Column

Is Rekenkamer nu politiek orakel?

Geld noch schulden kunnen worden meegenomen in het graf. In dat opzicht is het slimmer op de oude dag de bloemetjes buiten te zetten dan met een fiks banksaldo het leven te laten.

Kees Vendrik, lid van de Algemene Rekenkamer, luistert naar het Verantwoordingsdebat 2015 in de Tweede Kamer.Beeld anp

Op het sterfbed hoeft het geweten niet te knagen. Wie het geld laat rollen bewijst de economie een dienst. Dat helpt anderen aan een inkomen die het weer zullen besteden. Dat heet het multipliereffect, dat ooit door de econoom John Maynard Keynes is gepropageerd als de ideale oplossing voor al het economische zeer.

Misschien vinden de erfgenamen het wat minder prettig, maar wie dan leeft, wie dan zorgt. Een kabinet op zijn sterfbed, zoals Rutte II nu met het oog op de verkiezingen, zou dezelfde houding kunnen innemen. Als op de pof was geregeerd, zou niet alleen de waardering in de peilingen mogelijk een stuk hoger zijn geweest, maar zouden ook niet allerlei economen roepen dat het land kapot is bezuinigd. Alleen voor de opvolgers is het wat minder prettig, maar die moeten hun eigen boontjes maar doppen.

Twee kabinetten-Rutte hebben structureel 48 miljard euro bezuinigd, waardoor het begrotingstekort is weggewerkt. Nu wil Kees Vendrik van de Rekenkamer weten of dat zin heeft gehad. Als de kabinetten-Rutte het tekort hadden laten oplopen, zou de economie er misschien beter hebben voorgestaan. Weliswaar was de staatsschuld honderden miljarden hoger geweest, maar het land had ook een hoger bbp gehad.

Vendrik wil nu weten of met de 486 genomen bezuinigingsmaatregelen tussen 2011 en 2016 het land per saldo een dienst is bewezen of dat er juist het paard mee achter de wagen is gespannen. 'Alleen dan kan een goede afweging worden gemaakt of het nuttig is om maatregelen te nemen als de overheidsfinanciën er slecht voor staan', aldus Vendrik.

Bij een volgende formatie weten politici of er weer ongegeneerd met geld kan worden gesmeten of dat opnieuw de tering naar de nering moet worden gezet.

Strikt genomen kan de Rekenkamer daar als Hoog College van Staat om vragen. De Haagse supercijferaar waakt over de doelmatigheid en rechtmatigheid van de overheidsuitgaven. Alleen kan juist op deze vraag geen antwoord worden gegeven.

Economen zijn al eeuwenlang in een loopgravenoorlog gewikkeld of en wanneer bezuinigingen nu precies goed of slecht zijn voor de economie. Als het kabinet daarop een wetenschappelijk onderbouwd antwoord zou kunnen geven, zoals bijvoorbeeld over het vriespunt van water, zou Dijsselboem niet één maar alle Nobelprijzen verdienen.

Dat weet Kees Vendrik, voormalig financieel woordvoerder van GroenLinks en PSP, als geen ander. Dat hij die vraag toch stelt, betekent dat hij óf van de Rekenkamer een nieuw politiek orakel wil maken à la het Centraal Planbureau óf zich voorbereidt op het ministerschap.

In dat laatste geval zal het volgende kabinet vooral schulden in het graf meenemen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden