeinde vast, de toon jegens Israël is harder geworden. 'Je kunt ook niet anders verwachten als je tijdens de onderhandelingen bouw in de nederzettingen blijft aankondigen', zei hij.


Meest concreet bleek Timmermans' inbreng zaterdag tijdens het bezoek aan de Palestijnse Gebieden. Dat er een Palestijnse tak is toegevoegd aan het aanvankelijk alleen voor Israël bedoelde initiatief voor een samenwerkingsforum over handel en kennis, is vooral zijn werk. Want waar Israël profiteert, moeten ook de Palestijnen profiteren, vindt Timmermans.


Trots

De grote zaal van het Intercontinental Hotel in Bethlehem was afgeladen met Palestijnse zakenlieden die hun eerste aarzelende schreden zetten op het handelspad naar Nederland. Een trotse Timmermans hoorde van zijn Palestijnse collega dat deze dit succes wil gebruiken om ook andere Europese landen voor een forumrelatie te winnen.


Samen moeten de twee fora volgens Rutte de 'balans' laten zien die Nederland nastreeft als het gaat om het Israëlisch-Palestijnse conflict. 'Dat is de beste manier om een rol te kunnen spelen. Als de economie bloeit, dan helpt dat het hele proces in de regio', zei de premier zaterdagavond.


Het bezoek van Rutte, Timmermans en minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking verloopt niet zonder rimpelingen. Timmermans toonde zich gepikeerd omdat hij zondag niet zonder Israëlische bewaking in Hebrons oude binnenstad mocht wandelen. En premier Mark Rutte vond het niet leuk dat een Israëlische krant berichtte over een zaak die hij liever binnenskamers had afgehandeld: dat Israël niet van plan is een door Nederland betaalde container-scanner te gebruiken voor het controleren van export uit Gaza.


Wrijving

Volgens Den Haag is dat laatste in strijd met de afspraak. Premier Benjamin Netanyahu wilde niets horen van wrijving. 'Ik wou dat al mijn relaties zo waren als die met Mark', zei hij. Rutte op zijn beurt sprak enthousiast over zijn warme relatie met 'Bibi'.


Het dagblad Ha'aretz meldde dat Rutte bij de Kerem Shalom-overgang met Gaza graag een scanner voor goederencontainers had willen onthullen. Het is er één van twee die zijn betaald door het vorige Nederlandse kabinet. De andere scanner, bij de overgang tussen de Westoever en Jordanië, werd vorig jaar feestelijk in gebruik genomen in aanwezigheid van toenmalig minister Rosenthal.


Netanyahu heeft Rutte beloofd dat het scannerprobleem 'stap voor stap' zal worden opgelost. In Den Haag lijkt men onvoldoende te beseffen dat Gaza's exportproblemen minder te maken hebben met veiligheid dan met politiek. Israël wil de economische activiteiten in het door de islamistische Hamas beheerste gebied tot een minimum beperken. Het staat al jaren geen export toe naar de Westoever, Israël en Jordanië. In de hele maand november passeerden er welgeteld tien vrachtwagenladingen met exportproducten voor Europa de grensovergang bij Kerem Shalom. Wie daar een containerscanner voor exportcontrole neerzet, plaatst er een witte olifant. Nederland hoopte dat zo'n 'veiligheidsgeschenk' Israël ertoe zou dwingen weer export toe te staan. Dat bleek een naïeve gedachte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden